|
|
Περισσότερα από τρία εκατομμύρια αρχεία σε όλο τον κόσμο γνώρισαν την… αγάπη
του ιού «Love» πριν από λίγες ημέρες. Μπορεί να μην ήταν ο πιο καταστροφικός
των τελευταίων χρόνων, αλλά η ταχύτητα με την οποία εξαπλώθηκε παντού,
χρησιμοποιώντας το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, ήταν πρωτόγνωρη. Και το κόστος των
ζημιών που προκάλεσε 15 δισ. δολάρια από τα μεγαλύτερα.
Δεν ήταν όμως ο μόνος ιός που «γεννήθηκε» εκείνη την ημέρα μάλλον στις
Φιλιππίνες, από ό,τι δείχνουν οι έρευνες του FBI και δεκάδων ειδικών σε πολλές
χώρες. Τουλάχιστον άλλοι 10 ιοί γράφτηκαν ταυτόχρονα σε διαφορετικά σημεία του
πλανήτη, από προγραμματιστές με λιγότερες ή περισσότερες γνώσεις, «σκοτεινά»
κίνητρα ή απλά για την πλάκα τους, ανάλογα με το ποιον πιστεύει κανείς.
Στις Φιλιππίνες
Ο συγγραφέας του ιού «Love» ίσως βρίσκεται στις Φιλιππίνες. Οι ειδικοί
κατέληξαν σε αυτό το συμπέρασμα γιατί, όταν ο ιός απελευθερωνόταν στον
υπολογιστή του θύματος, «κατέβαζε» ένα πρόγραμμα που έκλεβε διάφορους κωδικούς
του χρήστη και τους έστελνε σε ηλεκτρονικές διευθύνσεις στις Φιλιππίνες.
Βέβαια, ο δράστης θα μπορούσε να βρίσκεται σε οποιαδήποτε χώρα και όχι
απαραίτητα στις Φιλιππίνες. Το σίγουρο είναι όμως, ότι δεν υπάρχει μία
συγκεκριμένη διαδικασία για τον εντοπισμό των συγγραφέων ιών. Σε κάθε
περίπτωση, οι ειδικοί προσπαθούν να βρουν το παραμικρό λανθασμένο βήμα ή
παράλειψη του δράστη για να οδηγηθούν στα βήματά του.
Και άλλοι
Καθημερινά όμως, οι συγγραφείς τους είναι ιδιαίτερα παραγωγικοί, γράφοντας
κατά μέσο όρο, 10 διαφορετικούς ιούς. Τουλάχιστον 50.000 ιοί έχουν
δημιουργηθεί τα τελευταία 20 χρόνια και 400 εξακολουθούν να είναι ενεργοί ανά
πάσα στιγμή. Το πότε λοιπόν, θα χτυπήσει ο επόμενος ιός, είτε ανήκει στο είδος
των σκουληκιών είτε σε αυτό των… Δούρειων Ίππων, είναι απλά θέμα ημερών. Το
μόνο ερώτημα είναι πόση ζημιά θα προκαλέσει. Μόνο μέσα στο 1999, οι επιθέσεις
των ιών στοίχισαν στις επιχειρήσεις περισσότερα από 12 δισ. δολάρια. Η μερίδα
του λέοντος ανήκει στον Μελίσα, έναν ιό που εμφανίστηκε τον Μάρτιο της
περυσινής χρονιάς και η δράση του μετέτρεψε τον συγγραφέα του, Ντέηβιντ Σμιθ,
από άσημο προγραμματιστή στο Νιου Τζέρσεϊ, σε διάσημο έγκλειστο στις τοπικές
φυλακές…
Ο Τσερνόμπιλ
Άλλοι ιοί που έκαναν πολύ θόρυβο πέρυσι ήταν ο Τσερνόμπιλ, που χτύπησε κυρίως
την Ασία και τη Μέση Ανατολή, ενώ ο Bubbleboy, στο τέλος της χρονιάς, έγραψε
ιστορία: Ήταν ο πρώτος ιός που μεταδιδόταν, όχι όταν ο χρήστης άνοιγε το
συνημμένο στο email στο αρχείο, αλλά όταν άνοιγε το email το ίδιο.
