ΤΑΣΟΣ ΓΙΑΝΝΙΤΣΗΣ Αξιοπιστία στις συμφωνίες εργοδοτών – εργαζομένων

Με προσεκτικά βήματα σκοπεύει να κινηθεί στο πεδίο των εργασιακών σχέσεων η
κυβέρνηση, υπογραμμίζει ο νέος υπουργός Εργασίας κ. Τ. Γιαννίτσης μιλώντας στα
«ΝΕΑ». Τονίζει ότι έχει σημασία για την ελληνική οικονομία να είναι οι
εργασιακές σχέσεις «αξιόπιστες», με τήρηση του θεσμικού πλαισίου και των
συμφωνιών εργοδοτών και εργαζομένων. Με ιδιαίτερη προσοχή προσεγγίζει και το
αίτημα για 35ωρη εβδομαδιαία εργασία. Επισημαίνει ότι το υπουργείο βλέπει με
θετικό πνεύμα την υπόθεση, θα προχωρήσει τις πιλοτικές εφαρμογές, αλλά
προειδοποιεί πως δεν πρόκειται να υπάρξει βιασύνη για την εξαγωγή των σχετικών
συμπερασμάτων. Ο υπουργός Εργασίας χαιρετίζει την πρόσφατη συμφωνία μεταξύ
ΓΣΕΕ και εργοδοτών και αναφέρει ότι το καλό εργασιακό κλίμα συμβαδίζει με τις
θετικές εξελίξεις στα μακροοικονομικά μεγέθη. Ωστόσο, σημειώνει ότι η άνοδος
του δολαρίου, που οφείλεται και στην άνοδο των αμερικανικών επιτοκίων,
αποτελεί ένα «ηχηρό καμπανάκι» για την ελληνική οικονομία, που δεν έχει ακόμα
κατορθώσει να έχει το βάθος των άλλων οικονομιών των χωρών της ζώνης του ευρώ.
Σχετικά με το ασφαλιστικό, ο κ. Γιαννίτσης λέει ότι το υπουργείο Εργασίας δεν
πρόκειται να παρουσιάσει συγκεκριμένες προτάσεις πριν από την ολοκλήρωση των
μελετών που έχουν παραγγελθεί, αλλά επαναλαμβάνει τη δέσμευση ότι δεν
πρόκειται να θιγούν ώριμα ασφαλιστικά δικαιώματα. Σε ό,τι αφορά το ΠΑΣΟΚ, ο κ.
Τ. Γιαννίτσης αναφέρει πως «ο νέος συνασπισμός εξουσίας» αφορά όλες τις
ζωντανές παραγωγικές δυνάμεις του τόπου και υποστηρίζει ότι η νέα εποχή
απαιτεί συνεχή και οργανωμένο διάλογο.

ΟΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

Όχι στην «κρατικίστικη νοοτροπία»

Όλες οι προοπτικές είναι θετικές για την ελληνική κοινωνία;

Όχι ακριβώς. Φυσικά και υπάρχουν πιέσεις προς την αντίστροφη κατεύθυνση. Για
παράδειγμα, η αναδιάρθρωση θα είναι συνεχώς παρούσα στον χώρο της αγροτικής
παραγωγής, αλλά και σε κλάδους της βιομηχανίας, όπως και σε άλλους τομείς.

Και, βέβαια, μπορεί οι αναδιαρθρώσεις να ενισχύουν μακροπρόθεσμα τον
παραγωγικό μετασχηματισμό, την ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα, αλλά
δημιουργούν και πιέσεις με τη μορφή της πρόσκαιρης ή και μονιμότερης ανεργίας,
ακόμα και της ημιαπασχόλησης.

Να φέρω ένα παράδειγμα.

Μελετήσαμε τις επιδόσεις των 300 μεγαλύτερων ελληνικών επιχειρήσεων, στη
δεκαετία ’85-’95. Ενώ υπάρχει θεαματική αύξηση των επενδύσεων, της μεγέθυνσής
τους, των κερδών τους, η απασχόληση στο σύνολο αυτών των επιχειρήσεων στο
τέλος της δεκαετίας ήταν μειωμένη κατά 10.000 ανθρώπους. Τι σημαίνει αυτό;
Σημαίνει ότι η αναδιάρθρωση δεν δημιουργεί πλέον αναγκαστικά και άμεση αύξηση
της απασχόλησης. Ωστόσο, πρέπει να δούμε ότι αν δεν γίνουν οι αναδιαρθρώσεις,
οι θέσεις εργασίας που θα μπουν σε κίνδυνο θα είναι πολύ περισσότερες.

