Διονύσης Σαββόπουλος

Πέρυσι τέτοιες μέρες κυκλοφόρησε η αυτοβιογραφία του Διονύση Σαββόπουλου με τίτλο έναν παλιό του στίχο που μιλάει για τα χρόνια που φεύγουν χύμα. Την περασμένη εβδομάδα ολοκληρώθηκε η προβολή ενός τηλεοπτικού ντοκιμαντέρ πέντε επεισοδίων στο οποίο αυτός διηγήθηκε το δισκογραφικό του έργο: ο τίτλος του ήταν, όχι τυχαία, «Σαββόπουλος long play». Και το βιβλίο και […]

Βλέποντας στον Σκάι και ξαναβλέποντας στο YouTube τις φοβερές εκπομπές του Παύλου Τσίμα για τον Διονύση Σαββόπουλο, αισθάνθηκα μια αγαλλίαση. Είδα κανονικούς ανθρώπους να υπηρετούν μία τέχνη με προσήλωση και αγάπη. Τους είδα να μην αποθεώνουν τη μαζικότητα ενός κόσμου ο οποίος ασθμαίνει επιδιώκοντας να μιμηθεί τις περιπτώσεις που ξεχωρίζουν αλλά, αντίθετα, μέσα σε δημιουργικές […]

Τελικά υπήρξαμε καλά παιδιά ή μήπως τίποτα καριερίστες της επερχόμενης Μεταπολίτευσης; Η φλυαρία των ανέγγιχτων καλά κρατεί, εκείνων που αγνοούν ότι την Ιστορία δεν την γράφουν τα γεγονότα. Την γράφουν τα συναισθήματα, την γράφει ο νοών νοείτω, η πάλη της δημιουργικότητας να αναπνεύσει με καλάμι. Οσο διαβάζω το βιβλίο του Στάθη Καλύβα και της Νατάσας […]

Σήμερα κρατάει ακόμη, μαζί με τη χαρά της γιορτής και η στομαχίλα των γιορταστικών ημερών («Τι το ήθελε το σκόρδο στην πορκέτα;», «Ναι μωρέ, το σκόρδο σε μάρανε, όχι που έφαγες για μέχρι το Πάσχα»). Μετά Σαββατοκύριακο, για ό,τι υπολείμματα ευχών μάς έχουν μείνει, τη Δευτέρα τη σφηνώσαμε την αδειούλα ώστε να συμπληρώσουμε, με την […]

To να πέφτεις μέσα μόνο στις 13 από τις 20 προβλέψεις σου για την επόμενη χρονιά δεν σε κάνει ιδιαίτερα ευχαριστημένο. Ιδιαίτερα αν είσαι μια εφημερίδα με το κύρος των Financial Times. Κι ακόμη περισσότερο αν ένας από τους αναγνώστες σου, που ήρθε πέρυσι αντιμέτωπος με τα ίδια ερωτήματα για το 2025, πήρε βαθμό 18 […]

Εντάξει, μεγαλώσαμε. Δεν περιμένουμε δώρο από τον Αϊ-Βασίλη, αυτές οι μέρες είναι για να χαίρονται τα παιδιά και να αγχώνονται οι μεγάλοι, ο καθένας μας έχει τις δικές του, προσωπικές «Πρωτοχρονιές» ανεξαρτήτως ημερομηνίας. Είναι όμως αυτό το «χρονιάρες μέρες» που έλεγαν οι μανάδες μας και ενεργοποιεί διάφορα εντός μας. Συμβολικά, έστω και για μία μέρα […]

Από το βραδάκι που πέθανε, κοντεύει ενάμισης μήνας, τον ακούω τουλάχιστον επί μια ώρα καθημερινά. Η ψηφιακή τεχνολογία, οι πλατφόρμες, δίνουν άμεση πρόσβαση στο σύνολο σχεδόν του έργου του. Παλιά θα έπρεπε να διαλέξω έναν δίσκο του, να τον βγάλω από τον φάκελο, να τον ξεσκονίσω, να τον ακουμπήσω στο πικάπ. Τώρα πληκτρολογώ απλώς στην […]

