«Πέταξε το πουλάκι»

Ένα από τα πιο ενοχλητικά πράγματα με την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ότι συνήθως
κλείνει το κλουβί, όταν πια το πουλί έχει πετάξει. Όπως στην περίπτωση της Air France.

Δικαστική προσγείωση. Μετά την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου θα κληθεί η Air France να επιστρέψει το ένα τρισεκατομμύριο δραχμές που έλαβε από το γαλλικό κράτος;

ΜΟΛΟΝΟΤΙ η πλάστιγγα της Δικαιοσύνης γέρνει πάρα πολύ αργά σε ό,τι έχει σχέση
με τις Βρυξέλλες, το πρωτόδικο όργανο του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, στο
Λουξεμβούργο, κατάφερε να ακυρώσει απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής η οποία
επέτρεψε, πριν από τέσσερα χρόνια, την επιδότηση της Air France με 20
δισεκατομμύρια γαλλικά φράγκα (1 τρισεκατομμύριο δραχμές) από τον κρατικό
προϋπολογισμό.

Πάντως η δικαστική απόφαση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο μηχανισμός των
Βρυξελλών θα κάνει κάτι γι’ αυτό.

Ιδιωτικές αεροπορικές εταιρείες όπως η British Airways θεωρούν άδικο να είναι
υποχρεωμένες να ανταγωνιστούν άλλες που διατηρούνται ζωντανές επειδή είναι
κρατικοδίαιτες. Σε οποιονδήποτε άλλον επιχειρηματικό κλάδο, αυτές οι
επιχειρήσεις θα είχαν βάλει λουκέτο. Στην περίπτωση της Air France ένα μέρος
της κρατικής επιδότησης εξαργυρώθηκε αμέσως με την αγορά 17 νέων αεροσκαφών,
τα οποία βοήθησαν την εταιρεία να αποκτήσει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στις
υπερατλαντικές πτήσεις. Η επιδότηση βαφτίστηκε «αναδιάρθρωση» (το μοναδικό
είδος κρατικής ενίσχυσης που είναι αποδεκτό από τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς).

ΠΡΩΤΗ ΝΙΚΗ

Μπορεί τώρα η Air France να υποχρεωθεί να επιστρέψει τα χρήματα; Μάλλον όχι.
Πρώτα από όλα δεν είναι προφανές ότι η δικαστική απόφαση συνεπάγεται τη λήψη
συγκεκριμένων μέτρων. Ούτε και είναι προφανές ότι η Air France είναι σε θέση
να επιστρέψει το σύνολο ή μέρος του ποσού που έλαβε, χωρίς να χρεοκοπήσει.

Η British Airways και άλλες εταιρείες που προσέφυγαν κατά της επιδότησης
μπορεί να νίκησαν, αλλά η νίκη τους πιθανότατα θα αποδειχτεί πύρρεια. Οι
πιθανότητες να βγάλουν κάτι από αυτήν είναι ελάχιστες. Πάντως είναι σημαντική
απόφαση για την ενιαία ευρωπαϊκή αγορά, όπου στο εξής θα πρέπει κανείς να το
καλοσκεφτεί προτού βάλει χέρι στον κρατικό προϋπολογισμό.

ΟΙ ΑΛΛΕΣ

Εκτός από την Air France, πολλοί εθνικοί αερομεταφορείς έχουν λάβει μεγάλες
ενισχύσεις από τους κρατικούς προϋπολογισμούς.

Μπορεί άραγε η απόφαση του Λουξεμβούργου να σημάνει την απαρχή για την
επιστροφή των 4 τρισεκατομμυρίων δραχμών που έχουν λάβει συνολικά οι
ευρωπαϊκοί αερομεταφορείς από τις εθνικές κυβερνήσεις;

Τα ποσά είναι τεράστια. Από το 1990 η ισπανική Iberia έχει λάβει κρατικές
ενισχύσεις που ξεπερνούν τα 750 δισεκατομμύρια δραχμές, παρά τα συμπεράσματα
της έρευνας Μακίνσεϊ ότι διαθέτει τους «πιο ανεπαρκείς» πιλότους στον κόσμο.

Με περισσότερα από 500 δισεκατομμύρια δραχμές έχει επιδοτηθεί η Air Portugal,
όπως και η Ολυμπιακή Αεροπορία (η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει ελληνικό αίτημα
για την παροχή πρόσθετης ενίσχυσης 35 δισεκατομμυρίων δραχμών στην Ολυμπιακή).

Το πακέτο της κρατικής επιδότησης προς τον χρεωμένο γαλλικό αερομεταφορέα είχε
εγκριθεί το 1994 από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπό όρους: να πουλήσει η Air
France μερίδιό της στα ξενοδοχεία «Meridien», να προχωρήσει σε διαχωρισμό από
τις τοπικές αερογραμμές Air Inter και να αποπληρώσει δάνειο 50 δισεκατομμυρίων
δραχμών που είχε λάβει με ευνοϊκούς όρους.

Πάντως αυτοί οι όροι δεν είχαν ικανοποιήσει τις ανταγωνίστριες εταιρείες, έξι
από τις οποίες, με επικεφαλής την British Airways, προσέφυγαν πριν από ένα
χρόνο στα δικαστήρια κατά της κρατικής επιδότησης της Air France.

