Επάγγελμα μάνατζερ

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ μάνατζερ. Κάποτε ακόμα και οι ίδιοι οι άνθρωποι του ποδοσφαίρου ήταν

κουμπωμένοι απέναντι στους μεσάζοντες της μπάλας, που οι περισσότεροι ήταν

άγνωστοι, περιστασιακοί επαγγελματίες στο αντικείμενο αυτό και «ύποπτοι» ως

προς τις επιδιώξεις τους. Τα χρόνια πέρασαν, το ποδόσφαιρο έγινε

επαγγελματικό, διεθνοποιήθηκε, η υπόθεση «Μπόσμαν» έριξε τα σύνορα και η FIFA

βρήκε έναν αμφισβητούμενο τρόπο να ξεχωρίσει τους επίσημους μάνατζερ από τους

περιστασιακούς μεσάζοντες. Σήμερα οι μάνατζερ είναι αναγκαίοι στο ποδόσφαιρο

με τη νέα του μορφή, αλλά ακόμη και οι ίδιοι παραδέχονται ότι και στο δικό

τους επάγγελμα υπάρχουν οι κακοί, κάποιοι από αυτούς υποστηρίζουν ότι πολύ

σύντομα εκείνοι θα ελέγχουν τις ομάδες και το διεθνές ποδόσφαιρο, με ό,τι

μπορεί αυτό να σημαίνει.

Και δεν έχουμε κανένα λόγο να μην τους πιστέψουμε. Το αντίθετο μάλιστα, στο

ελληνικό ποδόσφαιρο υπάρχουν ήδη πολλά παραδείγματα παικτών που ακολουθούν

τυφλά τις οδηγίες του μάνατζέρ τους και ελάχιστα νοιάζονται για τον προπονητή

ή και τον πρόεδρο της ομάδας τους. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Σωτήρη

Κωνσταντινίδη. Ο μάνατζέρ του τον συμβούλευσε τον περασμένο Δεκέμβριο να

υπογράψει στην ΑΕΚ, ο «γιατρός» υπάκουσε και από τότε βρέθηκε στην εξέδρα. Ο

παίκτης πέρασε στην αντεπίθεση και στην προσφυγή του στην Επιτροπή Επιλύσως

Οικονομικών Διαφορών, από την οποία δικαιώθηκε, είχε ορίσει ως νόμιμο

εκπρόσωπό του τον μάνατζέρ του. Οι ποδοσφαιριστές είναι έρμαια στα χέρια των

μάνατζερ, όχι επειδή άρχισαν να τους εμπιστεύονται ξαφνικά, αλλά γιατί η τύχη

τους είναι πια συνδεδεμένη απόλυτα μαζί τους.

Πρώτον: επειδή τα συμβόλαια των παικτών λήγουν πια χωρίς η ομάδα τους

να έχει δικαιώματα για τη μεταγραφή τους ­ και επομένως οι μάνατζερ θα

καθορίσουν το καλό ή κακό ποδοσφαιρικό τους μέλλον.

Δεύτερον: επειδή οι ίδιοι οι προπονητές απευθύνονται αποκλειστικά σε

μάνατζερ για να αποκτήσουν κάποιο παίκτη, και μάλιστα συνηθίζεται να

συνεργάζονται μόνο με έναν ή με συγκεκριμένους, από τους οποίους αγοράζουν

ποδοσφαιριστές. Φυσικά με το αζημίωτο, τις περισσότερες φορές.

Οι πρωτοπόροι

Η ελληνική εμπειρία από τους πρώτους μάνατζερ που εμφανίστηκαν στον χώρο ήταν

τραυματική. Αμφισβητούμενης αξίας παίκτες παρήλασαν από όλες σχεδόν τις ομάδες

στη δεκαετία του ’70 φερμένοι από ερασιτέχνες μεσάζοντες, οι οποίοι είχαν για

επάγγελμα οποιαδήποτε άλλη δραστηριότητα εκτός από το ίδιο το ποδόσφαιρο. Ο

Νίκος Σκλαβούνος για παράδειγμα, Κεφαλονίτης που γνώρισε τον κόσμο ως

εστιάτορας της Νέας Υόρκης και πρόεδρος του «Γκρηκ Αμέρικαν», ποδοσφαιρικού

συλλόγου των ΗΠΑ, έφερε στα χρόνια εκείνα παίκτες ή δήθεν παίκτες, κυρίως από

τη Λατινική Αμερική, που πολλοί από αυτούς έμειναν στις μνήμες των φιλάθλων

ως… ανέκδοτο. Μερικά χρόνια αργότερα εμφανίστηκαν στην Ελλάδα και αλλοδαποί

μάνατζερ, που προωθούσαν παίκτες και προπονητές με αδιαφανείς μεθόδους. Ο

Νίκολας Μπέργκερ, ένας Γερμανοεβραίος μάνατζερ με διασυνδέσεις στην

Μπουντσελίγκα και ο συνεργάτης του Βίλι Κόνραντ, που είχε πρωταγωνιστήσει στο

μεγάλο σκάνδαλο της Μπουντεσλίγκα με τα σικέ παιχνίδια στη δεκαετία του ’70,

βρήκαν τον τρόπο να προσεγγίσουν στελέχη των μεγάλων συλλόγων της Ελλάδας και

στη συνέχεια να τους πουλήσουν όχι μόνο αξιόλογους ποδοσφαιριστές, αλλά και

κάθε καρυδιάς καρύδι.