­ Μήπως λοιπόν αυτή η «θεοποίηση» της ανάπτυξης δεν έχει να κάνει και
τόσο με την απασχόληση, αλλά κυρίως με τα κέρδη;

Και ναι και όχι. Χωρίς μεγέθυνση και αναπτυξιακή δυναμική είναι αδύνατο να
επιτευχθούν καλές επιδόσεις στα πεδία της απασχόλησης και της ανεργίας. Το
αντίθετο θα συνέβαινε.

Από την άλλη πλευρά, αν οι αναπτυξιακές επιδόσεις, όπως και η οικονομική
σταθεροποίηση και η μακροοικονομική πολιτική δεν συμπληρωθούν με πολιτικές
διαρθρωτικού χαρακτήρα, αλλά και από εξειδικευμένες παρεμβάσεις για την
αντιμετώπιση ειδικότερων προβλημάτων στον χώρο της εργασίας, θα βρισκόμαστε
συνεχώς μπροστά στο γνωστό φαινόμενο της ανάπτυξης χωρίς δημιουργία
απασχόλησης.

Θα βρισκόμασταν μπροστά σε ένα μείζον οικονομικό, πολιτικό και κοινωνικό
πρόβλημα, μπροστά σε μία ελλειμματική ανάπτυξη.

­ Άρα, για ποιες πολιτικές μιλάμε;

Πρώτον, συμπλήρωση και διεύρυνση των υφιστάμενων πολιτικών, τόσο για πρόληψη
της ανεργίας όσο και για τη συρρίκνωσή της. Δεύτερον, για σοβαρές ποιοτικές
παρεμβάσεις στους μηχανισμούς κατάρτισης ­ είναι κάτι που χρειάζεται άμεσα.
Τρίτον, διαρθρωτικές αλλαγές στα βασικά μας εργαλεία άσκησης πολιτικής, όπως
για παράδειγμα στον ΟΑΕΔ, που πρέπει να γίνει γρήγορα ένας οργανισμός
αποτελεσματικός και ευέλικτος, ικανός να απαντήσει στις προσδοκίες του κόσμου
της εργασίας.

Πρέπει να ξεφύγουμε σύντομα και μόνιμα από μία ξεπερασμένη κρατικίστικη
νοοτροπία, που χαρακτηρίζει μία σειρά από πολιτικές, αλλά και τους ίδιους τους
φορείς άσκησης της πολιτικής μας.

Τα παραδείγματα άλλων χωρών, όπως η Ιρλανδία και η Πορτογαλία, δεν
δημιουργήθηκαν σε πολιτικό και κοινωνικό κενό.

Η ΑΝΕΡΓΙΑ

Μακριά από το «ισπανικό στάδιο»

Η ανακοίνωση του ποσοστού των ανέργων για το ’99, ­ το ποσοστό αυξήθηκε
στο 11,7% ­ μας φέρνει πλέον στο μυαλό την περίπτωση της Ισπανίας. Μήπως η
Ελλάδα, οδεύοντας προς την τυπική ένταξη στην Οικονομική και Νομισματική
Ένωση, αναγκαστεί να περάσει από ένα «ισπανικό στάδιο», με πολύ μεγάλη
ανεργία, πριν δούμε καλύτερες ημέρες στον τομέα αυτόν;

Όχι. Δεν είμαστε στη μεταβατική φάση που πέρασε η Ισπανία, που έπρεπε γρήγορα
να πραγματοποιήσει σοβαρές διαρθρωτικές αλλαγές, προκειμένου να μπορέσει να
ενταχθεί στην ενωμένη Ευρώπη. Σε εμάς, αρκετές αλλαγές έχουν γίνει σταδιακά,
μέσα στα χρόνια. Πρέπει να δούμε το εξαιρετικά ικανοποιητικό ποσοστό
επενδυτικής δραστηριότητας που έχουμε πετύχει στη χώρα μας. Η αύξηση σε ετήσια
βάση φθάνει περίπου το 10%. Πρόκειται για μια μεγάλη προσπάθεια, η οποία καθώς
θα ολοκληρώνεται, θα δημιουργεί όλο και πιο ευνοϊκές συνθήκες για ανάπτυξη,
ανταγωνιστικότητα και απασχόληση. Παράλληλα, η οικονομική και νομισματική
σταθερότητα, λόγω της ένταξής μας στη ζώνη του ευρώ, εγγυάται πολύ καλύτερους
όρους αναπτυξιακής δυναμικής για μία μικρή χώρα, όπως είναι η δική μας.

