Σκάκι

Στο 9ο Δημοτικό Σχολείο Δάφνης το σκάκι διδάσκεται από τον εκπαιδευτικό Χρήστο Πιλάλη τις ώρες δημιουργικής απασχόλησης. Εδώ ο οκτώ φορές πρωταθλητής Ελλάδας Βασίλης Κοτρωνιάς, προσκεκλημένος του δασκάλου, απαντά στις ερωτήσεις των παιδιών.

Μία πολύ σημαντική εξέλιξη για το σκάκι μπήκε σε τροχιά πραγματοποίησης. Ο
Οργανισμός Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης ενέταξε τον κλάδο
«Προπονητής Σκακιού» στη νέα λίστα ειδικοτήτων αρχικής επαγγελματικής
κατάρτισης για το εκπαιδευτικό έτος 2000-2001. Αυτό σημαίνει ότι από την
ερχόμενη χρονιά, οι σκακιστές που ενδιαφέρονται να διδάξουν σε σχολεία θα
μπορούν να έχουν ένα κρατικό δίπλωμα ανά χείρας, γεγονός που αυτόματα βάζει
τάξη στο χάος της διδασκαλίας του πνευματικού αθλήματος, όπως σήμερα ασκείται.

Η πολύ σημαντική αυτή εξέλιξη οφείλεται στις προσπάθειες του Λουκά Ζαχείλα,
διευθυντικού στελέχους του ΟΕΕΚ και γνωστού μετρ. Το σκάκι εντάχθηκε στον
τομέα 10 (Πολιτισμού – Αθλητισμού) των νέων ειδικοτήτων, μαζί με ­ μεταξύ
άλλων ­ τους προπονητές ποδοσφαίρου, κολύμβησης, πετοσφαίρισης,
καλαθοσφαίρισης, αντισφαίρισης, ελεύθερης γυμναστικής – aerobic και κλασικού αθλητισμού.

Ο ΟΕΕΚ έχει ήδη έξι χρόνια παρουσίας στα εκπαιδευτικά πράγματα. Ξεκίνησε με
λιγότερους από 20 κλάδους σπουδών και σήμερα έχει ξεπεράσει τους 200. Τα
προγράμματά του ακολουθούνται, τόσο από τα κρατικά όσο και από τα ιδιωτικά
ΙΕΚ. Στην περίπτωση των προπονητών σκακιού, θα δημιουργηθούν, το επόμενο
εκπαιδευτικό έτος, μερικά τμήματα φοίτησης σε μεγάλες πόλεις της Ελλάδας και
ανάλογα με το ενδιαφέρον κάθε χρόνο θα δημιουργούνται περισσότερα ή λιγότερα
τμήματα. Μία ακόμη σημαντική παράμετρος είναι πως για τις νέες ειδικότητες
προβλέπονται ειδικά κονδύλια συγγραφής βιβλίων. Κάτι που για το σκάκι αποτελεί
μοναδική ευκαιρία εμπλουτισμού της ελληνικής βιβλιογραφίας.

Σήμερα, υπάρχει ειδική επιτροπή που ασχολείται με την κατάρτιση του ωρολογίου
προγράμματος, του χρόνου φοίτησης και με όλα τα άλλα συναφή ζητήματα,
δεδομένου ότι ο κλάδος δημιουργείται εξ υπ’ αρχής.

Το πιθανότερο είναι πως θα υπάρχουν τρία εξάμηνα φοίτησης και πρακτική
εξάσκηση, τίποτα όμως δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί. Τα οριστικά προγράμματα
θα έχουν καταρτιστεί μέχρι το τέλος Μαρτίου, οπότε και θα υπάρξουν
αναλυτικότερα στοιχεία.

