Νέος υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ ένα παιδί-θαύμα

Ο πρόεδρος Κλίντον δεν δυσκολεύθηκε καθόλου να βρει τον αντικαταστάτη τού
Ρόμπερτ Ρούμπιν. Ο Λόρενς Σάμερς έγινε ο νέος υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ.
Μια θέση-κλειδί, όχι μόνο για την αμερικανική αλλά και για την παγκόσμια οικονομία

Ο Λόρενς της οικονομίας. Ο νεώτερος καθηγητής του Χάρβαρντ, ο Λόρενς Σάμερς, έγινε υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ

Η αμηχανία του κράτησε μόνο δύο λεπτά. Βρισκόταν στον κήπο του Λευκού Οίκου
και δεν θύμιζε σε τίποτα τον ιδιόρρυθμο καθηγητή του Χάρβαρντ που περιφρονεί
τη μετριότητα. Ο Λόρενς Σάμερς ακολούθησε τον πρόεδρο Κλίντον στο βάθρο, λίγα
λεπτά μετά την επίσημη πρόταση που του έκανε ο Αμερικανός πρόεδρος για να
αναλάβει ένα από τα σημαντικότερα γραφεία στην Ουάσιγκτον. Το υπουργείο Οικονομικών.

Το αφεντικό του, ο απερχόμενος Ρόμπερτ Ρούμπιν, αστειεύτηκε μαζί του και από
τα χείλη του Σάμερς εμφανίστηκε ένα σφιγμένο χαμόγελο. «Μου είναι αδύνατο να
περιγράψω τη γνώση που απέκτησα από τον Μπομπ Ρούμπιν», είπε στους
δημοσιογράφους και πρόσθεσε: «Ευχαριστώ τους δασκάλους και την οικογένειά μου
που με βοήθησαν να βρίσκομαι σήμερα εδώ». Ήταν φανερά συγκινημένος.

Αποκαλώντας τον «βαθύ γνώστη και περισσότερο έτοιμο από ποτέ» να αναλάβει το
κορυφαίο γραφείο του υπουργείου Οικονομικών, ο Κλίντον έχρισε τον Σάμερς ­
υφυπουργό Οικονομικών από το 1995 ­ διάδοχο του Ρούμπιν όταν μετά λίγους μήνες
θα αποχωρήσει από την αμερικανική κυβέρνηση.

Η αγορά τον ενέκρινε

Η αντίδραση στην Ουάσιγκτον και στη Γουώλ Στρητ ήταν ανάλογη με την τελετή που
πραγματοποιήθηκε στον κήπο του Λευκού Οίκου. Παρά το γεγονός ότι οι
χρηματιστές φοβούνταν ότι οι αγορές θα ταράζονταν με την αποχώρηση του
Ρούμπιν, πρώην προέδρου του επενδυτικού οίκου Γκόλνμαν Σαξ, αυτό δεν συνέβη.

Ο βιομηχανικός δείκτης Ντάου Τζόουνς στη χρηματιστηριακή αγορά της Νέας
Υόρκης, ύστερα από μια σύντομη πτώση στην αρχή της συνεδρίασης, ανέκαμψε
κλείνοντας πάνω από τις 11.000 μονάδες, με οριακές απώλειες 26 μονάδων. Ο
ευρύτερος δείκτης Στάνταρντς εντ Πουρς έκλεισε σημειώνοντας ιστορικό ρεκόρ.

Μεγάλο ρόλο έπαιξε βέβαια και το μήνυμα που έστειλε στις αγορές ο διοικητής
της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, αμέσως μετά την απόφαση του Κλίντον να
ορίσει τον Σάμερς διάδοχο του Ρούμπιν. Αποκάλεσε τον Σάμερς «άνθρωπο
εξαιρετικού ταλέντου και κρίσης, που θα συνεχίσει το σημαντικό έργο του Μπομπ Ρούμπιν».

Ο Ουίλιαμ Ροθ, πρόεδρος του τομέα Οικονομικών της Γερουσίας, που είναι
επικεφαλής της επιτροπής ακρόασης του Σάμερς, έδωσε το πράσινο φως για τον
διάδοχο του Ρούμπιν. Δήλωσε ότι έχει μια πολύ καλή σχέση συνεργασίας με τον
Σάμερς και προσέθεσε ότι ανυπομονεί να δει τον νέο υπουργό ενώπιον των μελών
του τομέα Οικονομικών της Γερουσίας.

Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Ντάνιελ Πάτρικ Μοϊνίχαν, μέλος του τομέα,
υποστήριξε ότι οι ρεπουμπλικανοί γερουσιαστές θα τον στριμώξουν κατά τη
διάρκεια της ακρόασης. «Ωστόσο, θα πάρει τη δουλειά, την οποία άλλωστε αξίζει.
Και ποιος ξέρει; Ίσως ο Ντάου Τζόουνς να χτυπήσει τις 22.000 μονάδες…».

Άνθρωπος-κλειδί

Ο 44χρονος Σάμερς ήταν ένας πολύ σημαντικός παράγοντας της αμερικανικής
κυβέρνησης στην προσπάθειά της να αποτρέψει το ξέσπασμα παγκόσμιας οικονομικής
κρίσης. Το 1995 ήταν ο ιθύνων νους της διάσωσης του μεξικανικού πέσο με την
παροχή αμερικανικής βοήθειας.

Όταν το 1997 η νομισματική κρίση στην Ταϊλάνδη απείλησε να οδηγήσει τις αγορές
πολλών χωρών σε κατάρρευση, ο Σάμερς έβαλε τα δυνατά του για να αποτρέψει τον
κίνδυνο. Σε συνεργασία με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο έκανε προσπάθειες για
τη σταθεροποίηση των δοκιμαζόμενων οικονομιών. Επιπλέον, υποστήριξε τη θέση
του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου για τη θέσπιση «σκληρών» απαιτήσεων
προκειμένου να χρηματοδοτηθούν αυτές οι οικονομίες.

