Η άνοδος του δολαρίου έδιωξε κεφάλαια από μετοχές

Όσα κεφάλαια τοποθετήθηκαν τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο σε μετοχικά
αμοιβαία κεφάλαια εσωτερικού έφυγαν στους δύο επόμενους μήνες. Όμως,
παρατηρήθηκε εισροή κεφαλαίων σε αμοιβαία κεφάλαια εξωτερικού και σε αμοιβαία
κεφάλαια διαχείρισης διαθεσίμων και ομολόγων εσωτερικού. Δηλαδή, παρατηρήθηκε
στροφή προς επενδύσεις του εξωτερικού και σε επενδύσεις σταθερής απόδοσης στο
εσωτερικό.

Έτσι, από τα μετοχικά αμοιβαία κεφάλαια εσωτερικού έφυγαν τον Μάρτιο και τον
Απρίλιο συνολικά 298 δισ. δραχμές και σήμερα οι καθαρές εισροές από την αρχή
του έτους υπολογίζονται σε 58,5 δισ. δραχμές. Υπενθυμίζεται ότι τον Ιανουάριο
είχαν εισρεύσει 257,7 δισ. δραχμές και τον Φεβρουάριο 102,8 δισ. δραχμές.

Από την άλλη, τον Μάρτιο και τον Απρίλιο εισέρευσαν στα διεθνή αμοιβαία
κεφάλαια και στα αμοιβαία κεφάλαια εξωτερικού συνολικά 54,9 δισ. δραχμές. Από
την αρχή του έτους μέχρι τις αρχές Μαΐου οι συνολικές εισροές στα διεθνή και
στα εξωτερικού αμοιβαία κεφάλαια ξεπερνούν τα 108 δισ. δραχμές.

Παράλληλα, συνεχή αύξηση παρουσιάζουν οι εισροές κεφαλαίων στα αμοιβαία
κεφάλαια διαχείρισης διαθεσίμων και ομολογιών εσωτερικού. Έτσι, τα διαχείρισης
διαθεσίμων παρουσιάζουν από την αρχή του έτους τις περισσότερες εισροές, οι
οποίες ανέρχονται σε 531,5 δισ. δραχμές και στη δεύτερη θέση είναι τα
ομολογιακά εσωτερικού με συνολικές εισροές 178,5 δισ. δραχμών. Σημειώνεται ότι
στους μήνες που πραγματοποιούνταν εκροές στα μετοχικά αμοιβαία κεφάλαια
εσωτερικού υπήρχε αύξηση εισροών κυρίως στις δύο αυτές κατηγορίες αμοιβαίων
κεφαλαίων.

Μεταφορά κεφαλαίων σε δολάρια

Επικεφαλής μεγάλων εταιρειών διαχείρισης αμοιβαίων κεφαλαίων επισημαίνουν ότι
στους μήνες της πτώσης της Σοφοκλέους παρατηρήθηκε μετακίνηση κεφαλαίων σε
διεθνή και σε εξωτερικού αμοιβαία κεφάλαια. Η μεταφορά αυτή κεφαλαίων δεν ήταν
όμως τόσο σημαντική όσο εκείνη που έγινε προς διαχείρισης διαθεσίμων και
ομολογιών αμοιβαία κεφάλαια. Επιπλέον, ακόμη μικρότερο ήταν το ποσό της
μετακίνησης των κεφαλαίων που έγινε ενσυνείδητα από τους μεριδιούχους προς
διεθνή αμοιβαία κεφάλαια και εξωτερικού λόγω της ανόδου του δολαρίου. Και αυτό
κυρίως για τρεις λόγους:

Πρώτον, τα αμοιβαία κεφάλαια εξωτερικού και τα διεθνή αμοιβαία κεφάλαια
περιλαμβάνουν στα χαρτοφυλάκιά τους τοποθετήσεις σε δολάρια, αλλά και σε άλλα
νομίσματα, όπως ευρώ, γιέν κ.λπ.

Δεύτερον, δεν είναι απολύτως γνωστή ανά πάσα στιγμή η σύνθεση των
χαρτοφυλακίων τους, ώστε να γνωρίζουν αν επηρεάζονται για παράδειγμα
περισσότερο από την πορεία του δολαρίου ή άλλων νομισμάτων.

Τρίτον, ακόμη και αν γνωρίζουν τον βαθμό επηρεασμού από τα ξένα
νομίσματα, οι αποδόσεις συνδέονται με την πορεία μετοχών (αν πρόκειται για
μετοχικά), με την πορεία των ομολόγων (αν πρόκειται για ομολογιακά) και με την
πορεία των επιτοκίων (αν πρόκειται για διαχείρισης διαθεσίμων).

