Η τεχνολογία, όπλο κατά της ανεργίας

Θετικά βλέπει η ελληνική κυβέρνηση τις προτάσεις της πορτογαλικής προεδρίας
της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αντιμετώπιση της ανεργίας, με όπλο την
τεχνολογία, οι οποίες θα απασχολήσουν το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισαβώνας την
ερχόμενη Πέμπτη και Παρασκευή, 23-24 Μαρτίου.

Όπως εξηγεί, απαντώντας σε σχετική ερώτηση της «Οικονομίας» ο οικονομικός
σύμβουλος του πρωθυπουργού κ. Τάσος Γιαννίτσης, «οι Πορτογάλοι προσπαθούν να
συνδυάσουν μια Ευρώπη πιο δυναμική, με τη διατήρηση των βασικών στοιχείων του
ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου. Το ζητούμενο είναι να δοθεί μια απάντηση στο
κρίσιμο πρόβλημα της απασχόλησης, σε συνδυασμό με την προώθηση της
εκπαίδευσης, της γνώσης και της έρευνας».

Η Ελλάδα θα έπρεπε, στην πραγματικότητα, να πρωτοστατεί στην προσπάθεια αυτή
της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αν σκεφθεί κανείς ότι κατέχει την τελευταία θέση σε
ό,τι αφορά τη χρήση της νέας τεχνολογίας, ενώ παράλληλα η ανεργία της έχει
ανέβει πλέον σε υψηλά επίπεδα, την ώρα που στην υπόλοιπη Ευρώπη έχει αρχίσει η
αντίστροφη πορεία.

Οι συγκρίσεις

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι συγκρίσεις στον τομέα της
λεγόμενης «νέας οικονομίας» έχουν ως εξής:

* Λιγότερο από 1 στα 10 ελληνικά νοικοκυριά διαθέτει ηλεκτρονικό υπολογιστή,
όταν ο αντίστοιχος δείκτης κατά μέσο όρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση ξεπερνά τα 3 στα
10 νοικοκυριά. Εννοείται ότι στις ΗΠΑ το ποσοστό είναι πολύ υψηλότερο ­ πάνω
από 50%.

* Λιγότερα από 5 στα 100 ελληνικά νοικοκυριά έχουν σύνδεση με το Ίντερνετ,
όταν το αντίστοιχο ποσοστό κατά μέσο όρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση ξεπερνά το 10%
και στις ΗΠΑ ξεπερνά το 30%.

* Στον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης περίπου βρίσκεται η Ελλάδα σε ό,τι αφορά
την κινητή τηλεφωνία, αφού πάνω από 3 στους 10 Έλληνες είναι συνδρομητές.
Πάντως, οι ΗΠΑ προηγούνται και εδώ, με ποσοστά συνδρομητών που ξεπερνούν το
50% των πολιτών.

Τα στοιχεία αυτά εξηγούν γιατί η Ευρώπη έχει κάθε λόγο να βιάζεται να μειώσει
την απόσταση που τη χωρίζει από τις ΗΠΑ. Άλλωστε και στην ανεργία οι ΗΠΑ, με
ποσοστά της τάξης του 4% σταθερά τα τελευταία χρόνια, έχουν προκαλέσει
αμηχανία στην Ευρώπη που κινείται συνεχώς σε επίπεδα της τάξης του 10%.

Τα ίδια στοιχεία δικαιολογούν απόλυτα τη θετική στάση της ελληνικής κυβέρνησης
απέναντι στις πρωτοβουλίες της Λισαβώνας. Άλλωστε, το κοινωνικό πρόσωπο της
Ευρώπης που θα προβάλει από την πορτογαλική συνάντηση εξυπηρετεί απόλυτα τις
προεκλογικές ανάγκες της σημερινής κυβέρνησης.

Οι στόχοι

Η Λισαβώνα αναμένεται να καλύψει ένα ευρύτατο φάσμα θεμάτων, όπως φαίνεται και
από τον τίτλο που έδωσε η πορτογαλική προεδρία στη συνάντηση: «Απασχόληση,
Οικονομικές Μεταρρυθμίσεις και Κοινωνική Συνοχή ­ Προς μια Ευρώπη βασισμένη
στην καινοτομία και τη γνώση».

Η κεντρική ιδέα, βεβαίως, δεν είναι άλλη από την προώθηση μέτρων για τη
βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας και συνεπώς την
αύξηση της απασχόλησης.

Μάλιστα, θέλοντας να διαψεύσουν τους σχολιαστές που επιμένουν να κατηγορούν
την Ευρώπη ότι ονειροβατεί και δεν πετυχαίνει ποτέ να δώσει λύση στο μεγάλο
πρόβλημά της, την ανεργία, τα κοινοτικά όργανα αποφάσισαν να θέσουν αυτή τη
φορά συγκεκριμένους ποσοτικούς στόχους.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ρομάνο Πρόντι, οι στόχοι
πρέπει να περιλαμβάνουν σύνδεση όλων των σχολείων με το Ίντερνετ ως το 2001,
μείωση του ποσοστού του πληθυσμού που ζει κάτω από το επίπεδο της φτώχειας στο
10% ως το 2010 από το 18% σήμερα, αλλά και πλήρη ενοποίηση των
χρηματοπιστωτικών αγορών της Ευρώπης ως το 2005. Όσο για την ανεργία, ο στόχος
είναι να περιοριστεί στα αμερικανικά επίπεδα, στο 4%, ως το 2010.