ΤΟ 35ΩΡΟ

Χωρίς βιασύνες

Με τον Πρωθυπουργό. Ο κ. Γιαννίτσης πιστεύει ότι η υλοποίηση της πρότασης του κ. Σημίτη για διάλογο και συνεργασία είναι ανάγκη για τη χώρα

Μιλώντας για τέτοιες πολιτικές και παρεμβάσεις, το 35ωρο θα μπορούσε να
είναι ένα εργαλείο για την αύξηση της απασχόλησης;

Είμαστε φυσικά ανοικτοί να το δούμε. Αλλά θέλω να σημειώσω ότι πρέπει να δούμε
το 35ωρο όχι στις συνθήκες της γαλλικής και της γερμανικής οικονομίας, δηλαδή
σε συνθήκες κυριαρχίας των μεγάλων επιχειρηματικών μονάδων, αλλά στο δικό μας
περιβάλλον, όπου κυριαρχεί η πολύ μικρή και η μικρομεσαία επιχείρηση. Τι
εννοώ; Ότι όταν δώσουμε την απάντηση, πρέπει να είναι τεκμηριωμένο και σίγουρο
ότι η εφαρμογή τέτοιων πολιτικών οδηγεί σε αύξηση της συνολικής απασχόλησης
στον δικό μας χώρο, στη δική μας οικονομία. Αβεβαιότητες που θα μπορούσαν να
κλονίσουν τη βιωσιμότητα ενός μεγάλου αριθμού μικρομεσαίων επιχειρήσεων και να
ακυρώσουν τελικά την αύξηση της απασχόλησης δεν πρέπει να υπάρξουν. Στο
επόμενο διάστημα, πρέπει να δούμε πώς η ελληνική επιχείρηση, πώς οι
εργαζόμενοι θα πορευτούν μαζί με επιτυχία και σταθερότητα στο νέο πλαίσιο της
ΟΝΕ και πώς θα βρούμε μια σωστή ισορροπία ανάμεσα στην ανταγωνιστικότητα, την
απασχόληση και την κοινωνική σταθερότητα.

Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Ανάγκη για τη χώρα ο «νέος συνασπισμός εξουσίας»

Στη σύνοδο της Κεντρικής Επιτροπής του ΠΑΣΟΚ, ο κ. Κ. Σημίτης μίλησε για
τη δημιουργία ενός «νέου συνασπισμού εξουσίας». Πώς βλέπετε μία τέτοια
προοπτική;

Πιστεύω ότι κάτι τέτοιο είναι ανάγκη για τη χώρα. Μπαίνουμε σε μία νέα περίοδο
της οικονομικής και κοινωνικής μας ζωής. Οι εσωτερικές κοινωνικές και
πολιτικές αλλαγές της δεκαετίας του ’90, όπως και οι αλλαγές στο διεθνές
γεωπολιτικό σκηνικό, οδηγούν σε μία ανάγκη προσαρμογής και στο πεδίο αυτό. Θα
ήταν λοιπόν μια αντίφαση, αν δεν ακολουθούσε και η πολιτική μας ζωή. Το νέο
πρέπει να εκφραστεί παντού. Και μιλώ κυρίως για νέους τρόπους λειτουργίας.
Κατά τη γνώμη μου, ο «νέος συνασπισμός εξουσίας», στον οποίον αναφέρθηκε ο
Πρωθυπουργός, αφορά κατ’ αρχήν όλες τις ζωντανές, παραγωγικές δυνάμεις της
χώρας. Τα μεγάλα στρώματα του ελληνικού λαού επιθυμούν να μετάσχουν στη
διαμόρφωση της πορείας της χώρας μέσα στην ενωμένη Ευρώπη, με τους νέους όρους
που θέτει η συμμετοχή μας στη ζώνη του ευρώ.