Οι αποδόσεις

Όσοι, πάντως, εγκατέλειψαν τις δραχμικές επενδύσεις τους προηγούμενους
τέσσερις μήνες και κυρίως τις τελευταίες εβδομάδες που έκανε κούρσα το
αμερικανικό νόμισμα και προτίμησαν επενδύσεις σε δολάρια βγήκαν αρκετά
κερδισμένοι.

Σύμφωνα με υπολογισμούς, μόνο από τη διολίσθηση της δραχμής έναντι του
δολαρίου από την αρχή του έτους μέχρι τις 5 Μαΐου κέρδισαν 13,8%. Εάν είχαν
τοποθετήσει τα χρήματά τους σε κατάθεση για δολάρια θα κέρδιζαν επιπλέον
περίπου 0,5% τον μήνα. Έτσι, η συνολική τους απόδοση από καταθέσεις σε δολάρια
θα ξεπερνούσε το 14% σε τέσσερις μήνες, όταν το ετήσιο επιτόκιο ταμιευτηρίου
για δραχμές είναι 6,5% με 7%.

Εάν είχαν προτιμήσει ένα μετοχικό αμοιβαίο κεφάλαιο εξωτερικού θα είχαν
κερδίσει σε τέσσερις μήνες 6,16% κατά μέσο όρο.

Η απόδοση αυτή προκύπτει από το μέσο όρο των 14 μετοχικών αμοιβαίων κεφαλαίων
εξωτερικού από τις αρχές του έτους μέχρι τα τέλη Απριλίου. Βέβαια σε αυτό το
διάστημα υπήρξε αμοιβαίο κεφάλαιο μετοχών εξωτερικού που προσέφερε απόδοση
13,6%. Σημειώνεται ότι σε αυτές τις αποδόσεις έχει ληφθεί υπόψη και η μεταβολή
της ισοτιμίας της δραχμής και του δολαρίου.

Για παράδειγμα, τον Απρίλιο το Alico Eurobank Μετοχικό Εξωτερικό που επενδύει
κυρίως σε μετοχές του δείκτη MSCI της Morgan Stanley στις ΗΠΑ και επηρεάζεται
από την πορεία του δολαρίου παρουσίασε απώλειες 1,35%. Οι απώλειες αυτές θα
ήταν μεγαλύτερες λόγω της κρίσης στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης, εάν δεν
είχε συμπέσει η άνοδος του δολαρίου. Τα κέρδη από την άνοδο του δολαρίου
μετρίασαν τις απώλειες από τις μετοχές στις ΗΠΑ.

Η εικόνα είναι ακόμη καλύτερη στα ομολογιακά αμοιβαία κεφάλαια εξωτερικού,
καθώς είναι επενδύσεις σταθερής απόδοσης. Επιπλέον, ευνοήθηκαν από την άνοδο
του δολαρίου. Έτσι, τα ομολογιακά αμοιβαία κεφάλαια εσωτερικού προσέφεραν
αποδόσεις κατά μέσο όρο από τις αρχές του έτους μέχρι τα τέλη Απριλίου 3,33%.
Αντίστοιχα, εκείνα του εξωτερικού προσέφεραν μέση απόδοση 8,48% και των
διεθνών 7,15%.

Πρέπει πάντως να διευκρινιστεί ότι η απόδοση κάθε αμοιβαίου κεφαλαίου
επηρεάζεται από τη σύνθεση του χαρτοφυλακίου του και από το ποσοστό των
τοποθετήσεών του σε δολαριακές επενδύσεις. Έτσι, η φύση των επενδύσεων που
περιλαμβάνει (μετοχές, ομόλογα κ.λπ.), τα ποσοστά τους και οι αγορές (ΗΠΑ,
Ευρώπη, Ασία, Ελλάδα κ.λπ.) επηρεάζουν την απόδοσή του και το μέσο όρο της
κατηγορίας τους.

Πάντως, τα μετοχικά αμοιβαία κεφάλαια εσωτερικού από την αρχή του έτους μέχρι
τα τέλη Απριλίου παρουσίασαν ζημιές κατά μέσο όρο 26,5%, τα ομολογιακά
εσωτερικού 3,3% και τα διαχείρισης διαθεσίμων 2,74%.

Υψηλές αποδόσεις στα αμοιβαία δολαρίου

Υψηλές είναι οι αποδόσεις που καταγράφονται από την αρχή του χρόνου στα
αμοιβαία κεφάλαια που επενδύουν στις αγορές του εξωτερικού σε δολάρια ΗΠΑ.