Ένας ιός είναι ένα πρόγραμμα software, γραμμένο από κάποιον με τέτοιο τρόπο
ώστε να προκαλεί κάποιου είδους ζημιά στα αρχεία ενός υπολογιστή. Ο ιός
συνδέεται με ένα άλλο πρόγραμμα και είναι προγραμματισμένος να δράσει όταν ο
χρήστης τρέξει δηλαδή λειτουργήσει αυτό το πρόγραμμα. Τότε, ο ιός
πολλαπλασιάζει τον εαυτό του και προσκολλάται σε άλλα προγράμματα που ήδη
βρίσκονται στον σκληρό δίσκο. Για μερικούς συγγραφείς ιών, το κίνητρο είναι
απλά η πρόκληση του να διαδώσουν το δημιούργημά τους σε υπολογιστές τρίτων,
χωρίς να το καταλάβουν οι ιδιοκτήτες τους. Η συνεχής ισχυροποίηση μάλιστα των
αντι-ιικών προγραμμάτων αυξάνει την πρόκληση για τη δημιουργία «εξυπνότερων»
ακόμα ιών. Άλλοι πάλι, μπορεί να γράφουν ιούς για προσωπική τους διασκέδαση.
Ενοχλητικοί
Οι περισσότεροι ιοί βέβαια, δεν είναι καταστροφικοί. Είναι όμως, ενοχλητικοί
και καταλανώνουν πολύτιμο χώρο, μνήμη και ενέργεια στο σύστημα του χρήστη.
Διαφορετικές κατηγορίες ιών είναι τα σκουλήκια και οι Δούρειοι Ίπποι. Το
σκουλήκι είναι ένα πρόγραμμα, που φτιάχνει αντίγραφα του εαυτού του, χωρίς να
μολύνει άλλα προγράμματα στον υπολογιστή. Διαδίδονται αστραπιαία μέσω του
ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, γιατί είναι προγραμματισμένα να αποστέλλονται σε
πολλές ή όλες τις διευθύνσεις email που βρίσκονται αποθηκευμένες στην
ηλεκτρονική ατζέντα του χρήστη. Οι τελευταίοι ιοί που έχουν κλέψει τα φώτα της
δημοσιότητας έχουν χρησιμοποιήσει το πρόγραμμα διαχείρισης ηλεκτρονικών
μηνυμάτων της Microsoft Outlook. Εκτός του ότι είναι το πιο διαδεδομένο στον
κόσμο, έχει και ορισμένα χαρακτηριστικά στον προγραμματισμό του, που ευνοούν
τη μετάδοση των ιών. Ο Δούρειος Ίππος είναι ένα προγραμματάκι, που κρύβεται
μέσα σε ένα άλλο, μέχρι τη στιγμή που είναι προγραμματισμένο να δράσει στον
υπολογιστή. Αυτή η στιγμή μπορεί να είναι μία προκαθορισμένη από τον συγγραφέα
του ώρα, ημερομηνία κ.λπ.
Τα αρχεία
Οι ειδικοί τονίζουν ότι, επειδή πολλοί ιοί μεταδίδονται με τη μορφή συνημμένου
αρχείου σε κάποιο email, το καλύτερο που έχετε να κάνετε είναι να μην ανοίγετε
αρχεία αγνώστου προέλευσης και ταυτότητας, που σας κινούν υποψίες.
Πάντως, ο ιός που παρουσιάστηκε τις περισσότερες φορές μέσα στο 1999, ήταν ο
Laroux, ο οποίος «χτυπά» αρχεία στο λογιστικό πρόγραμμα Excel της Microsoft
και όχι στο Word, όπως συμβαίνει συνήθως.