Ο επιτυχημένος ρόλος του σε αυτές τις δύο αρνητικές εξελίξεις για την
παγκόσμια οικονομία, έκανε τους Αμερικανούς να τον αναγνωρίσουν ως
αναντικατάστατο μέλος της ομάδας (Ρούμπιν, Σάμερς, Γκρίνσπαν) που προστάτευσε
την καλπάζουσα αμερικανική οικονομία από τις παρενέργειες της παγκόσμιας
επιβράδυνσης.

Η καταξίωση του Σάμερς, ο οποίος πήρε την «ευλογία» του Ρούμπιν και του
Γκρίνσπαν, βοήθησε στο να πάρουν οι αγορές τις διαβεβαιώσεις που ήθελαν
σχετικά με τις ικανότητες του νέου υπουργού Οικονομικών.

Το παιδί-φαινόμενο

Ο Σάμερς προέρχεται από οικογένεια οικονομολόγων. Και οι δύο γονείς του είναι
οικονομολόγοι, ενώ δύο θείοι του ­ ο Πολ Σάμιουελσον και ο Κένεθ Άροου ­ είναι
κάτοχοι του Νόμπελ Οικονομίας. Ο ίδιος ο Σάμερς έγινε το 1983, σε ηλικία 28
ετών, ο νεώτερος καθηγητής στην ιστορία του Χάρβαρντ. Δέκα χρόνια αργότερα
κέρδισε ένα σημαντικό βραβείο που απονέμεται κάθε δύο χρόνια σε διακεκριμένους
οικονομολόγους που βρίσκονται σε ηλικία κάτω των 40 ετών. Στη συνέχεια πέρασε
από την Παγκόμια Τράπεζα ως επικεφαλής οικονομολόγος και υπεύθυνος του τομέα
των αναπτυσσομένων χωρών. Όταν ο Κλίντον ήρθε στην εξουσία, το 1993, ο Σάμερς
έγινε υφυπουργός Οικονομικών με αρμοδιότητες διεθνών σχέσεων και το 1995
αναβαθμίστηκε καταλαμβάνοντας τη θέση του πρώτου υφυπουργού.

Επικριτές και φίλοι του συμφωνούν ότι το πολυτιμότερο προσόν του είναι η
ιδιοφυής σκέψη του, την οποία δεν παρέλειπε μέχρι πρόσφατα να επιδεικνύει σε
ανθρώπους ­ περιλαμβανομένων ορισμένων μελών του Κογκρέσου ­ που θεωρούσε
μετριότητες. Η στάση του αυτή τον έκανε εχθρό σε πολλούς.

Μάλιστα, το 1995, ο δημοσιογράφος της «Γουώλ Στρητ Τζέρναλ» έγραψε ότι «ο Λάρι
Σάμερς έχει τόσο καλή σχέση με την ταπεινοφροσύνη, όσο έχει η Μαντόνα με την αγνότητα…».

Διορθώθηκε

Ο πρώην υπουργός Εργασίας Ρόμπερτ Ράιχ, φίλος και θαυμαστής του Σάμερς, είπε
ότι τους πρώτους μήνες του στην κυβέρνηση «ο Λάρι ήταν πιο έξυπνος από
οποιονδήποτε άλλον και τους το έδειχνε. Τώρα είναι πιο έξυπνος και δεν τους
δείχνει». Ο Ράιχ, καθηγητής πλέον στο Πανεπιστήμιο Μπραντάις, υποστηρίζει ότι
ο Σάμερς κατάλαβε πως οι προκλήσεις του τον έβλαπταν. Γι’ αυτό και τις αποφεύγει.

Η τάση του ακαδημαϊκού δασκάλου που μπορεί να λέει ό,τι σκέφτεται τού
προκάλεσε δύο φορές σοβαρά προβλήματα στην Ουάσιγκτον.

Κατά τη διάρκεια της θητείας του στην Παγκόσμια Τράπεζα, ο Σάμερς υπέγραψε μια
έκθεση που υποστήριζε την ιδέα την απόθεσης των τοξικών αποβλήτων σε
αραιοκατοικημένες χώρες του Τρίτου Κόσμου.

Παρά το γεγονός ότι η έκθεση συντάχθηκε από έναν άλλο οικονομολόγο και
αποσκοπούσε στο να κεντρίσει δημόσιο διάλογο, ο Σάμερς εξέδωσε μια δημόσια απολογία.

Το περιστατικό εξαγρίωσε τους περιβαλλοντολόγους και επανειλημμένως
δημιούργησε ένταση στις σχέσεις του Σάμερς με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Αλ Γκορ.

Πάντως, οι σχέσεις τους έχουν πλέον αποκατασταθεί και συνεργάζονται άψογα.
Μερικά χρόνια αργότερα, κατά τη διάρκεια ενός γεύματος με δημοσιογράφους, ο
Σάμερς είπε ότι οι ρεπουμπλικανοί ήταν εγωιστές επειδή θέλουν να μειωθεί ο
φόρος ακινήτων για τους πλούσιους ψηφοφόρους τους.

Ο δεύτερος πρόεδρος της ρεπουμπλικανικής πλειοψηφίας στη Γερουσία, Ντον Νικλς,
είπε πρόσφατα ότι έχει επιφυλάξεις σχετικά με κάποιες απόψεις του Σάμερς.
Ποιες συγκεκριμένα; Τις απόψεις του για τον φόρο ακίνητης περιουσίας, είπε ο Νικλς.