Η διεθνής ενίσχυση του αμερικανικού νομίσματος τους τελευταίους μήνες έχει
αναδείξει σημαντικές ευκαιρίες για δημιουργία υπεραξιών στο αμερικανικό
χρηματιστήριο, αλλά και σε όσες επενδύσεις συνδέονται με το αμερικανικό
νόμισμα.

Η απόδοση του αμοιβαίου κεφαλαίου Barclays Εξωτερικού Ομολογιακό Εσωτερικού
από την αρχή του χρόνου ανέρχεται σε 15,55%, η μεγαλύτερη μεταξύ των
δολαριακών επενδυτικών προϊόντων.

Τη δεύτερη θέση, από την άποψη των αποδόσεων, καταλαμβάνει το α/κ Alpha
Δολαρίου Ομολογιακό Εξωτερικού (14,65%), ενώ ακολουθούν τα α/κ Interamerican
Money Market Διαχείρισης Διαθεσίμων Διεθνές (13,99%), Interamerican Δολαρίου
Ομολογιακό Διεθνές (13,94%), Alico-Eurobank Δολαριακό Ομολογιακό Εξωτερικού
(12,40%) και Interamerican Δολαρίου Μετοχικό Εξωτερικού (7,38%).

Περιμένουν ανάκαμψη από το πράσινο νόμισμα

Η ανατίμηση των ξένων νομισμάτων έναντι της δραχμής κάνει τα ελληνικά προϊόντα
πιο φθηνά και συνεπώς πιο ελκυστικά στους ξένους. Με την ίδια λογική, οι
ελληνικές μετοχές γίνονται πιο ελκυστικές και φθηνές στους ξένους. Επομένως,
θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς ότι η διολίσθηση της δραχμής ευνοεί τη
Σοφοκλέους, καθώς συμβάλλει στην εισροή κεφαλαίων και μάλιστα ξένων. Αυτό,
άλλωστε παρατηρήθηκε μετά τον Μάρτιο του 1998, όταν έγινε η υποτίμηση της
δραχμής.

Το ίδιο όμως δεν συνέβη ­ τουλάχιστον στον αναμενόμενο βαθμό ­ στην πρόσφατη
άνοδο του δολαρίου και στην αντίστοιχη διολίσθηση της δραχμής. Σύμφωνα με
μελέτη της Magnatrust ΑΧΕΠΕ με παρατηρήσεις από τον Ιανουάριο του 1997 μέχρι
τον Απρίλιο του 2000, η πορεία του δολαρίου έχει σχέση κατά 80% με την
αντίστοιχη του ελληνικού Χρηματιστηρίου. Επίσης, η άνοδος κατά 10% του
δολαρίου μπορεί να προκαλέσει άνοδο κατά 15-20% στη Σοφοκλέους. Αυτό δεν έχει
συμβεί, μολονότι τις τελευταίες εβδομάδες το δολάριο ενισχύθηκε κατά 20% και
από την αρχή του έτους κατά 14%.

Διευκρινίζεται, όμως, ότι η διολίσθηση της δραχμής ευνοεί τους ξένους που
πρόκειται να επενδύσουν, ενώ «αφαιρεί» κέρδη από όσους ήταν ήδη τοποθετημένοι.
Η πρόσφατη άνοδος του δολαρίου έναντι του ευρώ προκάλεσε διολίσθηση της
δραχμής έναντι του αμερικανικού νομίσματος. Αυτό έκανε πιο ελκυστικές τις
μετοχές στους ξένους επενδυτές, που τις αγοράζουν μέσω δολαρίων. Από την άλλη,
μείωσε τα κέρδη αυτών που είχαν ήδη αγοράσει μετοχές μέσω δολαρίων. Σχεδόν
ανεπηρέαστους άφησε η εξέλιξη αυτή όσους αγοράζουν ελληνικές μετοχές μέσω
ευρώ. Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι στην πράξη και αυτοί που αγοράζουν
ελληνικές μετοχές μέσω δολαρίων, πρώτα αγοράζουν ευρώ (με τα δολάρια που
έχουν) και στη συνέχεια τα μετατρέπουν σε δραχμές. Και αυτό, διότι η αγορά του
ευρώ είναι πιο «βαθιά» και υπάρχουν οι επαρκείς ποσότητες και επιτυγχάνονται
καλύτερες τιμές.