ΕΝ ΑΝΑΜΟΝΗ

Τόσο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή όσο και η Air France διαφωνούν με τις ερμηνείες ότι
η προχθεσινή δικαστική απόφαση στο Λουξεμβούργο μπορεί να σημάνει την
επιστροφή του ενός τρισεκατομμυρίου δραχμών στη γαλλική κυβέρνηση.

Εκπρόσωπος του Νιλ Κίνοκ, Ευρωπαίου επιτρόπου για τις Μεταφορές, που είχε
εγκρίνει την επιδότηση της Air France, δήλωσε ότι δεν τίθεται θέμα επιστροφής
των χρημάτων, τουλάχιστον ώσπου να αποφασίσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ποιες θα
είναι οι επόμενες κινήσεις της.

Έτσι η δικαστική αντιπαράθεση είναι βέβαιο ότι θα συνεχιστεί. Η Επιτροπή, που
έχει περιθώριο να απαντήσει έως το τέλος Ιουλίου, μπορεί να προσφύγει σε
δευτεροβάθμιο δικαστήριο.

Έως τότε οι ανταγωνιστές της Air France μπορούν να πανηγυρίζουν. «Η δικαστική
απόφαση στέλνει ένα σαφές μήνυμα σε όλους τους κρατικούς αερομεταφορείς της
Ευρώπης ότι το μέλλον εξαρτάται από την ιδιωτική πρωτοβουλία και όχι από την
τσέπη του φορολογουμένου», λέει ο Αντρέ Κλόντονγκ, εκπρόσωπος της British
Airways. «Νομικό ορόσημο» χαρακτήρισε την απόφαση ο Χανς Όλονγκρεν, διευθυντής
Ευρωπαϊκών και Δημοσίων Υποθέσεων της σκανδιναβικής SAS.

Πάντως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ότι η απόφαση δεν επηρεάζει καμία άλλη
υπόθεση ενίσχυσης των χωρών – μελών προς τους εθνικούς τους αερομεταφορείς.

ΔΕΝ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ με την υπόθεση της Ολυμπιακής Αεροπορίας η προχθεσινή απόφαση
του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου με την οποία κρίθηκε παράνομη η έγκριση της
Κομισιόν για την παροχή κρατικής οικονομικής ενίσχυσης ενός τρισ. δρχ. στη
γαλλική αεροπορική εταιρεία Αιρ Φρανς.

Αυτό ανέφεραν χθες κύκλοι του υπουργείου Μεταφορών και της Ο.Α.,
επισημαίνοντας ότι πρόκειται για δύο διαφορετικές περιπτώσεις. Όπως
χαρακτηριστικά ανέφεραν, η γαλλική κυβέρνηση ενίσχυσε απευθείας την Αιρ Φρανς
με 3,3 δισ. δολάρια για την αγορά νέων αεροσκαφών. Στην περίπτωση της Ο.Α. το
Δημόσιο δεν θα δώσει χρήματα, αλλά θα παράσχει εγγυήσεις προκειμένου η
εταιρεία να συνάψει δάνειο μέχρι του ποσού των 378 εκατ. δολαρίων για την
ανανέωση του στόλου της.

Όσο για το ποσό των 35 δισ. δρχ. που αντιστοιχεί στην αύξηση του μετοχικού
κεφαλαίου της Ο.Α, αυτό ανέφεραν έχει ήδη εγκριθεί από την Ε.Ε. με την
εφαρμογή του πρώτου προγράμματος εξυγίανσης της εταιρείας και παραμένει
«παγωμένο» επίσης με απόφαση της Κομισιόν.

Στο μεταξύ, το μνημόνιο συνεργασίας ανάμεσα στην Ο.Α. και την εταιρεία του
Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών για την μετεγκατάσταση του εθνικού αερομεταφορέα
στο νέο αεροδρόμιο των Σπάτων αναμένεται να ολοκληρωθεί στις αρχές της
ερχόμενης εβδομάδας.

Οι δύο πλευρές άρχισαν και πάλι χθες τις διαπραγματεύσεις από το σημείο που
σταμάτησαν στις αρχές της εβδομάδας, πριν από την απόφαση της εταιρείας του
Αερολιμένα Αθηνών να κατασκευάσει η ίδια την τεχνική βάση αεροσκαφών του νέου
αεροδρομίου των Σπάτων.

Η απόφαση αυτή, που συγκέντρωσε τις επικρίσεις των αρμοδίων υπουργών στη
διάρκεια της προχθεσινής σύσκεψης για τη μετεγκατάσταση της Ο.Α. στα Σπάτα,
θεωρείται ήδη ως μη ληφθείσα.

Ωστόσο, προκάλεσε τις έντονες αντιδράσεις του συνόλου των εργαζομένων στην
Ο.Α. και ιδιαίτερα των τεχνικών που ζήτησαν από την κυβέρνηση να διασφαλίσει
τα συμφέροντα του Δημοσίου και της Ο.Α. στο νέο αεροδρόμιο.

* Ο ευρωβουλευτής του Συνασπισμού Αλέκος Αλαβάνος ανακοίνωσε χθες ότι η Ελλάδα
δεν εκμεταλλεύτηκε μέχρι σήμερα τις ευεργετικές διατάξεις κανονισμών της Ε.Ε.
που επιτρέπουν τη χρηματοδότηση άγονων γραμμών, όπως αυτές που εξυπηρετεί η
Ολυμπιακή Αεροπλοΐα κυρίως προς τα μικρά νησιά.