Σαν προχθές λοιπόν (2 Δεκέμβρη) θα είχε γενέθλια ο Διονύσης Σαββόπουλος (1944-2025). Ο πιο πρωτοπόρος και επιδραστικός – με έναν παράξενο και σχεδόν αδιόρατο τρόπο – βάρδος μετά το ’60 στη χώρα. Νομίζω, δεν έχει καμία σημασία τι πιστεύω εγώ, τι αισθάνομαι ή τι προσλαμβάνω από το έργο του, τους κύκλους τραγουδιών και τις δημόσιες […]

Οταν, το 1979, άκουσα για πρώτη φορά το «Γεννήθηκα στη Σαλονίκη» του Διονύση Σαββόπουλου, μου έκανε εντύπωση εκείνος ο στίχος που έλεγε: «Τζάμια, το πλήθος βλέπει οπτασίες». Τι ήταν αυτό το «τζάμια»; Μήπως κάτι δεν άκουγα καλά; Ρωτώντας λοιπόν έμαθα τι σήμαινε «Η Παναγιά στα τζάμια». Στην πραγματικότητα επρόκειτο για ένα φαινόμενο ομαδικής παραίσθησης που […]

Πέρυσι, στα ογδοηκοστά του γενέθλια, του λέγαμε όλοι, και το πιστεύαμε, ότι θα είναι ανάμεσά μας πολλά χρόνια ακόμα, ένας αιώνιος έφηβος ήταν, την ίδια εκείνη ημέρα είχαν ανακοινωθεί οι συναυλίες του στο Rock Wave της Μαλακάσας και της Θεσσαλονίκης, θα διέψευδε λοιπόν και τα δύο σκέλη των θρυλικών στίχων του Ιαν Αντερσον «too old […]

Ευτυχώς, οι συνειρμοί είναι ακόμα ελεύθεροι κι έτσι μπορούμε να επικοινωνούμε άνετα μεταξύ μας διά νεύματος και πνεύματος, χωρίς τον φόβο του ηλεκτροσόκ. Αν και νιώθω πάνω μου, τσίτα τις καλωδιώσεις, ρεμβάζω συχνά προς αρχαία διλήμματα, όπως αυτό. Τι θα γινόταν αν για την παραδοσιακή μας, βυζαντινογέννητη, λαϊκή μουσική είχαν επικρατήσει η βεργούλα και οι […]

Αν ζούσε σήμερα ο μέγιστος Μάνος Κατράκης, θα πήγαινε άραγε στον αποχαιρετισμό του Διονύση Σαββόπουλου; Θα του μιλούσε πριν από το μεγάλο ταξίδι ή θα αμφισβητούσε τα πάντα του επειδή αναθεώρησε πολλά στην πορεία της ζωής του κι άλλαξε ρότα; Κι αν θύμωνε μ’ αυτή την αλλαγή ρότας πιθανότατα δεν θα μιλούσε και με τον […]

Υπάρχουν κάποιες στιγμές, όπου «δεν χωρούν οπαδικά». Μία από αυτές σίγουρα είναι ο θάνατος. Ο θόρυβος που προκλήθηκε από τη θλιβερή εικόνα με τις άδειες καρέκλες στην κηδεία του Διονύση Σαββόπουλου έφερε στη μνήμη μία αντίστοιχη στιγμή από το πρόσφατο παρελθόν, μία από το πιο μακρινό, αλλά και ένα σκίτσο που μαγικά τις περιγράφει όλες. […]

Αν έρθετε στην κηδεία μου, θα έρθω κι εγώ στη δική σας, έλεγε ο μέγας Μποστ. Εξωφρενικό, αλλά ενίοτε ισχύει. Τώρα γιατί δεν πήγαν οι αρχηγοί της ακροδεξιάς και της κεντρο-αριστεράς στην κηδεία του Διονύση Σαββόπουλου είναι κάτι που ίσως δεν αποτελεί αίνιγμα. Κατ’ αρχάς διότι μάλλον τόσα χρόνια δεν ένιωσαν ούτε και κατάλαβαν πολλά […]