Από την άλλη, όμως, η διολίσθηση της δραχμής συνδέεται με αύξηση του
εξωτερικού χρέους, των ελλειμμάτων και του πληθωρισμού. Υπό αυτή την έννοια, η
ανατίμηση των ξένων νομισμάτων ασκούν αρνητικές επιδράσεις στη Σοφοκλέους.
Έτσι, η εξασθένηση της δραχμής έναντι των ξένων νομισμάτων προκαλεί δύο
αντίρροπες δυνάμεις: Αρνητικές και θετικές.

Οι συνέπειες

Ποιες λοιπόν οι συνέπειες της ανόδου του δολαρίου στη Σοφοκλέους; Κατά τις
τελευταίες εβδομάδες παρατηρήθηκε σημαντική άνοδος του δολαρίου, η οποία
έφτασε το 20%, ενώ από τις αρχές του έτους υπολογίζεται περίπου σε 14%.
Σύμφωνα με το τμήμα ανάλυσης της Magnatrust ΑΧΕΠΕΥ η άνοδος αυτή του δολαρίου
φαίνεται να είναι συνεχής.

Όπως εξηγεί ο επικεφαλής του τμήματος ανάλυσης της Magnatrust, κ. Κωνσταντίνος
Βέργος, από παρατηρήσεις που έχουν γίνει από τον Ιανουάριο του 1997 μέχρι τον
Απρίλιο του 2000, «το Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών έχει υψηλό βαθμό συσχέτισης
(80%) με την τιμή του δολαρίου σε βραχυπρόθεσμη βάση. Αυτό οφείλεται στο
γεγονός ότι οι ελληνικές μετοχές γίνονται φθηνότερες για ξένους επενδυτές αλλά
και για έναν άλλο, έμμεσο, όμως λόγο: Η ισχυροποίηση του δολαρίου κινείται σε
μεγάλο βαθμό από τη βελτίωση των προοπτικών της αμερικανικής οικονομίας,
αυξάνει την αξία των αμερικανικών χρηματιστηρίων. Αυτή συνοδεύεται από άνοδο
των αξιών των αμερικανικών εταιρειών, που με τη σειρά της οδηγεί σε άνοδο
χρηματιστηριακών τιμών στην Ελλάδα».

Δολάριο – Σοφοκλέους

Με βάση αυτήν τη μελέτη, «η σχέση δολαρίου – ΧΑΑ διατηρείται υψηλότατη μέχρι
τον Φεβρουάριο του 2000, ενώ έκτοτε το δολάριο αυξήθηκε υπερβολικά σε σχέση με
το ΧΑΑ. Οι διαπιστώσεις αυτές ενισχύουν την πεποίθηση ότι οι τιμές μετοχών στο
ΧΑΑ ενδεχομένως να επηρεαστούν θετικά από την νέα άνοδο του δολαρίου κατά τις
επόμενες εβδομάδες, ακόμα και αν οι τιμές του δολαρίου υποχωρήσουν λίγο από τα
παρόντα υψηλά επίπεδα. Σε γενικές γραμμές, εφόσον η παρελθούσα σχέση δολαρίου
– ΧΑΑ διατηρηθεί, άνοδος της τιμής του δολαρίου κατά 10% θα έπρεπε να
συσχετιστεί με άνοδο των τιμών των μετοχών του ΧΑΑ κατά 15%-20%. Άλλως το
ελληνικό Χρηματιστήριο καθίσταται εξαιρετικά φθηνός στόχος για ξένους
επενδυτές».

Άλλες επιπτώσεις

Ο κ. Βέργος επισημαίνει ότι «πολλοί φοβούνται τις αρνητικές επιπτώσεις αυτής
της ανόδου, κυρίως υπό τη μορφή του εισαγόμενου πληθωρισμού και του δημοσίου
χρέους. Η άμεση επιρροή από πλευράς τιμών αμερικανικών προϊόντων είναι μικρή,
δεδομένου ότι λιγότερο από το 5% των εισαγωγών είναι από αυτή τις ΗΠΑ, ενώ
άλλες, εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης εισαγωγές που είναι σε δολαριακούς όρους
αντιπροσωπεύουν πλέον μικρό τμήμα των εισαγωγών. Υπάρχει όμως σημαντική έμμεση
επιρροή μέσω των τιμών βασικών πρώτων υλών, κυρίως του πετρελαίου. Σημαντικές
όμως είναι και οι θετικές επιδράσεις, κυρίως στον τουρισμό, αλλά και στα έσοδα
εξαγωγικών εταιρειών, όπως της Τιτάν και της Αλουμίνιο της Ελλάδος. Αυτές όμως
οι επιρροές είναι μεσο-μακροπρόθεσμες, με εξαίρεση εκείνη του πετρελαίου.