Το αν θα συμφωνηθούν ή όχι αυτοί οι στόχοι, μένει να αποδειχθεί. Η ανεργία
είναι ένα θέμα που φοβίζει την Ευρώπη και οι ηγέτες της προτιμούν να μην
αναλαμβάνουν δεσμεύσεις. Αν, όμως, δεν τεθούν συγκεκριμένοι ποσοτικοί στόχοι,
πώς θα μπορέσει να μιλήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση για το «Κοινωνικό Μάαστριχτ»,
όπως ήδη το χαρακτήρισε η Ελληνίδα επίτροπος Άννα Διαμαντοπούλου; Η Ευρωπαϊκή
Επιτροπή προσφέρει μια σειρά από εναλλακτικές λύσεις, μια και προτείνει την
υιοθέτηση πολλών στόχων – δεικτών σε λιγότερο ευαίσθητους τομείς.

Οι προτάσεις

Αναλυτικότερα, οι προτάσεις που υποβάλλει στο Συμβούλιο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή
καλύπτουν τους εξής τομείς:

1Κοινωνία πληροφοριών. Κατάργηση ως το τέλος του 2000, των περιορισμών
που υπάρχουν στις εθνικές αγορές, στην παροχή υπηρεσιών Ίντερνετ. Στόχος είναι
η μείωση των τιμών. Επίσης, να υιοθετηθεί ως το τέλος του χρόνου νομοθετικό
πλαίσιο για το ηλεκτρονικό εμπόριο και ως το τέλος του 2001 να αναθεωρηθεί η
νομοθεσία για τις τηλεπικοινωνίες.

2 Αγορές αγαθών και υπηρεσιών: Συντονισμένες ενέργειες για τη μείωση
του γραφειοκρατικού κόστους και την απλοποίηση του επιχειρηματικού
περιβάλλοντος ως το 2001. Επίσης, υιοθέτηση νέων κανόνων για τις κρατικές
προμήθειες ως το 2002 και ηλεκτρονική δημοσιοποίηση των σχετικών προκηρύξεων
ως το 2003. Πλήρης απελευθέρωση των αγορών ενέργειας και των αερομεταφορών ως
το 2004.

3Χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. Να υπάρξει ουσιώδης πρόοδος ως τον Ιούνιο
στις σημαντικές νομοθετικές προτάσεις που εκκρεμούν και αφορούν το φορολογικό
πακέτο για την εναρμόνιση στην Ευρώπη και τις αγορές κεφαλαίου. Να εφαρμοστεί
πλήρως ως το 2005 το σχέδιο δράσης για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες.

4 Επιχειρηματικότητα. Διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής, που θα
βασίζεται στη διάδοση των «καλών πρακτικών» που ακολουθούνται σε άλλες χώρες
και στην υιοθέτηση ανάλογων στόχων από τους υπόλοιπους.

5 Έρευνα. Ενίσχυση της κινητικότητας των ερευνητών, με καθιέρωση
ελάχιστου ποσοστού συμμετοχής ξένων στα ερευνητικά κέντρα κάθε χώρας.

6 Κοινωνικό μοντέλο. Σύσταση Ομάδας Υψηλού Επιπέδου για τον συντονισμό
των κρατών­μελών στο θέμα του εκσυγχρονισμού του μοντέλου κοινωνικής
προστασίας. Εκπόνηση μελέτης για τις προϋποθέσεις βιώσιμων ασφαλιστικών
συστημάτων.

7 Απασχόληση. Αύξηση των ποσοστών απασχόλησης από το 61% σήμερα στο 65%
το 2005 και στο 70% το 2010 και μείωση της απασχόλησης στο 4% την ίδια χρονιά.
Αύξηση της απασχόλησης των γυναικών από το 51% σήμερα στο 60% τουλάχιστον ως
το 2010.

8Εκπαίδευση και κατάρτιση. Σύνδεση όλων των σχολείων με το Ίντερνετ ως
το 2001. Εκπαίδευση όλων των δασκάλων στη χρήση του Ίντερνετ ως το 2002.
Απόκτηση γνώσεων ψηφιακής τεχνολογίας απ’ όλους τους εργαζομένους και τους
αποφοίτους Λυκείου ως το 2003 και απ’ όλους τους πολίτες ως το 2005. Αύξηση
των επενδύσεων στους ανθρώπινους πόρους κατά 25% ως το 2005 και κατά 50% ως το
2010. Δυνατότητα πρόσβασης στο Ίντερνετ μέσω δημόσιων υπηρεσιών, Τοπικής
Αυτοδιοίκησης κ.τλ. σε όλους τους πολίτες ως το 2002.

9 Κοινωνικός αποκλεισμός. Μείωση από 18% σήμερα στο 10% το 2010 του
ποσοστού των πολιτών που ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας. Μείωση στο μισό
του ποσοστού της παιδικής φτώχειας ως το 2010.

Οι επιφυλάξεις

Η ελληνική κυβέρνηση, όπως και άλλες κυβερνήσεις, έχουν, βεβαίως, και τις
επιφυλάξεις τους σε ορισμένες από τις προτάσεις που έχουν τεθεί για τη
Λισαβώνα

Για παράδειγμα, όπως αναφέρει στέλεχος του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας, δεν
έχει νόημα η μεταφορά ξένων προτύπων για την αντιμετώπιση προβλημάτων, όπως
προβλέπει η σχετική πρόταση για την υιοθέτηση των «καλύτερων πρακτικών».

«Μια καλή πρακτική που εφαρμόστηκε αλλού, δεν θα αποδώσει υποχρεωτικά και στη
δική μας χώρα, ενώ αντίθετα μπορεί να δημιουργήσει και προβλήματα», σημειώνει
το ίδιο στέλεχος.