Πιστεύω ότι το ΠΑΣΟΚ μπορεί να αποτελέσει το πολιτικό κέντρο που θα εμπνεύσει
και θα συντονίσει αυτή τη μεγάλη προσπάθεια. Μέσα από μία νέα κουλτούρα
διαλόγου, που πρέπει να δημιουργήσουμε και να αποδεχθούμε, μπορούμε να
στρατεύσουμε δυνάμεις που ασφυκτιούν στα παραδοσιακά πλαίσια της πολιτικής
έκφρασης, μέσα από τον προσδιορισμό προτεραιοτήτων, αξιών, ιδεολογίας και
πολιτικών επιλογών.

Πρέπει όμως να δεχθούμε ότι η νέα εποχή απαιτεί συνεχή και οργανωμένο διάλογο.
Οφείλουμε να ακούσουμε τις άλλες πλευρές, μιας και τα προβλήματα γίνονται όλο
και πιο σύνθετα, ενώ και οι παρενέργειές τους όλο και πιο επώδυνες για
εκείνους που τις υφίστανται.

ΟΙ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ

Τέσσερις κεντρικοί στόχοι

Μήπως τότε έχει βάση ο φόβος που πολλοί προβάλλουν, ότι δηλαδή
πηγαίνουμε σε μία περίοδο απορρύθμισης στις εργασιακές σχέσεις; Η οποία
απορρύθμιση θα μπορούσε να επιχειρηθεί να εμφανιστεί και ως αναπτυξιακό
εργαλείο;

Οι τέσσερις κεντρικοί στόχοι της πολιτικής μας είναι σταθεροί. Αύξηση του
πραγματικού εισοδήματος, άνοδος της ποιότητας ζωής, βεβαιότητα και κοινωνική
ανέλιξη.

Υπάρχει σήμερα μία ντε φάκτο απορρύθμιση στις σχέσεις εργασίας σε πολλά
τμήματα της οικονομίας. Η απορρύθμιση αυτή, που είναι ασύμβατη με το θεσμικό
μας πλαίσιο, αλλά και τις κοινωνικές συμφωνίες που έχουν γίνει σε διάφορα
επίπεδα.

Πρέπει να είναι σαφές ότι χωρίς σωστές, χωρίς αξιόπιστες εργασιακές σχέσεις η
ελληνική οικονομία θα ταλαντεύεται ανάμεσα στην προσπάθεια να φθάσει στο
μοντέλο της νέας οικονομίας και στη μιζέρια της χαμηλής παραγωγικότητας και
των μικρομεσαίων επιδόσεων.

Μία ευρύτερη απορρύθμιση των εργασιακών σχέσεων, δεν έχω την αίσθηση ότι είναι
μια πιεστική ανάγκη του ελληνικού παραγωγικού συστήματος. Κάτι τέτοιο έχω τη
γνώμη ότι θα λειτουργούσε τελικά όχι μόνον ενάντια στην κοινωνική συνοχή, αλλά
και ενάντια στους στόχους της ανάπτυξης και της ανταγωνιστικότητας.

Και, επίσης, δεν πρέπει να ξεχνάμε και το άλλο. Υπάρχει θεσμικό πλαίσιο, που
πρέπει να υλοποιηθεί. Η αύξηση της ανεργίας δεν μας αφήνει την πολυτέλεια να
αναπαράγουμε καταστάσεις του παρελθόντος. Πολιτικές που δοκιμάστηκαν με
επιτυχία σε άλλες χώρες, πρέπει να τις υιοθετήσουμε, αν δεν θέλουμε να
απαντάμε μόνιμα στο ερώτημα «γιατί αλλού μειώνεται και εδώ αυξάνεται η
ανεργία»…

­ Πρόσφατα είχαμε τη συμφωνία ΓΣΕΕ – εργοδοτών για τη σύναψη διετούς
συλλογικής σύμβασης. Πώς κρίνετε αυτή την εξέλιξη;

Χαιρετίζω αυτήν τη συμφωνία. Το καλό εργασιακό κλίμα έρχεται να «δέσει» με τις
καλές μακροοικονομικές επιδόσεις και να βελτιώσει τους όρους για νέες
επενδύσεις, βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και μεγαλύτερη παραγωγή.

