Προειδοποίηση προς τις κυβερνήσεις να προχωρούν σε στοχευμένες μόνο δημοσιονομικές δαπάνες για ευάλωτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις σε περιόδους κρίσεων, όπως η τρέχουσα στη Μέση Ανατολή, απηύθυνε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Με τον τρόπο αυτόν το ΔΝΤ χτυπά καμπανάκι στις χώρες να μη συγκεντρώνουν μεγαλύτερα χρέη από όσο έχουν εκτροχιάζοντας πιθανώς τα δημοσιονομικά τους. Ειδικότερα, σε ανάρτηση στο ιστολόγιό του (blog) που συνυπογράφει ο επικεφαλής οικονομολόγος του Ταμείου Ολιβιέ Γκουρίντσας και άλλα μέλη του Ταμείου, αναφέρονται στις χώρες οι εξής προτάσεις:
- Αφήστε τις εγχώριες τιμές ενέργειας να αντικατοπτρίζουν το διεθνές κόστος.
- Θωρακίστε τα ευάλωτα νοικοκυριά με στοχευμένη, προσωρινή υποστήριξη.
- Υποστηρίξτε βιώσιμες μικρές επιχειρήσεις με ρευστότητα, όχι με έλεγχο τιμών.
- Φυλάξτε γενικευμένες επιδοτήσεις και επιβολή ανώτατων ορίων τιμών για πραγματικά εξαιρετικά σοβαρές κρίσεις.
Η ενεργειακή κρίση λόγω της κατάστασης στη Μέση Ανατολή επιβαρύνει τη δραστηριότητα και θέτει τις κεντρικές τράπεζες σε δύσκολη θέση.
Τα δημοσιονομικά μέτρα έχουν να διαδραματίσουν κάποιον ρόλο ως χείρα βοηθείας σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις, αλλά τα μέτρα πρέπει να είναι προσωρινά και στοχευμένα, προειδοποιεί το Ταμείο.
Οταν οι κρίσεις στις τιμές είναι μεγάλες αλλά πιθανόν να είναι προσωρινές, οι κυβερνήσεις μπορεί να έχουν λόγους να εφαρμόσουν πιο ενεργή δημοσιονομική πολιτική – αλλά μόνο εάν μπορούν να την αντέχουν τα δημόσια οικονομικά. Ακόμα και τότε οποιαδήποτε παρέμβαση θα πρέπει να στοχεύει στην εξομάλυνση της προσαρμογής και όχι στην πρόληψή της, προειδοποιεί το ΔΝΤ.
Οι υψηλότερες τιμές ενέργειας μπορούν να έχουν άμεσα σοβαρές επιπτώσεις, οι οποίες γίνονται αισθητές διαφορετικά από τα άτομα σε σχέση με τις επιχειρήσεις. Αυτό σημαίνει ότι οι στόχοι της δημοσιονομικής στήριξης και τα εργαλεία για την υλοποίησή της θα πρέπει να αντικατοπτρίζουν αυτή τη διάκριση, προτείνει ακόμη το Ταμείο.
Οι φτωχότερες οικογένειες συνήθως ξοδεύουν δύο ή τρεις φορές περισσότερο από το εισόδημά τους σε ενέργεια και τρόφιμα σε σύγκριση με τα πλουσιότερα νοικοκυριά, ενώ δεν έχουν τόσο πολλές αποταμιεύσεις.
Η κοινωνική συνοχή
Η προστασία τους είναι σημαντική για τη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής και την αποφυγή μιας αύξησης της φτώχειας, αναφέρεται επίσης.
Για πολύ μεγάλα αλλά προσωρινά σοκ, πρόσθετα μέτρα μπορεί να περιλαμβάνουν εφάπαξ βοήθεια ή κατανομή των αυξήσεων των τιμών με την πάροδο του χρόνου, βοηθώντας τα νοικοκυριά να αντεπεξέλθουν – μέτρα που δεν παγώνουν εντελώς τις τιμές.
Ως έσχατη λύση, εάν η επισιτιστική ασφάλεια διατρέχει κίνδυνο και τα δίχτυα ασφαλείας δεν είναι επαρκή, οι προσωρινές μειώσεις των φόρων ή της χορήγησης επιδοτήσεων για τρόφιμα μπορεί να είναι κατάλληλες εάν συνοδεύονται από ένα σαφές και αξιόπιστο χρονοδιάγραμμα για τον τερματισμό τους, εκτιμά ακόμη το ΔΝΤ.