Ολοήμερα σχολεία

Η εικόνα της κινητικότητας στον χώρο της εκπαίδευσης, σε σχέση με το
πνευματικό άθλημα, συμπληρώνεται από την ένταξη του ζατρικίου σε σχολικά
προγράμματα. Οι μέχρι τώρα προσπάθειες είναι αποσπασματικές. Ωστόσο, σε
συνδυασμό με τα κρατικά πτυχία προπονητών που θα αρχίσουν να απονέμονται,
φαίνεται να υπάρχει πρόσφορο έδαφος για την εξάπλωση της διδασκαλίας του σκακιού.

Πέρα από τις πολυάριθμες περιπτώσεις διδασκαλίας του σκακιού σε σχολεία εκτός
ωραρίου, πρέπει να επισημανθούν ορισμένες περιπτώσεις σχολείων που την έχουν
εντάξει στο ωράριο διδασκαλίας. Στο 9ο Δημοτικό Σχολείο Δάφνης, ο δάσκαλος και
σκακιστής Χρήστος Πιλάλης ενέταξε τη διδασκαλία του σκακιού στις ώρες
δημιουργικής απασχόλησης, με ιδιαίτερα ενθαρρυντική ανταπόκριση από μέρους των
παιδιών. Πρόκειται για τις ώρες 13.00-16.00, περίπου, όταν τα παιδιά μένουν
στο σχολείο λόγω, ιδίως, του ωραρίου εργασίας των γονέων. Στην Καλλικράτεια
της Χαλκιδικής, ο Κώστας Γιουβαντσούδης και η Ελένη Μουσιάδου διδάσκουν σκάκι
στα δύο Δημοτικά Σχολεία της πόλης εντός ωραρίου, χάρη στο εκπαιδευτικό
πρόγραμμα «Μελίνα». Εντός ωραρίου διδάσκεται το σκάκι και σε δύο ιδιωτικά
Νηπιαγωγεία: το Νηπιαγωγείο «Γείτονας» στη Βάρη Αττικής και το Νηπιαγωγείο
«Φρυγανιώτης» στη Θεσσαλονίκη. Το μεγάλο στοίχημα είναι όμως η ένταξη του
σκακιού στα ολοήμερα σχολεία, θεσμός που σήμερα λειτουργεί πιλοτικά σε έναν
αριθμό σχολείων και προβλέπεται η επέκτασή του. Όπως επισημαίνει, πάντως, ο
Κώστας Γιουβαντσούδης στα «ΝΕΑ», αυτή τη στιγμή ο σκακιστικός κόσμος δεν είναι
έτοιμος να ανταποκριθεί σε πιθανό αίτημα του υπουργείου, δεδομένου ότι οι
στόχοι του προγράμματος στα σχολεία θα είναι πολύ διαφορετικοί από τους
στόχους του αγωνιστικού σκακιού. Γι’ αυτό και αποκτά ιδιαίτερη σημασία η
κατάρτιση ενός προγράμματος από τον ΟΕΕΚ, προσανατολισμένου στην ανάδειξη
κατάλληλων στελεχών για διδασκαλία στα σχολεία.

Οι Κώστας Γιουβαντσούδης και Ελένη Μουσιάδου παρήγαγαν σημαντικό έργο στην
περιοχή Θεσσαλονίκης. «Οδηγηθήκαμε, μέσα από ποικίλους πειραματισμούς, στη
σύνδεση του σκακιού με άλλες δραστηριότητες γενικού ενδιαφέροντος. Στόχος μας
είναι να κάνουμε την πρώτη επαφή των παιδιών με το σκάκι όσο το δυνατόν πιο
όμορφη», δηλώνουν οι δύο διδάσκοντες το πνευματικό άθλημα. Το 1998, για
παράδειγμα, στον Δήμο Πανοράματος αναπαράστησαν σε γιγάντια σκακιέρα και με
συνοδεία τζαζ μουσικής το ναπολεόντειο ματ. Στον ίδιο δήμο, θα παρουσιάσουν
στις 19 Δεκεμβρίου παρόμοια παράσταση με τη συνοδεία του μελοποιημένου
ποιήματος του Μανώλη Αναγνωστάκη με τίτλο «Το σκάκι». Έχουν, επίσης,
διοργανώσει εκθέσεις σκακιστικής γελοιογραφίας και ζωγραφικής, ενώ έχουν
συγκεντρώσει και 200 ζωγραφιές παιδιών με σκακιστικά θέματα που περιμένουν να
εκτεθούν. Πρόσφατα εξέδωσαν και σκακιστικό παραμύθι με τίτλο «Μια φορά κι έναν
καιρό ήταν το σκάκι», το οποίο έχει ως στόχο ακριβώς την εκμάθηση του σκακιού
σε νηπιακή ηλικία με ευχάριστο τρόπο. Στοιχεία για όλες αυτές τις
δραστηριότητες μπορεί κανείς να βρει και στην ηλεκτρονική διεύθυνση www.//http.users.compulink.gr/ostria.

* Η παρτίδα που ακολουθεί είναι ανάμεσα σε δύο παίκτριες που δεν έχουν
απομακρυνθεί πολύ από τις σχολικές ηλικίες (είναι κοντά στα είκοσι), ωστόσο
δεν χρειάζονται πια εκπαίδευση! Παίχτηκε πριν από λίγες ημέρες στο
Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Εθνικών Ομάδων στο Βατούμι της Γεωργίας.

Πεπτάν (Ρουμ. 2.419) – Στεφάνοβα (Βουλγ. 2.444)

1. ε4 η6 2. δ4 Αη7 3. Ιγ3 δ6 4. Αε3 Ιδ7 5. Βδ2 α6 6. ζ4 β5 7. Ιζ3 Αβ7 8. Αδ3
γ5 9. δ: γ5 Ι: γ5 10. 0-0-0 β4 11. Ιδ5 Α: δ5 12. ε: δ5 Ιζ6 13. Α: γ5 δ: γ5 14.
Αγ4 Βδ6 15. Πθε1 Ιδ7 16. Πε4 0-0 17. Βε2 Ιβ6 18. η3 α5 19. Ιε5 Ρθ8 20. θ4 Βζ6
21. Βζ2 Βδ6 22. Βε2 Βζ6 23. θ5 η5 24. Ρβ1 η: ζ4 25. η: ζ4 θ6 26. Βη4 Παδ8 27.
Πε2 Πδ6 28. Πη2 Πζδ8 29. Βζ3 ε6 30. Αδ3 γ4 31. Πδη1 γ: δ3 32. Π: η7 Β: η7 33.
Π: η7 Ρ: η7 34. γ: δ3 Ι: δ5 35. Βη2+ Ρζ8 36. Βε4 Ιζ6 37. Ββ7 Ιδ7 38. Ιγ6 Πε8
39. Ι: α5 Πβ8 40. Βε4 Πβ5 41. Ιγ4 Πδδ5 42. Βθ7 Ρε7 43. Β: θ6 Π: δ3 44. Βθ8 Πζ5
45. Ργ2 Πθ3 46. Βδ4 Πδ5 47. Βα7 Ρζ6 48. Ιε3 Πγ5+ 49. Ρδ2 Ρε7 50. Ββ7 Πθ2+ 51.
Ρδ3 Π: β2 52. ζ5 ε: ζ5 53. Ιγ4 Πθ2 54. Βα6 Πδ5+ 55. Ρε3 Π: θ5 56. Ββ7 Πβ5 57.
Βζ3 Πγ5 58. Ρδ3 Πθ4 59. Βε3+ Ρζ6 60. Βε8 Πγ: γ4 61. Βδ8+ Ρε6 62. Βε8+ Ρδ6 63.
Βα8 Πγ3+ 64. Ρδ2 Πα3 65. Ββ7 Π: α2+ 66. Ρε3 Πα3+ 67. Ρζ2 Πθ2+ 68. Ρη1 Πβ2 0-1