ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Είμαστε αναγκασμένοι να πετύχουμε

Ο Γιάννης Κωστόπουλος, πρόεδρος της μεγαλύτερης ελληνικής ιδιωτικής τράπεζας,
της ALPHA Τράπεζας Πίστεως, έχει σπουδάσει ναυπηγός. Μία επιστήμη που
χαρακτηρίζεται από την ακρίβεια, την αρμονία και την προνοητικότητα. Αυτά τα
στοιχεία φαίνεται ότι έχουν «ποτίσει» και την οικονομική του σκέψη. Έτσι,
λίγες εβδομάδες πριν η κυβέρνηση προχωρήσει στην υποτίμηση της δραχμής και την
ένταξή της στον Μηχανισμό Συναλλαγματικών Ισοτιμιών, είχε ζητήσει τη λήψη
άμεσων μέτρων για την οικονομία, επικεντρώνοντας μάλιστα τις επισημάνσεις του
στην Ολυμπιακή Αεροπορία.

Τώρα μία εβδομάδα περίπου ύστερα από την αλλαγή της ισοτιμίας της δραχμής, ο
κ. Γ. Κωστόπουλος προχωρά ακόμα περισσότερο, αφού όπως λέει «είμαστε
αναγκασμένοι να πετύχουμε στην προσπάθεια που ξεκίνησε με την ένταξη της
δραχμής στον Μηχανισμό Συναλλαγματικών Ισοτιμιών». Και προτείνει:

1 Τη μετοχοποίηση όλων των επιχειρήσεων που ελέγχει το Δημόσιο, ακόμα
και της ΔΕΗ. «Υπό απόλυτο κρατικό έλεγχο δεν θα άφηνα τίποτε από τον δημόσιο
τομέα», λέει χαρακτηριστικά.

2 Τη λήψη άμεσων μέτρων στο ασφαλιστικό σύστημα, που θα αφορούν και τα
όρια ηλικίας για συνταξιοδότηση, καθώς και τον τρόπο υπολογισμού των συντάξεων.

3 Την κατάργηση όλων των περιορισμών που βρίσκει καθημερινά «μπροστά»
του κάθε επιχειρηματίας και οι οποίοι βάζουν τρικλοποδιές στην επιχειρηματική
δράση. Ανέφερε μάλιστα ενδεικτικά την κατάργηση του ΕΦΤΕ και της εξαγωγικής εισφοράς.

Θεωρεί, επίσης, ότι στους επόμενους 3 μήνες τα επιτόκια στα δάνεια θα πέσουν
πιο γρήγορα, αλλά με μικρές μειώσεις της τάξης των 0,25 μονάδων κάθε φορά.

Τέλος, ο κ. Κωστόπουλος θεωρεί ότι θα εισρεύσουν στο Χρηματιστήριο και άλλα
κεφάλαια από το εξωτερικό,

αφού με την οδό Σοφοκλέους θα φλερτάρουν, εξαιτίας της ένταξης της δραχμής
στον Μηχανισμό Συναλλαγματικών Ισοτιμιών,

και θεσμικοί επενδυτές που μέχρι τώρα δεν είχαν περιλάβει τα ελληνικά «χαρτιά»
στις επενδυτικές επιλογές τους.

ΕΡ.: Πριν από λίγες εβδομάδες στηρίζατε με δηλώσεις σας την πολιτική της
σκληρής δραχμής. Τώρα μετά τις πρόσφατες εξελίξεις πώς αισθάνεστε;

