Πρόσωπα και κόμματα σε μάχη χαρακωμάτων

Η πινακοθήκη των προσώπων που διεκδικούν τη λαϊκή ψήφο στις ισραηλινές εκλογές
της Δευτέρας περιέχει όλα τα είδη τέχνης και κακοτεχνίας: από τοπ μόντελ ως
ραβίνους, από φονταμενταλιστές ως ειρηνιστές, από νεόκοπους πλουτοκράτες ως
ασκητικούς ­ θεωρητικά τουλάχιστον ­ πρώην και νυν στρατιωτικούς. Όλοι
προβάλλουν κατ’ αρχήν τους εαυτούς τους και κατά δεύτερον την πατρίδα τους,
πετυχαίνοντας έτσι το ακατόρθωτο: στην πιο πολιτικοποιημένη ίσως χώρα του
κόσμου (μόνο εμείς διεκδικούμε το χρίσμα, αλλά τελευταία μένουμε πίσω) να
γίνεται ελάχιστη κουβέντα για πολιτική.

Καθ’ όλη τη διάρκεια των πέντε μηνών προεκλογικής εκστρατείας η χώρα ζει σε
ρυθμούς ατέλειωτων τηλεοπτικών και «καφενειακών» συζητήσεων, αντεγκλήσεων και
συμφιλιώσεων, που δικαιολογούν και με το παραπάνω την ισραηλινή παροιμία «αν
έχεις δύο Εβραίους, έχεις πέντε γνώμες». Αυτό το «παιχνίδι» που, υπό άλλες
συνθήκες και σε μια άλλη χώρα, θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί γιορτή της
δημοκρατίας, στο Ισραήλ παίρνει τη μορφή, ιδίως ανάμεσα στην πολιτική τάξη,
της μάχης χαρακωμάτων. Είναι εντελώς έξω από τα ευρωπαϊκά μέτρα η οξύτητα του
ρήματος (βλέπε προσβολής του αντιπάλου) και η ποσότητα του χρήματος (βλέπε
συνεχή πηγαινέλα των «μεγάλων αρχηγών» στις Ηνωμένες Πολιτείες) που τίθενται
στην υπηρεσία της εκλογικής νίκης.

Τα ερωτήματα και τα διλήμματα στη μάχη αυτή είναι πολύ περισσότερα από ό,τι το
1996, με την τότε διπολική αντιπαράθεση Πέρες-Νετανιάχου, πνεύματος των
συμφωνιών του Όσλο και υπερπατριωτισμού, μετριοπαθούς παράδοσης και
αμερικανότροπου «μοντερνισμού». Σήμερα κανείς δεν μπορεί να ισχυρισθεί πως δεν
ξέρει ποιος είναι ο Μπένζαμιν Νετανιάχου, ο αναμφισβήτητος πρωταγωνιστής στη
μάχη της εικόνας και της φράσης που σκοτώνει, ο νεώτερος πρωθυπουργός της
ιστορίας του Ισραήλ, αλλά και αυτός που εκμεταλλεύτηκε, όχι μόνο για να
εκλεγεί αλλά και για να κυβερνήσει, τους φόβους, τις αγωνίες και τις ιστορικές
πληγές των συμπατριωτών του. Αυτή τη φορά δεν έχει έναν μόνο αντίπαλο. Από
τους «μεγάλους» υποψηφίους, ο νέος ηγέτης των Εργατικών, ο τραχύς, άτεγκτος
αλλά και χωρίς προσωπική γοητεία πρώην αρχηγός του στρατού (όπως ήταν και ο
Ράμπιν) Εχούντ Μπάρακ είναι αυτός που προηγείται στις δημοσκοπήσεις, αλλά ο
πρώην υπουργός Άμυνας του Νετανιάχου Γιτζάκ Μορντεχάι είναι αυτός που φαίνεται
να έχει τα βαθύτερα ερείσματα στα χαμηλότερα κοινωνικά στρώματα. Αν η ψήφος
πάρει το χαρακτήρα αποτίμησης των πεπραγμένων της απερχόμενης κυβέρνησης ή
προβολής στο μέλλον της δυνατότητας να επανέλθει το Ισραήλ σε μια πιο
διαλλακτική πορεία, η νίκη του Μπάρακ θα καταστεί πιθανότερη. Αν
προσωποποιηθεί και «εθνικοποιηθεί» στο έπακρο, ο Νετανιάχου θα διατηρήσει τις
ελπίδες του, αλλά και ο Μορντεχάι θα αυξήσει τις δικές του.

Γύρω τους γυρνούν, φωνάζουν και διεκδικούν ψήφο πλήθος προσωπικοτήτων, με
μικρότερη ή μεγαλύτερη σχέση με την πολιτική. Η Ισραηλινή (αν και αποσυρθείσα
από τις πασαρέλες) Κλόντια Σίφερ, η Πνίνα Ρόζενμπλουμ, είναι αρχηγός του
«κόμματος της Πνίνα Ρόζενμπλουμ». Ο Άραβας καθηγητής της φιλοσοφίας Αζμί
Μπισάρα διεκδικεί την πρωθυπουργία με σύνθημα την κατάργηση της ισραηλινής
σημαίας και του εθνικού ύμνου. Υπάρχουν δύο «ρωσικά» κόμματα, ένα ρουμανικό,
πλήθος ακροδεξιών (σε ένα ηγείται ο Μπένι Μπεγκίν, γιος του πρώην πρωθυπουργού
Μεναχέμ), δύο οικολογικά και ένα υπέρ των καζίνο.

Ο δικηγόρος Κώστας Β. Μποτόπουλος είναι διδάκτωρ του Συνταγματικού Δικαίου.