Κυκλώματα

Οι μάνατζερ που έφερναν προπονητές στην Ελλάδα δεν το έκαναν μόνο για τη μίζα.

Ήταν φυσικό οι προπονητές αυτοί να αγοράζουν στη συνέχεια τους παίκτες που

τους πρότεινε ο μάνατζερ που τους είχε δώσει τη δουλειά. Και βέβαια οι

πρόεδροι δαπανούσαν μεγάλα ποσά για να ικανοποιήσουν τις εισηγήσεις των

προπονητών, μέχρι να ανακαλύψουν ότι είχαν πέσει θύματα του κυκλώματος

μάνατζερ – προπονητή – παίκτη. Ακόμη και στην επόμενη δεκαετία, που το

ποδόσφαιρο έχει γίνει επαγγελματικό, οι περισσότεροι μάνατζερ παραμένουν

ερασιτέχνες και τυχοδιώκτες. Φροντίζουν να συνάψουν άριστες σχέσεις με

παράγοντες των ομάδων ­ κυρίως με αυτούς που ο λόγος τους περνάει στον πρόεδρο

­ και φέρνουν στην Ελλάδα ασήμαντους παίκτες για τους οποίους αμείβονται με

σημαντικά ποσά. Στον χώρο αρχίζουν να εμφανίζονται επαγγελματίες του είδους,

που δεν επιδιώκουν το περιστασιακό κέρδος, αλλά θέλουν να φτιάξουν ένα όνομα

φέρνοντας αξιόλογους ποδοσφαιριστές, κανένας όμως δεν μπορεί να διακρίνει τη

διαφορά, παρά μόνον… αφού την έχει πατήσει. Οι ίδιοι αυτοί μάνατζερ

αντιδρούν για τις απάτες των συναδέλφων τους και ζητούν από τη FIFA και τις

εθνικές ομοσπονδίες να τους προστατεύσει από τους αετονύχηδες. Στις αρχές της

δεκαετίας του ’90 η FIFA βρίσκει έναν τρόπο, αλλά είναι μάλλον για τα μάτια

του κόσμου. Ζητεί δηλαδή η διεθνής ομοσπονδία τραπεζική εγγύηση ποσού 220.000

ελβετικών φράγκων (περίπου 50 εκατ. δραχμές) από όσους θέλουν να

δραστηριοποιούνται έχοντας επίσημα την άδειά της, και αναθέτει στις εθνικές

ομοσπονδίες την εξέταση των υποψηφίων. Θεωρητικά τουλάχιστον η FIFA ζητεί από

τις εθνικές ομοσπονδίες να σιγουρεύονται ότι ο άνθρωπος που θέλει να γίνει

μάνατζερ γνωρίζει τουλάχιστον τις βασικές αρχές του Αθλητικού Δικαίου και τις

διαδικασίες που προβλέπονται διεθνώς για τις μεταγραφές και τις σχετικές

προσφυγές. Πόσο όμως γίνεται αυτό στη πράξη;

Ποινές

Παρότι η FIFA προβλέπει ποινές για τους παίκτες και τις ομάδες που κάνουν

μεταγραφές με τη μεσολάβηση επίσημου μάνατζερ και το συμβόλαιο δεν

προσυπογράφεται από τον μεσάζοντα, πρακτικά τίποτε δεν διασφαλίζει ότι μια

μετακίνηση παίκτη ή προπονητή δεν θα γίνει από έναν περιστασιακό μάνατζερ. Και

πώς να υπάρχει αυτή η εξασφάλιση, από τη στιγμή που οι ίδιοι οι επίσημοι

μάνατζερ αποφεύγουν να υπογράφουν τα σχετικά συμβόλαια, προσπαθώντας να

αποφύγουν τα «σαγόνια» της Εφορίας και την αντικειμενική φορολόγησή τους με το

10% που υποτίθεται ότι είναι το νόμιμο ποσοστό τους;

Τα τελευταία χρόνια το επάγγελμα του μάνατζερ γνωρίζει ιδιαίτερη άνθηση και

είναι μάλιστα αμφίδρομα κερδοφόρο. Οι μεσάζοντες δεν φέρνουν μόνο παίκτες στην

Ελλάδα, αλλά και εξάγουν ποδοσφαιριστές στο εξωτερικό όπου τα χρήματα της

μεταγραφής, και βέβαια τα δικά τους ποσοστά, είναι πολύ μεγαλύτερα. Επειδή,

όμως, στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες το ποδόσφαιρο δεν είναι ξέφραγο αμπέλι,

αναγκάζονται να συνεργαστούν με γραφεία μεσαζόντων των χωρών αυτών για να

γίνει η μεταγραφή.

