Ωρίμασαν οι συνθήκες

Παιδεία τί ποτ’ εστίν και τίνα δύναμιν έχει;

(Πλάτων)

ΗΝΕΩΤΕΡΗ γενιά περιόρισε στον όρο «εκπαίδευση» τον εννοιολογικό χώρο της
αρχαίας ελληνικής παιδείας, ο οποίος σχετίζεται με την πολιτική κοινότητα και
τον όλο ανθρώπινο πολιτισμό.

Η εκπαιδευτική πολιτική πρέπει κατά συνέπεια να διαπνέεται από ανθρωποκεντρικό
χαρακτήρα και να στοχεύει στη διαμόρφωση μιας δημοκρατικής κοινωνίας πολιτών
με ίσα δικαιώματα.

Το υπουργείο Παιδείας επιχειρεί σήμερα μια εκπαιδευτική μεταρρύθμιση με τους
ίδιους στόχους. Ήδη από το 1995 είχε εξαγγείλει την πρότασή του για την
καθιέρωση του θεσμού του εθνικού απολυτηρίου που βασική αρχή έχει την ενίσχυση
της γενικής παιδείας μέσω του Λυκείου, το οποίο δεν θα είναι πια ένα απλό
διαβατήριο για την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Το Λύκειο σήμερα οφείλει να
διασφαλίζει στέρεες βάσεις στις οποίες θα στηριχτεί ο πολίτης τής έντονα
ανταγωνιστικής κοινωνίας προκειμένου να προχωρήσει στην επανακατάρτιση και στη
συνεχή διά βίου εκπαίδευση, που αποτελούν όρους για την επαγγελματική του εξέλιξη.

Στον χώρο της Ανώτατης Εκπαίδευσης βρισκόμαστε διεθνώς μπροστά σε μια νέα
πραγματικότητα. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο όρος «ανώτατη εκπαίδευση» παραχωρεί
τη θέση του στον όρο «τριτοβάθμια ή μεταδευτεροβάθμια εκπαίδευση». Πρόκειται
λοιπόν για μια εξέλιξη ιστορικής σημασίας, η οποία επιβάλλεται από τις νέες
αντιλήψεις περί της «κοινωνίας της γνώσης» και της «διά βίου εκπαίδευσης», που
είναι οι στρατηγικοί στόχοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τον 21ο αιώνα. Σήμερα
προβάλλει επιτακτική η ανάγκη αποσύνδεσης της πανεπιστημιακής μόρφωσης από την
επαγγελματική κατοχύρωση. Έτσι λοιπόν η εισαγωγή προγραμμάτων διά βίου
εκπαίδευσης, προγραμμάτων σπουδών επιλογής καθώς και η λειτουργία Ανοικτού
Πανεπιστη-μίου, που εξειδικεύεται στην εξ αποστά-σεως παροχή προπτυχιακής και
μεταπτυ-χιακής εκπαίδευσης και ειδίκευσης, είναι σημαντικές καινοτομίες του
ΥΠΕΠΘ, που διευρύνουν τις εκπαιδευτικές επιλογές του Έλληνα πολίτη ανεξαιρέτως
ηλικίας, ανοίγουν τους ορίζοντες της εκπαίδευσης στον τόπο μας, ενώ παράλληλα
αυξάνουν ουσιαστικά και αριθμητικά τις δυνατότητες πρόσβασης στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.

Κάθε μεταρρύθμιση απαιτεί επιμονή και υπομονή, απαιτεί πρωτίστως αλλαγή
νοοτροπίας του πολίτη, η οποία επιτυγχάνεται με την ενημέρωση και τον
αξιόπιστο διάλογο. Πιστεύω λοιπόν ότι έχει ωριμάσει πια η αντίληψη της ανάγκης
μιας τέτοιας εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης που δίνει στον τόπο μας τη δυνατότητα
ανάπτυξης κοινωνικής, πολιτιστικής, οικονομικής καθώς και ισότιμης συμμετοχής
στις ευρωπαϊκές και παγκόσμιες εξελίξεις. Οι καιροί ου μενετοί.

Η Στέλλα Πριοβόλου είναι αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο
Αθηνών, αντιπρόεδρος του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών