ΑΙ: οι δυνατές φωνές δεν αρκούν

To παραδέχθηκε κι ο ίδιος ο γκεστ-σταρ της πρόσφατης παρουσίασης της Magnifica Humanitas στο Βατικανό, ο Κρις Ολα, συνιδρυτής της Αnthropic που κατασκεύασε τα μοντέλα Claude και Mythos: «Μερικές φορές βρίσκουμε μυστηριώδεις, ακόμη και ανησυχητικές, πλευρές αυτών των μοντέλων». Η πιο ανησυχητική πλευρά τους, σύμφωνα με τον ίδιο τον Πάπα, αποτυπώνεται σε έννοιες όπως ο δι-ανθρωπισμός (transhumanism) και ο μετα-ανθρωπισμός (posthumanism). Ο πρώτος επαγγέλλεται τη βελτίωση των ανθρωπίνων όντων με τη βοήθεια της τεχνολογίας. Ο δεύτερος προβλέπει την υβριδοποίηση των ανθρώπων, των μηχανών και του περιβάλλοντος. Και οι δύο θυμίζουν τις θεωρίες της ευγονικής που ήταν δημοφιλείς μεταξύ των ναζιστών και των φασιστών τον περασμένο αιώνα: αν δεχθούμε ότι ο σκοπός είναι η τελειοποίηση ή ακόμη και η υπέρβαση του ανθρωπίνου όντος, το επόμενο που θα δεχθούμε είναι ότι ορισμένες ζωές χρησιμεύουν λιγότερο, αξίζουν λιγότερο, άρα μπορεί να θυσιαστούν.

H AI μπορεί να αφήσει εκατομμύρια ανθρώπους χωρίς δουλειές. Οι υποδομές που τη στηρίζουν απαιτούν τεράστιες ποσότητες ενέργειας και κεφαλαίου για να λειτουργήσουν. Κάτι λοιπόν πρέπει να γίνει. Ο «αιώνιος έφηβος» Mπέρνι Σάντερς ζήτησε τον περασμένο Μάρτιο να επιβληθεί ένα άμεσο μορατόριουμ στην κατασκευή νέων data centers μέχρις ότου εξασφαλιστεί ότι η τεχνολογία δεν απειλεί «το μέλλον της ανθρωπότητας». Συνόδευσε μάλιστα αυτή την πρόταση με κάτι τουλάχιστον πρωτότυπο: πήρε μια «συνέντευξη» από τον Claude, όπου τον ρώτησε για τις επιπτώσεις που έχει στη δημοκρατία η συλλογή δεδομένων από την ΑΙ και για το κατά πόσον… συμφωνεί με το μορατόριουμ. Εναν μήνα αργότερα, μιλώντας στο CNN, επικαλέστηκε την εκτίμηση του Τζέφρι Χίντον, γνωστού ως «νονού της τεχνητής νοημοσύνης», ότι αν η ΑΙ ξεπεράσει σε ευφυία τα ανθρώπινα όντα, κάτι που δεν αποκλείεται, υπάρχουν 10% με 20% πιθανότητες να εξαφανιστεί η ανθρωπότητα.

Οι φοιτητές, ως το πιο δυναμικό τμήμα της κοινωνίας, δεν διστάζουν να εκφραστούν ηχηρά. Αποδοκίμασαν στη Φλόριντα τη μάνατζερ Γκλόρια Κόλφιλντ όταν αποκάλεσε την ΑΙ «επόμενη βιομηχανική επανάσταση», γιούχαραν στην Αριζόνα τον πρώην CEO της Google Ερικ Σμιτ όταν αναφέρθηκε στους «αρχιτέκτονες της τεχνητής νοημοσύνης», σφύριξαν στο Μιντλ Τενεσί τον παραγωγό Σκοτ Μπορτσέτα όταν επισήμανε ότι η ΑΙ «ξαναγράφει τη διαδικασία της μουσικής παραγωγής».