Στο εξωτερικό

Στην Αγγλία για παράδειγμα, η ίδια η ομοσπονδία έχει εφοδιάσει παίκτες,

προπονητές και συλλόγους με μία λίστα των αναγνωρισμένων από αυτήν μάνατζερ.

Και δεν αναγνωρίζει μία μεταγραφή χωρίς κάποιος από αυτούς να την προσυπογράψει.

Στην Ελλάδα οι επίσημοι μάνατζερ είναι πολύ λίγοι. Μόνον εννέα ασχολούνται

επαγγελματικά με τέτοιου είδους δραστηριότητες, αλλά δεκάδες άλλοι, που έχουν

άλλα κύρια επαγγέλματα, εκμεταλλεύονται τις σχέσεις τους με παίκτες,

προπονητές ή παράγοντες καθώς και με τον Τύπο, για να πουλήσουν έναν

ποδοσφαιριστή και να πάρουν την προμήθειά τους. Χαρακτηριστική είναι η

περίπτωση του ιδιοκτήτη εστιατορίου στο Βέλγιο Φ. Μούκα ο οποίος, έχοντας

διασυνδέσεις με Ευρωπαίους μάνατζερ, έχει μεσολαβήσει μεταξύ άλλων στις

μετακινήσεις του Ν. Μαχλά στη Βίτεσε και στον Άγιαξ, του Κ. Κωνσταντινίδη στη

Χέρτα Βερολίνου.

Ποιοι είναι οι Έλληνες μάνατζερ

Οι εννέα επίσημοι μάνατζερ FIFA στην Ελλάδα είναι οι:

*** Μ. Φωτίου: Άλλοτε επιμελητής του ποδοσφαιρικού τμήματος του Ολυμπιακού.

Από το 1987 μάνατζερ με άδεια της UEFA και από το 1997 επίσημος μάνατζερ της

FIFA. Πελάτες του οι Άντζας, Γκώνιας, Σέμπουε, Σκέντζος, Κιάσσος, Μπρούστερ κ.ά.

*** Π. Παπαδόπουλος: Απέκτησε την άδεια μάνατζερ FIFA τo 1996. Από το 1978

ασχολείται με το επάγγελμα του μάνατζερ. Έφερε στην Ελλάδα προπονητές μεγάλης

αξίας, όπως οι Τσερνάι, Μπραμς, Σενέκοβιτς. Έχει το κορυφαίο συμβόλαιο με τον

Ντέμη Νικολαΐδη. Πελάτες του οι Σαβέβσκι, Ζήκος, Βώκολος, Βελέντζας κ.ά.

*** Α. Τραυλός: Πρώην διοικητικός παράγοντας του Οδυσσέα Κορδελιού. Από το

1996 επίσημος μάνατζερ της FIFA. Μεσολάβησε στη μετακίνηση στην Αγγλία των

Κετσπάγια, Μπορμπόκη, Δέλλα, Βλάχου, Νταμπίζα, Γεωργιάδη. Στον ελληνικό χώρο

πελάτες του οι Τζόρτζεβιτς, Πουρσανίδης, Κασάπης, Ανατολάκης, Νινιάδης,

Μπάντοβιτς, Μιχόπουλος, Φραντζέσκος κ.ά.

*** Σπ. Σιούγγαρης: Πρώην γενικός αρχηγός της Νάουσας. Από το 1993

ασχολείται με το επάγγελμα του μάνατζερ. Από πέρυσι είναι κάτοχος της άδειας

της FIFA. Αποφεύγει να μιλάει για τους πελάτες του.

*** Ι. Κόντης: Έχει σχέση με τη Βραζιλία, όπου πριν από μερικά χρόνια

διατηρούσε επιχείρηση. Τα τελευταία χρόνια δραστηριοποιείται ως μάνατζερ και

έχει αποκτήσει την άδεια της FIFA. Έχει τα δικαιώματα του Γιαννόπουλου και του

Κύπριου Κοναφή.

*** Τ. Ανάγνου: Έκανε την εμφάνισή του στον ποδοσφαιρικό χώρο ως διερμηνέας

του Έμεριχ Γιένεϊ στον Πανιώνιο. Διεκπεραίωσε την πρόσληψη του Άνχελ

Ιορντανέσκου στην Εθνική Ελλάδος. Απέκτησε την άδεια της FIFA τον περασμένο Ιανουάριο.

*** Φ. Καινούργιος: Ιδιοκτήτης φροντιστηρίου Δεσμών. Απέκτησε την άδεια της

FIFA τον Ιανουάριο του 1998. Έχει τα δικαιώματα των Μαυρογενίδη, Κωστούλα.

*** Μ. Καρατζάς: Πρώην διευθυντής δισκογραφικής εταιρείας. Νεόκοπος στον

χώρο του ποδοσφαίρου. Μεσολάβησε για την πρόσληψη του Ντρ. Στεπάνοβιτς στην ΑΕΚ.

*** Α. Ραγκούσης: Απέκτησε την άδεια του μάνατζερ τον περασμένο Δεκέμβριο.