Ώρα για τα οικονομικά της προσφοράς

Η χώρα έχει ήδη εισέλθει στο τελευταίο στάδιο πριν από την οριστική εκχώρηση
της άσκησης της νομισματικής και συναλλαγματικής πολιτικής στην Ευρωπαϊκή
Κεντρική Τράπεζα. Στους εναπομείναντες μήνες, μέχρι το τέλος του έτους, η
νομισματική πολιτική αναπόφευκτα θα χαλαρώσει. Όπως είναι γνωστό, η ένταξη στη
ζώνη του ευρώ απαιτεί τη σύγκλιση των επιτοκίων παρεμβάσεως της Τραπέζης της
Ελλάδος προς εκείνα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τραπέζης. Ειδικότερα, το επιτόκιο
αποδοχής καταθέσεων 14 ημερών θα πρέπει να διαμορφωθεί σε 3,5-4% από 8,75% που
είναι σήμερα. Την πορεία αυτή αποκλιμακώσεως αναμένεται να ακολουθήσουν τα
επιτόκια καταθέσεων και χορηγήσεων των τραπεζών, και σε μικρότερο βαθμό τα
επιτόκια δανεισμού του Ελληνικού Δημοσίου. Εξάλλου, στους επόμενους μήνες το
ποσοστό των υποχρεωτικών καταθέσεων των τραπεζών στην Τράπεζα της Ελλάδος θα
πρέπει να μειωθεί από 12% στο 2%.

Η χαλάρωση, ωστόσο, της νομισματικής πολιτικής δεν πρέπει να οδηγήσει σε
αναζωπύρωση των πληθωριστικών πιέσεων. Χρειάζεται, επομένως, αναθεώρηση του
μείγματος οικονομικής πολιτικής που ακολουθήθηκε τα τελευταία χρόνια, σύμφωνα
με το οποίο η νομισματική πολιτική έφερε δυσανάλογα μεγάλο βάρος σε σχέση με
τις λοιπές κατηγορίες πολιτικής. Σημαντικότερο ρόλο οφείλουν εφεξής να
αναλάβουν τόσο η δημοσιονομική όσο και η διαρθρωτική πολιτική.

Συγκεκριμένα, για την αποφυγή των πληθωριστικών πιέσεων λόγω της αυξημένης
ρευστότητας που αναπόφευκτα θα προκύψει μετά τη χαλάρωση της νομισματικής
πολιτικής είναι απαραίτητη η λήψη δραστικών μέτρων περιορισμού και
εκλογικεύσεως των δημοσίων δαπανών, καθώς και προωθήσεως των ιδιωτικοποιήσεων
και των λοιπών διαρθρωτικών προσαρμογών, με κύρια επιδίωξη την επίτευξη ενός
πλεονασματικού προϋπολογισμού ήδη από το τρέχον έτος. Η μόνιμη αντιμετώπιση
των δημοσιονομικών ανισορροπιών προϋποθέτει την εξάλειψη όλων εκείνων των
χαρακτηριστικών που ευθύνονται για τη χρόνια παθογένεια της κρατικής μηχανής
και τη δημιουργία ελλειμμάτων. Με βάση άλλωστε το Σύμφωνο Σταθερότητας, η
συμμετοχή στη μετά ΟΝΕ εποχή επιβάλλει τη μονιμοποίηση των οιονεί
ισοσκελισμένων προϋπολογισμών.

Παράλληλα, η απελευθέρωση των αγορών μέσω της βελτιώσεως του υφιστάμενου
θεσμικού πλαισίου και της προωθήσεως των αποκρατικοποιήσεων μπορεί να φέρει
την οικονομία σε ισορροπία με χαμηλότερο πληθωρισμό. Επιπλέον, θα μεταφέρει το
κέντρο βάρους της οικονομικής πολιτικής από την προσπάθεια περιορισμού της
συνολικής ζητήσεως προς την κατεύθυνση της ενισχύσεως τής συνολικής προσφοράς.
Η ενίσχυση της παραγωγικής βάσεως της οικονομίας θα αποτελέσει την καλύτερη
απάντηση στη μεγάλη πρόκληση των επόμενων ετών, την πραγματική δηλαδή σύγκλιση
με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι ιδιωτικοποιήσεις και η απελευθέρωση των αγορών
στους τομείς της ενέργειας και των τηλεπικοινωνιών αποκτούν ιδιαίτερη σημασία,
δεδομένου ότι η ανάπτυξή τους συναρτάται με τη συμμετοχή των ελληνικών
επιχειρήσεων στη «νέα οικονομία» του 21ου αιώνα. Η διασφάλιση της
ανταγωνιστικότητας των ελληνικών προϊόντων στις ξένες αγορές επιβάλλει την
άσκηση πολιτικής ενισχύσεως της προσφοράς, καθώς και την επίτευξη ενός
συναινετικού κοινωνικού πλαισίου που θα επιτρέψει μισθολογικές αυξήσεις
συμβατές με τη νέα πραγματικότητα του χαμηλού πληθωρισμού. Η σύγκλιση με τα
επίπεδα παραγωγικότητας των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης προϋποθέτει, επίσης,
επαρκή ευελιξία στην αγορά εργασίας. Τέλος, η οριστική επίλυση του προβλήματος
της κοινωνικής ασφαλίσεως δεν μπορεί να αναβληθεί άλλο, αφού αποτελεί
τροχοπέδη στην εξυγίανση των βασικών οικονομικών θεσμών και της αναπτυξιακής
προοπτικής της χώρας.

Στον βαθμό που τηρηθούν τα ανωτέρω και αντιμετωπιστούν επιτυχώς οι κίνδυνοι
που συνεπάγεται η μεταβατική περίοδος, οι επιπτώσεις στην οικονομία, τις
επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά από την αποκλιμάκωση των επιτοκίων θα είναι
εξαιρετικά ευνοϊκές. Μπορούμε βάσιμα να ελπίζουμε ότι ο ρυθμός οικονομικής
αναπτύξεως στην Ελλάδα θα επιταχυνθεί, όπως συνέβη στην Ιρλανδία, την
Πορτογαλία και την Ισπανία. Οι ελληνικές επιχειρήσεις και οι ιδιώτες δεν θα
επιβαρύνονται πια από το δυσανάλογα υψηλό κόστος του χρήματος που
αντιμετώπιζαν τα τελευταία χρόνια, λόγω της προσπάθειας να τιθασευτεί ο
πληθωρισμός. Τα πλεονεκτήματα αυτά σε συνδυασμό με τη διαρθρωτική προσαρμογή
της οικονομίας θα επιτρέψουν να επωφεληθούμε στο έπακρο από τη συμμετοχή της
χώρας μας σε μια ζώνη σταθερότητας και ανάπτυξης.

Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών – οικονομικός σύμβουλος ALPHA ΒΑΝΚ