Ολα δείχνουν λοιπόν, όπως έγραψε η «Wall Street Journal», ότι «η αμερικανική εξέγερση κατά της ΑΙ κερδίζει έδαφος». Ομως υπάρχει και μια δεύτερη ανάγνωση. Γιατί ο Μπορτσέτα δεν πτοήθηκε από τις αποδοκιμασίες. «Η ΑΙ είναι ένα εργαλείο, κάντε το να δουλέψει για σας», είπε στους φοιτητές. Και τους διηγήθηκε την ιστορία του Napster που, όταν εμφανίστηκε το 1999, τα στελέχη της μουσικής βιομηχανίας έχασαν τον ύπνο τους. Εβλεπαν την απειλή, όχι το μέλλον. Και το μέλλον ήταν το στριμάρισμα, ένας ξένος εισβολέας που μπορεί να μην ήταν εξαρχής ευπρόσδεκτος, αποδείχθηκε όμως πολύ ισχυρός για να ηττηθεί.

Ισως λοιπόν εν τέλει οι φοιτητές να μην ήθελαν να εκφράσουν τόσο τη δυσαρέσκειά τους για την ΑΙ, όσο την αγωνία τους για το πώς μπορεί να είναι δημιουργικοί στο δεύτερο τέταρτο του 21ου αιώνα, γράφει στο Atlantic ο Ιαν Μπόγκοστ, που είναι καθηγητής Τεχνών και Επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον και είναι σε θέση να γνωρίζει ότι οι πρωτοετείς φοιτητές λατρεύουν την ΑΙ. Η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί πράγματι μια τεχνολογική επανάσταση και, όπως κάθε επανάσταση, έχει νικητές και ηττημένους. Μια αποτελεσματική πολιτική δεν είναι η ολομέτωπη επίθεση στις Big Tech, ούτε η παραχώρηση του τεχνολογικού πλεονεκτήματος στην Κίνα, αλλά η διαχείριση της μετάβασης και η δημιουργία μηχανισμών ώστε να αποζημιώνονται όσοι πλήττονται.

Οι προοδευτικοί ακούνε τους λάθος ανθρώπους για την ΑΙ, διαπιστώνει στους «New York Times» ο Εοϊν Χίγκινς, συγγραφέας του βιβλίου «Πώς οι δεξιοί δισεκατομμυριούχοι της Tech αγόρασαν τις ηχηρότερες φωνές της Αριστεράς». Αν ενδιαφέρονται για ρεαλιστικές λύσεις, θα πρέπει να έρθουν σε επαφή με τους μηχανικούς, τους αναλυτές και τους ιδιοκτήτες των μικρών επιχειρήσεων, που γνωρίζουν καλά τι μπορεί και τι δεν μπορεί να κάνει η ΑΙ, συμμερίζονται τις ανησυχίες της κοινής γνώμης για τις επιπτώσεις της κακόβουλης χρήσης της και χειρίζονται τα εργαλεία που μπορούν να την περιορίσουν.

Τους γλίτωσε δουλειά

Κατά την παρουσίαση της εγκυκλίου του, ο Πάπας τόνισε ότι δεν τάσσεται κατά της τεχνολογίας. Αναγνωρίζει, αντιθέτως, ότι η τεχνολογική ανάπτυξη έχει βελτιώσει σημαντικά τις συνθήκες διαβίωσης των ανθρώπων. Εκτός από αυτό πάντως, παρατηρεί με το καυστικό αγγλοσαξονικό του χιούμορ ο «Economist», έχει γλιτώσει και τους αξιωματούχους του Βατικανού κι από την πολλή δουλειά. Σύμφωνα με ανάλυση ενός μπλόγκερ της τεχνολογίας, του Λιντς Ζανγκ, εκτενή αποσπάσματα της Magnifica Humanitas γράφτηκαν από την ΑΙ, και συγκεκριμένα από τον Claude: είναι χαρακτηριστική, ας πούμε, η επαναλαμβανόμενη χρήση της λέξης «αυθεντικά», που αγαπά ιδιαίτερα το chatbot. Ενας ανιχνευτής της ΑΙ, το Pangram, έκανε έναν ακριβέστερο υπολογισμό: το ποσοστό των πρώτων 20 παραγράφων της εγκυκλίου που γράφτηκε από την ΑI φτάνει το 11%.