ΑΠ.: Η άποψή μου δεν έχει αλλάξει. Η υποτίμηση αφ’ εαυτή δεν λύνει κανένα
πρόβλημα. Εδώ όμως δεν έγινε απλώς μία υποτίμηση, αλλά υπάρχει και η ένταξη
στον Μηχανισμό Συναλλαγματικών Ισοτιμιών. Ο συνδυασμός αυτός όμως δημιουργεί
νέα δεδομένα. Σας υπενθυμίζω ότι το βασικό που είχα πει τότε ήταν να ληφθούν
διορθωτικά μέτρα για την οικονομία. Αυτά θα έδιναν το μήνυμα στις αγορές, ώστε
να πέσουν τα επιτόκια που ήταν το μεγάλο πρόβλημα. Αυτό που έγινε, και πρέπει
να ομολογήσω ότι η κυβέρνηση το διαπραγματεύθηκε με μεγάλη μαεστρία, δίνει την
έξωθεν καλή μαρτυρία. Δίνει επίσης στις αγορές εμπιστοσύνη και διευκολύνει στο
να ληφθούν διαρθρωτικά μέτρα. Τώρα η κυβέρνηση έχει την κάλυψη αλλά και την
πίεση να τα πάρει και να ξεπεράσει τις αντιδράσεις.

Επομένως, για να επανέλθουμε στο αρχικό ερώτημα, αφού δεν είχαμε πείσει τις
αγορές παρά την πτώση του πληθωρισμού θα έπρεπε να κάνουμε κάτι. Άλλωστε ήταν
φανερό ότι δεν μπορούσε να πάμε όλο τον χρόνο με πραγματικά επιτόκια πάνω από
10 μονάδες.

ΘΕΤΙΚΑ

Είδε λοιπόν η κυβέρνηση αυτά τα πράγματα και εκτιμώ ότι αποφάσισε να μπει στον
Μηχανισμό, αντισταθμίζοντας ταυτόχρονα τα μειονεκτήματα που έχει η υποτίμηση.

Είμαι όμως ευχαριστημένος, κυρίως γιατί τα πρώτα σημάδια δείχνουν ότι η
κυβέρνηση έχει την πρόθεση και τη θέληση να κάνει πράξη αυτά που έχει πει. Το
λέω αυτό, γιατί και την πρώτη ημέρα μετά την υποτίμηση ακούστηκαν οι προθέσεις
της, αλλά και στη γενική συνέλευση της ΕΕΤ ειπώθηκαν από τον κ. Παπαντωνίου
σημαντικά πράγματα. Θετικό είναι επίσης ότι προχωράνε οι διαδικασίες για την
εξυγίανση της Ο.Α.

Πρέπει να πω επίσης ότι εκείνο που κράτησα από αυτά που έχει πει ο κ.
Παπαντωνίου, είναι ότι θα δοθεί το 49% ορισμένων ΔΕΚΟ, ενώ δεν απέκλεισε ότι
αργότερα θα δοθεί και παραπάνω, γιατί όπως είπε: «Δεν είμαστε δογματικοί».
Θεωρώ αυτή τη φράση ως την πιο σημαντική που έχω ακούσει τα τελευταία χρόνια.

ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ – ΕΚΠΟΙΗΣΕΙΣ

ΕΡ.: Ποια κατά τη γνώμη σας θα πρέπει να είναι τα επόμενα βήματα, ώστε να
μεγιστοποιηθούν τα οφέλη από την υποτίμηση;

ΑΠ.: Ας αρχίσουμε από το ασφαλιστικό. Το μεγάλο πακέτο είναι το κρίσιμο.
Έχουμε μια βόμβα και κάνουμε ότι δεν τη βλέπουμε. Επιμένω ότι το πρώτο θέμα
είναι το ασφαλιστικό, δηλαδή τα όρια συνταξιοδότησης και τα ποσοστά των συντάξεων.

Το δεύτερο είναι η εκποίηση των πρώην προβληματικών, που είναι στα χέρια του
κράτους. Τώρα, το Χρηματιστήριο βοηθά για αυτό, σε αντίθεση με το τι ίσχυε
πριν από την υποτίμηση. Πρέπει να τελειώσουμε μ’ αυτές τις επιχειρήσεις και να
αρχίσει γενναία η μετοχοποίηση στον ΟΤΕ, στη ΔΕΠ, ακόμα και στη ΔΕΗ. Τι θα
αλλάξει αν δινόταν το 15% της ΔΕΗ; Θα πρέπει επίσης να προχωρήσουν και στις
τράπεζες. Η κουβέντα για την Ιονική ήταν σοβαρή.