Το 1972, στο ενωτικό συνέδριο του Επινέ, ένας παλιός πολιτικός εκλέχτηκε Πρώτος Γραμματέας ενός Γαλλικού Σοσιαλιστικού Κόμματος του οποίου δεν ήταν καν μέλος. Ο Φρανσουά Μιτεράν ήταν ένας αστός περασμένων δεκαετιών. Δήμαρχος και βουλευτής μιας μικρής επαρχιακής πόλης αλλά κάτοικος της παρισινής «Rive Gauche», με πολλές κυβερνήσεις κι αρκετές αμφιλεγόμενες ιστορίες στην πλάτη του. Οπως […]

Συγχωρήστε μου ένα υστερόγραφο για τον Διονύση Σαββόπουλο που με την εκδημία του απασχόλησε κυρίως για την επιδραστικότητά του και λιγότερο λόγω του βάθους του έργου του. Ας είναι λοιπόν το σημείωμα που ακολουθεί μια προσωπική απόπειρα στην κατανόηση και τη μελέτη ενός πολύπλευρου έργου που είναι βέβαιο ότι θα απασχολήσει και τη φιλολογία και […]

Οταν ο Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με στοιχεία που τον διαψεύδουν, συνηθίζει να λέει ότι σημασία δεν έχουν οι αριθμοί, αλλά αυτό που πιστεύουν και αισθάνονται οι άνθρωποι. Πρόκειται για υπεκφυγή, αλλά ο ίδιος θα έλεγε ότι εκθέτει την άλλη όψη της αλήθειας. Να, δείτε τα αποτελέσματα της πρόσφατης έρευνας που έκανε η Eurostat. Ανακοίνωσε ότι […]

Θυμίζω ότι δεν είναι υποχρεωτική η παρουσία στις κηδείες, όπως δεν είναι ούτε η δημόσια εκδήλωση θλίψης για τον νεκρό – εκτός βέβαια αν μιλάμε για τη Βόρειο Κορέα. Εδώ σε εμάς όμως και γενικώς στη Δύση, δεν υπάρχει αυτή η υποχρέωση. Αν θέλεις πηγαίνεις στην κηδεία του εκλιπόντος, αν δεν θέλεις κάνεις κάτι άλλο […]

Γιατί η ηγεσία της Κεντροαριστεράς και της Αριστεράς απείχε από τον πάνδημο αποχαιρετισμό στον μεγάλο τραγουδοποιό

Ηταν η πρώτη ρωγμή στη σχέση του Διονύση Σαββόπουλου με την οργανωμένη στα κόμματα Αριστερά. Το 1977, κυκλοφόρησε η διασκευή του στους «Αχαρνής», με υπότιτλο «Ο Αριστοφάνης που γύρισε από τα θυμαράκια» και με τους στίχους, στο τραγούδι της Παράβασης, «Τώρα μας χειρουργεί η αλλήθωρη νεολαία / μια τσογλανοπαρέα που κάνει κριτική». Και έγινε χαμός. […]

Ο αποχαιρετισμός των καλλιτεχνών, των πολιτικών και των φίλων στην κηδεία του κορυφαίου τραγουδοποιού το περασμένο Σάββατο

Ισως είναι λίγο άδικη όλη αυτή η κριτική για την απουσία των περισσοτέρων ηγετών της αντιπολίτευσης από την κηδεία του Διονύση Σαββόπουλου. Αυτά είναι προσωπικά πράγματα. Ο ένας είχε κλείσει εισιτήρια για τετραήμερο. Ο άλλος προτιμά να ακούει τα τραγούδια του παρά τον επικήδειο του Μητσοτάκη. Και εκείνη που παρέστη δεν είναι αναγκαστικά πιο ευαίσθητη […]