Μπορεί οι πιο διάσημοι ιοί να είναι των τελευταίων δύο χρόνων, όμως, αυτοί που
κάνουν τη μεγαλύτερη ζημιά, είναι συνήθως αυτοί που διαρκούν περισσότερο. Και
αυτό επιτυγχάνεται μόνο από τους «αόρατους» ιούς, αυτούς που έχουν τη
δυνατότητα να παραμένουν χρόνια πολλά κρυμμένοι σε έναν υπολογιστή, χωρίς να
τους αντιλαμβάνεται κανένα anti-virus, μέχρι να φανερωθούν μόνοι τους. Ο
Cascade, για παράδειγμα, έγινε ορατός πρώτη φορά το 1988. Εξακολουθεί όμως, να
χτυπάει. Από τους μακροβιότερους είναι επίσης, ο Form, προερχόμενος από την
Ελβετία, που χτυπά στις 18 κάθε μήνα, εδώ και πολλά χρόνια.
Ύποπτες αλλαγές στα κομπιούτερ που χρειάζονται προσοχή
|
|
Όπως ακριβώς ο ανθρώπινος οργανισμός, έτσι και ένας ηλεκτρονικός υπολογιστής
μπορεί και προειδοποιεί τον χρήστη του πως κάτι δεν πάει καλά. Ακόμη και στην
περίπτωση ιών που κρύβονται πολύ καλά, ένας «υποψιασμένος» χρήστης, ικανός να
διαβάζει τα… σημάδια, μπορεί να αντιληφθεί την παρουσία τους. Αρκεί να
παρατηρήσει τις «ύποπτες» αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας του υπολογιστή. Αρκεί
να προσέξει μήπως:
*** Άλλαξαν οι ημερομηνίες και τα μεγέθη των εκτελέσιμων αρχείων.
*** Τα προγράμματα χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να φορτώσουν απ’ ό,τι
συνήθως ή τρέχουν πολύ αργά.
*** Μειώθηκε ανεξήγητα η διαθέσιμη μνήμη του υπολογιστή.
*** Εξαφανίστηκαν μυστηριωδώς εκτελέσιμα αρχεία.
*** Ο υπολογιστής κάνει ξαφνικά επανεκκίνηση, όταν επιχειρεί κανείς να ανοίξει
ένα πρόγραμμα ή ύστερα από κάποιο χρόνο λειτουργίας.
*** Στην οθόνη εμφανίζονται παράξενα μηνύματα.
Αν κάτι απ’ όλα αυτά συμβαίνει, ο καλύτερος τρόπος να το αντιμετωπίσει κανείς
είναι ένα… αντιβιοτικό. Ένα από τα προγράμματα anti-virus που κυκλοφορούν
στην αγορά, το οποίο όμως θα πρέπει να είναι πρόσφατο και ενημερωμένο γύρω από
όλους τους καινούργιους ιούς.
Οι ιοί χτυπούν όπου υπάρχουν κενά ασφαλείας
|
|
Οι… αγρότες τη γνωρίζουν καλά τη διαδικασία: όλες οι μονοκαλλιέργειες είναι
εξαιρετικά ευάλωτες στα παράσιτα. Από τη στιγμή που θα εμφανιστούν, αρχίζουν
να αναπαράγονται ταχύτατα και ανεξέλεγκτα, καταστρέφοντας στο σύνολό τους τις
φυτείες, ακριβώς γιατί αυτές αποτελούνται από ένα μόνο είδος φυτού αυτό στο
οποίο στοχεύει το συγκεκριμένο παράσιτο. Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και με τους
ιούς των ηλεκτρονικών υπολογιστών. Οι περισσότεροι καινούργιοι ιοί μπορούν και
εξαπλώνονται τόσο γρήγορα και είναι τόσο καταστροφικοί, επειδή οι υπολογιστές
ανά τον κόσμο μοιάζουν εξαιρετικά πολύ μεταξύ τους: χρησιμοποιούν όλοι σχεδόν
ορισμένα από τα πιο δημοφιλή προγράμματα της Microsoft. Ένας υπολογιστής που