Κοιτάξτε, γνωρίζουμε ότι θα υπάρξουν προβλήματα στη νέα πορεία της ελληνικής
οικονομίας. Γι’ αυτό και η κοινωνική, εργασιακή και νομισματική βεβαιότητα
αποτελούν ένα πολύ θετικό πλαίσιο για την αντιμετώπιση αυτών των νέων προβλημάτων.

ΤΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ

Δεν θα υπάρξει αιφνιδιασμός

Ο κ. Γιαννίτσης με τα προεδρεία ΣΕΒ – ΓΣΕΕ. Ο υπουργός Εργασίας χαιρετίζει τη συμφωνία και αισιοδοξεί για το μέλλον…

Στο ζήτημα του ασφαλιστικού, παρά τις διαβεβαιώσεις, υπάρχει πάντοτε η
αίσθηση ότι πρόκειται για μία «βόμβα» που απειλεί την κοινωνική συνοχή και ο
φόβος πως η κυβέρνηση δεν θα αποφύγει τελικά τους αιφνιδιασμούς…

Κανείς αιφνιδιασμός. Πολλά λόγια ειπώθηκαν κατά τη διάρκεια της προεκλογικής
περιόδου και αρκετή εκμετάλλευση επιχειρήθηκε, νομίζω. Οι κινήσεις μας είναι
δεδομένες και έχουν ανακοινωθεί.

Προχωρούμε με βάση συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα και βεβαίως με αρχή τον διάλογο
με την κοινωνία και τους εμπλεκόμενους φορείς. Δεν υπάρχει κανένα ζήτημα
αιφνιδιασμού στο ασφαλιστικό. Και, φυσικά, ισχύουν απολύτως οι δεσμεύσεις που
ανέλαβε ο Πρωθυπουργός πριν από τις εκλογές, ότι δεν πρόκειται σε καμία
περίπτωση να θιγούν ώριμα ασφαλιστικά δικαιώματα.

Φυσικά, χρειάζεται μελέτη του προβλήματος. Αυτή τη μελέτη την προχωρούμε και
από την αρχή του 2001 θα φθάσουμε σε εξειδικευμένες προτάσεις, μιας και θα
διαθέτουμε τα στοιχεία εκείνα που θα μας επιτρέπουν να γνωρίζουμε το παρόν και
το μέλλον του ασφαλιστικού μας συστήματος.

ΔΟΛΑΡΙΟ – ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ

Ηχηρό καμπανάκι…

Μιλώντας για προβλήματα. Είχαμε την αύξηση των αμερικανικών επιτοκίων
που επιφέρει νέα ενίσχυση του δολαρίου, όπως παρατηρούμε, και τη συνεχιζόμενη
άνοδο των τιμών των καυσίμων. Βρισκόμαστε μπροστά σε μία νέα κρίση;

Είναι σίγουρα ένα ηχηρό καμπανάκι για εμάς, που παρά τη δεδομένη πρόοδο
είμαστε από πλευράς παραγωγικής, ανταγωνιστικής και οικονομικής ικανότητας
πίσω, σε σχέση με τις χώρες της ζώνης του ευρώ. Τέτοιες εξωγενείς επιδράσεις
δεν μπορούν να αγνοηθούν στον σχεδιασμό και στην υλοποίηση των πολιτικών μας.
Διαφορετικά, θα αποτελέσουν πρόσθετη πηγή ανισορροπιών, ανεργίας αλλά και
περιορισμού των δυνατοτήτων άσκησης κοινωνικής πολιτικής. Όλα αυτά δείχνουν
την τεράστια σημασία της τριγωνικής σχέσης ανάμεσα στην ανταγωνιστικότητα, την
απασχόληση και το κοινωνικό μοντέλο. Η μετάβαση της Ελλάδας στο νέο μοντέλο
της Ε. Ε. κάνει επιτακτική την ανάγκη της ανάδειξης της αποτελεσματικότητας,
του μακροχρόνιου σχεδιασμού και της συνέργειας των πολιτικών. Άλλωστε, μετά τη
σύνοδο της Λισαβώνας, μία τέτοια πορεία είναι ο κοινός παρονομαστής των
πολιτικών επιλογών της Ε. Ε. ­ για να διασφαλίσουμε τη δική μας απάντηση,
απέναντι σε άλλα κοινωνικά και οικονομικά μοντέλα…