ΜΑΤΙΕΣ Χωρίς σχολές

«ΠΡΙΝ ΑΠΟ 50 χρόνια, δεν υπήρχαν σχολές δημοσιογραφίας. Τότε, κάποιος μάθαινε
την τέχνη μέσα στην εφημερίδα, στα τυπογραφεία, στα τοπικά καφέ και στις
βόλτες τα βράδια της Παρασκευής. Ολόκληρη η εφημερίδα ήταν ένα εργοστάσιο,
όπου φτιάχνονταν δημοσιογράφοι και οι ειδήσεις τυπώνονταν χωρίς υπεκφυγές.
Εμείς οι δημοσιογράφοι ήμασταν πάντα δεμένοι, είχαμε μια κοινή ζωή και ένα
τέτοιο μεγάλο πάθος για τη δουλειά μας, ώστε δεν σκεφτόμασταν τίποτα άλλο. Η
δουλειά παρακινούσε δυνατές φιλίες ανάμεσα στα μέλη της ομάδας, αφήνοντας λίγο
περιθώριο για προσωπική ζωή…».

Είναι ένα απόσπασμα από άρθρο του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες, που δημοσιεύθηκε
στα «ΝΕΑ» στις 27 Μαΐου. Συγκινήθηκα βαθιά όταν το διάβασα. Ήταν σαν να το ‘χα
γράψει εγώ. Ή ο Καραπαναγιώτης. Ή ο Σταματίου. Ή ο Πηλιχός. Ή ο Νίτσος. Ή ο
Ψαθάς. Ή ολόκληρη εκείνη η παρέα των δημοσιογράφων που δούλευε σ’ αυτή
την εφημερίδα πριν από 40 και 50 χρόνια…

Ναι, τότε δεν υπήρχαν σχολές δημοσιογραφίας. Τη δουλειά τη μαθαίναμε στην
πράξη. Όπως ο βοηθός του τσαγκάρη μαθαίνει να κερώνει το σπάγγο και να ράβει
τις σόλες, παρακολουθώντας, με μάτι άγρυπνο, τον μάστορα. Παραδίναμε τα
χειρόγραφά μας σε κάποιον αρχαιότερο, που εργαζόταν στην «ύλη» και αυτός τα
«πετσόκοβε» μπροστά μας και τα διόρθωνε, για να κάνει το κείμενο πιο σύντομο,
πιο εύληπτο, πιο «δημοσιογραφικό»! Σπάραζε η καρδιά μας βλέποντας τις φράσεις
μας να διαγράφονται η μία μετά την άλλη! Την ίδια στιγμή, όμως, διδασκόμαστε,
από τον «χασάπη», που πετούσε ολόκληρες παραγράφους από το «αριστούργημά» μας,
τι σημαίνει σαφήνεια, τι σημαίνει ουσία, τι σημαίνει εφημερίδα. Φυσικά,
τον πρώτο καιρό τον μισούσαμε! Αλλά, ύστερα από λίγο, τον ευγνωμονούσαμε.
Γιατί, πια, είχαμε μάθει ότι από ένα κείμενο όλα κόβονται. Εκτός από τον τίτλο
και την υπογραφή!

Ατέλειωτες ήταν οι ώρες που περνούσαμε στο τυπογραφείο! Με τις λινοτυπικές να
χαλάνε τον κόσμο, με τους «μαρμαράδες» να στρώνουν τις σελίδες, φορτωμένοι
διάστιχα, με τον «λοχαγό» να φτιάχνει και να ξαναφτιάχνει τίτλους, με τους
διορθωτές να γκρινιάζουν, για το κουρελιασμένο χαρτί της βρεγμένης και
χτυπημένης με τη βούρτσα σελίδας…

Δέκα, δώδεκα, δεκαπέντε ώρες τη μέρα αφιερώναμε στην εφημερίδα! Για ρεπορτάζ,
για γράψιμο, για κουβέντα, για χαβαλέ, για να βγάλουμε παράρτημα, για να
ξεκινήσουμε για «αποστολή». Τα σπίτια μας, μας χάνανε! Κι ακριβώς, όπως το
λέει ο Μάρκες, μέσα στη δουλειά δενόντουσαν υπέροχες, δυνατές, ισόβιες φιλίες…