βρίσκεται στο αμερικανικό Πεντάγωνο ή στα γραφεία της ελληνικής κυβέρνησης,
ελάχιστα διαφέρει ως προς την ασφάλεια των προγραμμάτων του μ’ εκείνον που
λειτουργεί στο σπίτι. Όλοι οι ιοί «χτυπούν» εκεί όπου υπάρχουν κενά ασφαλείας,
μα ακριβώς επειδή τα ίδια προγράμματα (με τα ίδια ακριβώς «κενά»)
χρησιμοποιούνται στα περισσότερα κομπιούτερ σε ολόκληρο τον κόσμο, προσβάλλουν
με μιας εκατομμύρια υπολογιστές. Η Microsoft απαντά πως «το πρόβλημα είναι
συνολικό και δεν αφορά μόνο τη Microsoft». Αυτό τουλάχιστον δήλωνε τις
περασμένες ημέρες ο Scott Culp, από το τμήμα της εταιρείας που είναι αρμόδιο
για θέματα ασφαλείας, στην εφημερίδα «The New York Times». Κι από τεχνικής
άποψης, η Microsoft έχει δίκιο, όμως πολλά στελέχη έχουν λόγους να πιστεύουν
πως η διάσπαση της εταιρείας όχι μόνο σε δύο αλλά σε περισσότερα «κομμάτια» θα
έλυνε πολλά προβλήματα.
Χρήσιμες συμβουλές προς τους σέρφερς
Αν συνηθίζετε να «κατεβάζετε» αρχεία από το Internet, αν δέχεστε πολλά
attachment μαζί με τα e-mail σας, αν ανταλλάσσετε συχνά δισκέτες με φίλους σας
ή αν χρησιμοποιείτε αρχεία από ένα τοπικό δίκτυο ή Internet, τότε ο κίνδυνος
να… συναντήσετε έναν καταστροφικό ιό είναι ιδιαίτερα αυξημένος. Για να
αποφύγετε τους ιούς, υπάρχουν μερικές συμβουλές, που δεν είναι δύσκολο να
ακολουθήσετε.
*** Χρησιμοποιήστε ένα καλό anti-virus πρόγραμμα (αντιβιοτικό) για να ελέγχετε
όλα τα καινούργια ή ύποπτα αρχεία. Ελέγξτε ακόμη και τις εμπορικές δισκέτες ή
τα προγράμματα που μόλις έχετε αγοράσει, ακόμη και αν είναι γνήσια και σε
κλειστό πακέτο (ορισμένα εμπορικά software περιέχουν ιούς που δεν τους έχει
αντιληφθεί κανείς). Κάθε φορά που «κατεβάζετε» ένα εκτελέσιμο αρχείο ή
αγοράζετε ένα καινούργιο πρόγραμμα, θα πρέπει, πριν το ανοίξετε, να ελέγξετε
αν περιέχει κάποιον ιό.
*** Μη χρησιμοποιείτε ένα αλλά δύο αντιβιοτικά. Όσο καλό και αν είναι ένα
πρόγραμμα anti-virus μπορεί να «χάσει» έναν ιό, να μην έχει ενημερωθεί γι’
αυτόν και να του ξεφύγει.
*** Φροντίστε έτσι ώστε το πρόγραμμα anti-virus που χρησιμοποιείτε να
ενημερώνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα. Κάθε ημέρα που περνά κυκλοφορούν
νέοι ιοί, οι οποίοι διαδίδονται ταχύτατα μέσω του Internet. Γι’ αυτό και τα
καλύτερα προγράμματα προσφέρουν δωρεάν ενημέρωση σχετικά με τους νέους ιούς,
από τις σχετικές βάσεις δεδομένων που φιλοξενούν στη σελίδα τους στο δίκτυο.
*** Μην κάνετε ποτέ εκκίνηση στον υπολογιστή σας από τη δισκέτα. Η τακτική
αυτή εγκυμονεί κινδύνους. Μην αφήνετε επίσης τη δισκέτα μέσα στο drive όταν
κλείνετε τον υπολογιστή σας, γιατί όταν τον ξανανοίξατε, αυτή θα είναι η πρώτη
που θα προσπαθήσει να διαβάσει.