Παρακολούθησα την κηδεία του Διονύση Σαββόπουλου από τον γυναικωνίτη της Μητρόπολης. Είναι ψηλά, χρειάζεται να ανέβεις καμιά σαρανταριά σκαλιά. Αλλά έτσι φτάνεις πιο κοντά στον Θεό, ενώ έχεις και καλύτερη ματιά. Ο ναός ήταν κατάμεστος, αλλά ο κόσμος δεν ξεχείλιζε από τις πόρτες. Και η ταξιθεσία ήταν αυστηρή, υπακούοντας σε ένα πρωτόκολλο που ορίζεται από […]

Ο μέντορας του Αλέξη Τσίπρα, Αλέκος Αλαβάνος, βάζει τα πράγματα στη θέση τους: «Δεν είναι Αριστερά ο Τσίπρας», υποστηρίζει ο άνθρωπος που του έστρωσε το κόκκινο χαλί. Δεν είναι αριστερός, εξήγησε ο κ. Αλαβάνος, επειδή «γονάτισε στη Γερμανία και τις άλλες δυνάμεις της ΕΕ» και επέβαλε «ιμπεριαλιστικού τύπου πολιτική» με την οποία «έφτυσε αίμα ο […]

Ποιος με σύστησε το μακρινό 1993 ως νεοσσό συγγραφέα – κυρίως όμως ως παράξενο, διψασμένο πουλί – στον Διονύση Σαββόπουλο; Ο Τάσος Φαληρέας. Ο χαρισματικός εκείνος άνθρωπος, ιδιοκτήτης του δισκάδικου Pop Eleven, παραγωγός σε δισκογραφικές εταιρείες, στο ραδιόφωνο, στην τηλεόραση, δαιμόνιος ανιχνευτής και εμψυχωτής ταλέντων. Πού συνέβη; Στο ζαχαροπλαστείο Dolce, μετέπειτα Φίλιον, στην οδό Σκουφά. […]

Ο Διονύσης Σαββόπουλος λείπει από όλους, γιατί όλοι σχετίστηκαν μαζί του σε κάποια φάση της ζωής τους, ή γιατί ο ίδιος με την ευλυγισία του εισχώρησε στο κυμαινόμενο γούστο. Είτε το μουσικό είτε το πολιτικό. Το τελευταίο το σημειώνω γιατί πολλοί αριστεροί ένιωσαν πληγωμένοι αφού ο Νιόνος πέρασε, κατά τη γνώμη τους, στη Δεξιά, ενώ […]

Και έτσι ξαφνικά, συμβαίνει κάτι που αλλάζει μονομιάς το κλίμα, τη διάθεση και το συλλογικό σημείο αναφοράς μας. Διότι ο Σαββόπουλος δεν ήταν μόνο ο εθνικός μας τραγουδοποιός, αλλά κάτι που υπερέβαινε κάθε τίτλο ή χαρακτηρισμό. Μορφοποίησε μουσικά το κοινό βίωμα, του έβαλε νότες και στίχους, μετέτρεψε σε ποίηση τη ζωή μας. Ανέδειξε τις διαχρονικές […]

Δεν ξέρω, δεν είμαι σίγουρος. Ήθελε να δραπετεύσει ο Νιόνιος, έχοντας πια βαρεθεί να σκέφτεται, να ακούει και να βλέπει εικόνες που του χαλούσαν την αισθητική; Να σκεφτόταν άραγε τις τελευταίες στιγμές τον δικό του στίχο; Ποιος αλήθεια είμαι εγώ και πού πάω, με χίλιες δυο εικόνες στο μυαλό… Δραπέτευσε; Εφυγε; Ψέματα! Γιατί μόνο η […]

Το 1963, ένα 19χρονο παλικαράκι έρχεται στην Αθήνα. Στη Θεσσαλονίκη, απ’ όπου ξεκίνησε, έχει γίνει ήδη η δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη. Η πρωτεύουσα, όπου έφτασε σαν σε έναν «προορισμό ενηλικίωσης», είναι στην πορεία προς τα Ιουλιανά και τη «χαμένη άνοιξη». Το παλικαράκι γρατζουνάει μια κιθάρα και τραγουδά σαν βραχνοκόκορας κάτι τραγούδια, τα περισσότερα με παράξενους […]