Το σύστημα άντεξε

Αυτή τη φορά, οι επενδυτές ήταν καλύτερα προετοιμασμένοι για να αντιμετωπίσουν
το σοκ. Η έκρηξη της βραζιλιανής κρίσης δεν σκόρπισε τον πανικό. Αντίθετα με
ό,τι είχε συμβεί με την κατάρρευση της Ρωσίας, τον περασμένο Αύγουστο, τώρα, η
φυγή των κεφαλαίων που παρατηρήθηκε μετά την υποτίμηση του βραζιλιανού
νομίσματος δεν μετατράπηκε σε πανικό.

Παρά τους ενοχλητικούς φόβους για το μέλλον, η αντίδραση των αμερικανικών
χρηματοπιστωτικών αγορών την περασμένη Τετάρτη έδειξε ότι το σύστημα δεν είναι
πια τόσο ευάλωτο στις δυσάρεστες ειδήσεις όσο ήταν τον Αύγουστο.

ΤΟ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ

Όταν έξαφνα η Ρωσία υποτίμησε το ρούβλι και δήλωσε αδυναμία να πληρώσει το
χρέος της, στα μέσα Αυγούστου, οι επενδυτές σε όλον τον κόσμο αιφνιδιάστηκαν.
Πολλοί δεν μπορούσαν να πιστέψουν ότι οι ΗΠΑ και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο
θα άφηναν ποτέ τη Ρωσία να καταρρεύσει, ώσπου το είδαν με τα ίδια τους τα μάτια.

Όμως, με εκείνη την ανάμνηση ακόμη φρέσκια στο μυαλό τους, οι επενδυτές αυτή
τη φορά δεν αιφνιδιάστηκαν από τη μεταβολή πολιτικής της Βραζιλίας (που πάντως
δεν περιλαμβάνει μεγάλη υποτίμηση ούτε χρεοστάσιο).

Οι μεγάλοι επενδυτές έχουν μάθει το μάθημά τους: «Το δις εξαμαρτείν, ουκ
ανδρός σοφού».

ΜΑΚΡΙΑ ΑΠΟ ΚΙΝΔΥΝΟΥΣ

Όλο αυτό το διάστημα, οι επενδυτές έμαθαν να αποφεύγουν τους κινδύνους, να
απομακρύνονται από αγορές που τους φαίνονται ευάλωτες. Δεν δανείζονται πια
τεράστια ποσά για να κάνουν μεγάλες τοποθετήσεις.

Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορούν να υποστούν υπέρμετρες απώλειες που θα τους
υποχρέωναν σε πωλήσεις πανικού για να καλύψουν τα δάνειά τους. (Αυτές ακριβώς
οι μαζικές πωλήσεις είχαν προκαλέσει την κατάρρευση του κεφαλαίου υψηλού
κινδύνου LTCM).

«Οι αγορές πρόλαβαν να μειώσουν τον βαθμό έκθεσής τους στους κινδύνους», λέει
ο Λόρενς Μπρέναρντ, επικεφαλής αναδυόμενων αγορών της χρηματιστηριακής
εταιρείας Chase. Το ίδιο πιστεύει και ο Τζιμ Κλερ, επικεφαλής του τμήματος
επενδύσεων σταθερού εισοδήματος στην First Capital Group: «Δεν πρόκειται για
τη συντέλεια του κόσμου. Έχουμε ξαναπεράσει από αυτό το δρόμο».

ΑΛΛΑΞΑΝ ΟΙ «ΠΑΙΚΤΕΣ»

Η ρωσική κρίση υποχρέωσε πολλούς θεσμικούς επενδυτές να ρευστοποιήσουν
κερδοφόρες τοποθετήσεις που, σε φυσιολογικές συνθήκες, θα είχαν διατηρήσει,
προκειμένου να καλύψουν τις τεράστιες απώλειές τους στη Ρωσία και άλλες
αναδυόμενες αγορές όπου ήταν δύσκολες οι πωλήσεις.

Όμως, αυτή τη φορά, ίσως ένας άλλος παράγοντας να κράτησε μακριά τον πανικό:
οι βασικοί «παίκτες» ήταν πολύ διαφορετικοί.

Στη Ρωσία, τις μεγαλύτερες απώλειες υπέστησαν κερδοσκοπικά κεφάλαια που είχαν
βάλει πάρα πολλά «αβγά» σε ένα καλάθι. Αυτό τα υποχρέωσε να «ξεπουλήσουν» γρήγορα.

Στη Βραζιλία, βασικοί παίκτες στη χρηματαγορά είναι σημαντικές αμερικανικές
και άλλες ξένες τράπεζες. Είναι μεγάλες και με πιο διαφοροποιημένες
τοποθετήσεις και γι’ αυτό αισθάνονται λιγότερη πίεση να προχωρήσουν σε
πωλήσεις. Επίσης, αυτοί οι οργανισμοί, μετά τη ρωσική εμπειρία, έχουν
περιορίσει τις επενδύσεις τους στη Βραζιλία και τη Λατινική Αμερική για να
μειώσουν τους κινδύνους.

Η κατάσταση εξακολουθεί βέβαια να είναι λεπτή και οι ειδήσεις από τη Βραζιλία
κάθε άλλο παρά θετικές είναι για τους επενδυτές. Η αβεβαιότητα για το τι θα
συμβεί στη Βραζιλία θα επικρέμαται πάνω από τις διεθνείς αγορές για κάμποσο
καιρό ακόμη.