Υπό απόλυτο κρατικό έλεγχο εγώ δεν θα άφηνα τίποτε από τον δημόσιο τομέα. Υπό
σχετικό κρατικό έλεγχο θα έβλεπα μόνο τη διανομή της ΔΕΗ. Γιατί να υπάρχει
έλεγχος στην Ο.Α.; Απλώς η Ελλάδα θα πρέπει να επιδοτεί ορισμένες γραμμές,
όπως ακριβώς συμβαίνει στην ακτοπλοΐα. Αυτό δεν σημαίνει ότι θα κρατά μία
ολόκληρη εταιρεία για 10 γραμμές.

Θεωρώ ότι στην Ο.Α. αν δεν βρούμε τώρα τον σύμμαχό μας χάνουμε το «τρένο».

ΟΙ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΕΙΣ

ΕΡ.: Τι περιμένετε τώρα από την κυβέρνηση;

ΑΠ.: Περιμένω να κάνει φυσικά τα μεγάλα. Αλλά θα ήθελα να δει λίγο και τα
μικρότερα, όπως π.χ. τις ανόητες επιβαρύνσεις του τραπεζικού συστήματος. Για
παράδειγμα, τις δεσμεύσεις στις καταθέσεις, όπου τα επιτόκια είναι από πολύ
μικρά έως καθόλου. Ένα ακόμα θέμα είναι και ο ΕΦΤΕ, που πρέπει να καταργηθεί.
Το ίδιο θα πρέπει να γίνει και για τον φόρο 1% υπέρ των εξαγωγέων, όπου τα
λεφτά πάνε δεξιά και αριστερά και όχι στους εξαγωγείς.

Σ’ αυτά θα πρέπει να προστεθούν και οι ρυθμίσεις περί ανατοκισμού. Οι
πιστωτικές κάρτες με τις στρεβλώσεις που δημιουργούνται με τις ρυθμίσεις
αυτές, αλλά και με τα τεκμήρια, θα περιορισθούν σε λίγα χρόνια και πολύ λίγες
θα εκδίδονται από ελληνικά πιστωτικά ιδρύματα και αυτό γιατί οι στρεβλώσεις
αυτές θα απομακρύνουν τον πελάτη από τα ελληνικά πιστωτικά ιδρύματα. Το ίδιο
θα γίνει με τα μεγάλα και «καλά» δάνεια. Κάποιος που θα μπορεί να δανείζεται
απ’ έξω, θα πηγαίνει εκεί για φορολογικούς λόγους. Έτσι, θα φύγουν πρώτα οι
καλοί πελάτες.

ΤΑ ΕΠΙΤΟΚΙΑ

ΕΡ.: Τι μέτρησε στην απόφασή σας να ρίξετε τα επιτόκια στα δάνεια και τις
καταθέσεις. Ποια θα είναι η στρατηγική σας τους επόμενους μήνες και ποιες οι
προσδοκίες σας; Τι συμβαίνει με τα δάνεια σε συνάλλαγμα;

ΑΠ.: Ρίξαμε τώρα τα επιτόκια, γιατί είναι καλή ευκαιρία για να δείξουμε ότι
κάτι κινείται στον τομέα αυτό. Τώρα περιμένουμε να δούμε τις διακυμάνσεις του
πληθωρισμού, επόμενες κινήσεις στα επιτόκια, στις καταθέσεις. Αντίθετα, βλέπω
τα επιτόκια των χορηγήσεων να πέφτουν πιο γρήγορα. Βλέπω, δηλαδή, σε ορίζοντα
1-3 μηνών και άλλες μειώσεις που θα είναι όμως μικρότερες δηλαδή γύρω στις
0,25 μονάδες.

Για την ποιότητα των χορηγήσεων είναι ένα θέμα για το οποίο κανείς ποτέ δεν
μπορεί να εφησυχάζει. Αλλά όσα λέγονται για το τι θα γίνει μ’ αυτούς που τα
τελευταία χρόνια δανείσθηκαν σε συνάλλαγμα δεν είναι σωστά. Αυτοί τόσα χρόνια
επωφελήθηκαν με τη διαφορά των επιτοκίων μεταξύ της δραχμής και των ξένων
νομισμάτων. Η διαφορά αυτή είναι της τάξης του 10% κάθε χρόνο. Τώρα
επιβαρύνονται εφάπαξ με ποσό που ισοδυναμεί με την ωφέλεια ενάμισι έτους. Αυτό
που θα πρέπει επομένως να πούμε, είναι ότι σε μακροχρόνια βάση κανείς δεν
έχασε από τον δανεισμό σε συνάλλαγμα.

ΤΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ

ΕΡ.: Πού αποδίδετε την άνοδο του Χρηματιστηρίου και τι σημαίνει αυτό για την
ελληνική οικονομία;.

ΑΠ.: Με το που μπήκαμε στον Μηχανισμό Συναλλαγματικών Ισοτιμιών κατατασσόμεθα
σ’ άλλη κατηγορία χωρών όσον αφορά τις επενδύσεις. Έτσι κάποιοι θεσμικοί
επενδυτές του εξωτερικού, που δεν «έβλεπαν» την Ελλάδα στις επενδυτικές τους
επιλογές, τώρα τη συμπεριλαμβάνουν. Σ’ αυτούς θα προστεθούν και οι άλλοι
θεσμικοί επενδυτές του εξωτερικού, οι οποίοι ήδη είχαν επενδύσει στην ελληνική
αγορά. Με τα καινούργια δεδομένα όμως αυξάνεται ο όγκος των διαθέσιμων
κεφαλαίων που μπορούν να διοχετεύσουν σ’ αυτή.

Επομένως, αυξάνεται σημαντικά η μερίδα των κεφαλαίων που μπορούν να
διοχετευθούν στην Ελλάδα. Τα κεφάλαια αυτά οδηγούνται σε πρώτη φάση στις
ελληνικές εταιρείες μεγάλης κεφαλαιοποίησης, καθώς και σε επιχειρήσεις
εξαγωγικού χαρακτήρος.

Οι εξελίξεις αυτές έχουν ταυτόχρονα και ως αποτέλεσμα να ενισχυθεί ακόμα
περισσότερο η εμπιστοσύνη στις ελληνικές τράπεζες και κυρίως σε όσες από αυτές
έχουν μεγάλο χαρτοφυλάκιο χρεογράφων, καθώς διαπιστώνεται ότι τώρα οι
προοπτικές αποδόσεών τους είναι ευοίωνες.

Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι και οι ίδιοι επενδυτές μεμονωμένα τοποθετούν τα
κεφάλαιά τους και στους μακροχρόνιους τίτλους του ελληνικού Δημοσίου. Αυτό
δημιουργεί τις προϋποθέσεις, αλλά και το περιβάλλον για την επέκταση και
λειτουργία της δευτερογενούς αγοράς ομολόγων.

Επομένως, η σημειούμενη άνοδος του Χρηματιστηρίου δημιουργεί πολλαπλά οφέλη
όχι μόνο για τις εισηγμένες επιχειρήσεις, αλλά και για την ελληνική οικονομία γενικότερα.

ΕΡ.: Δεν φοβάστε όμως τις επιπτώσεις από μία μαζική φυγή αυτών των κεφαλαίων;

ΑΠ.: Αυτά τα κεφάλαια έφυγαν τους προηγούμενους μήνες και τώρα που βελτιώθηκαν
οι συνθήκες επέστρεψαν. Και αυτό δημιουργεί την υποχρέωση να εκμεταλλευθούμε
αυτή την ευκαιρία, η οποία είναι τώρα πια μονόδρομος. Άλλωστε θα πρέπει το
κύριο μέλημα όλων μας να είναι το πώς θα κάνουμε τις ελληνικές επιχειρήσεις
και την ελληνική οικονομία γενικότερα ικανές να αντιμετωπίσουν τον ευρωπαϊκό
και τον διεθνή ανταγωνισμό με επιτυχία σε μόνιμη βάση.

ΕΡ.: Πιστεύετε ότι θα γίνει άλλη υποτίμηση;

ΑΠ.: Αν αποτύχουμε σ’ όλη αυτή την προσπάθεια, θα βγούμε από τον ΜΣΙ, γι’ αυτό
είμαστε αναγκασμένοι να πετύχουμε.