Σημαντικές καθυστερήσεις καταγράφονται στο φιλόδοξο σχέδιο εγκατάστασης καμερών στα λεωφορεία της εταιρείας Οδικές Συγκοινωνίες (ΟΣΥ) για την επιτήρηση των λεωφορειολωρίδων και την καταγραφή παραβάσεων του ΚΟΚ, μετά την ακύρωση του σχετικού διαγωνισμού από την Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ).
Το έργο, που είχε παρουσιαστεί ως βασικός πυλώνας για τον εκσυγχρονισμό των αστικών συγκοινωνιών της Αθήνας, φαίνεται πλέον να προχωρά τμηματικά, με το αρχικό χρονοδιάγραμμα να μετατίθεται σημαντικά.
Η ΕΑΔΗΣΥ έκρινε ότι η διακήρυξη του σχετικού διαγωνισμού για την προμήθεια των καμερών περιλάμβανε όρους δυσανάλογους, ασαφείς και περιοριστικούς για τον ανταγωνισμό, ζητώντας την πλήρη ακύρωσή της.
Ειδικότερα, όπως αναφέρεται στην απόφαση της ΕΑΔΗΣΥ, συγκεκριμένοι όροι του διαγωνισμού ενδέχεται να απέτρεψαν τη συμμετοχή σε αυτόν ευρύτερου φάσματος οικονομικών φορέων, γεγονός που καθιστά αναγκαία την επαναπροκήρυξη του έργου με αναθεωρημένες προδιαγραφές. Η εξέλιξη αυτή οδηγεί σε επανεκκίνηση της διαδικασίας από μηδενική βάση, εμπλέκοντας το έργο σε έναν κύκλο καθυστερήσεων.
Υπενθυμίζεται ότι η προμήθεια των 600 καμερών, συνολικού προϋπολογισμού 1,56 εκατ. ευρώ, είχε αποσπαστεί από τον μεγαλύτερο διαγωνισμό για τις 1.000 κάμερες του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, ακριβώς για να επισπευσθεί η υλοποίησή της.
Προσφυγή εταιρείας
Ωστόσο, καθοριστικό ρόλο στην ακύρωση της διαδικασίας έπαιξε προδικαστική προσφυγή εταιρείας που ενδιαφερόταν να συμμετάσχει στον διαγωνισμό. Η εταιρεία υποστήριξε ότι «οι απαιτήσεις της διακήρυξης ήταν υπερβολικές και αδικαιολόγητα αυστηρές», περιορίζοντας την ισότιμη συμμετοχή των ενδιαφερομένων και ευνοώντας συγκεκριμένους παρόχους. Η ΕΑΔΗΣΥ έκανε δεκτούς όλους τους βασικούς ισχυρισμούς. Μεταξύ των βασικών προβλημάτων που εντοπίστηκαν ήταν οι δυσανάλογες τεχνικές απαιτήσεις, τα ασαφή και μη μετρήσιμα κριτήρια αξιολόγησης, αλλά και η απαίτηση διαλειτουργικότητας με υφιστάμενο σύστημα χωρίς δημοσιευμένες προδιαγραφές. Η τελευταία, μάλιστα, χαρακτηρίστηκε ουσιαστικά «φωτογραφικός όρος», καθώς – όπως επισημαίνεται – θα μπορούσε να ικανοποιηθεί μόνο από τον προηγούμενο ανάδοχο ή συνεργάτες του.
Απευθείας αναθέσεις
Πάντως, το έργο δεν σταματά πλήρως, αλλά συνεχίζεται μέσω μικρότερων, αποσπασματικών παρεμβάσεων. Η ΟΣΥ και ο Οργανισμός Αστικών Συγκοινωνιών της Αθήνας (ΟΑΣΑ) προχωρούν σε απευθείας αναθέσεις για την επέκταση του πιλοτικού προγράμματος των καμερών. Ηδη έχουν δρομολογηθεί εγκαταστάσεις «έξυπνων» καμερών σε επιπλέον 25 λεωφορεία, με επιμέρους συμβάσεις χαμηλότερου κόστους.
Τα συστήματα που τοποθετούνται περιλαμβάνουν κάμερες ευρείας γωνίας και αναγνώρισης πινακίδων, υπολογιστικές μονάδες και κεραίες, με δυνατότητα εντοπισμού παραβάσεων όπως η παράνομη κίνηση σε λεωφορειολωρίδες, η στάθμευση σε στάσεις και η παραβίαση σχετικών πινακίδων.
Την ίδια στιγμή, οι υπάρχουσες 10 κάμερες της πιλοτικής φάσης εξακολουθούν να λειτουργούν χωρίς να αποστέλλουν κλήσεις, περιορίζοντας την άμεση αποτρεπτική τους επίδραση.
Σε κάθε περίπτωση, το συνολικό όραμα του έργου παραμένει φιλόδοξο και είναι η δημιουργία ενός «έξυπνου» δικτύου παρακολούθησης της κυκλοφορίας, με αξιοποίηση τεχνολογιών IoT, ανάλυσης μεγάλων δεδομένων και επεξεργασίας σε πραγματικό χρόνο.
Τροχαίες παραβάσεις
Σημειώνεται ότι οι κάμερες των λεωφορείων θα μπορούν να καταγράφουν, πέρα από παραβάσεις σε λεωφορειολωρίδες, την ταχύτητα των οχημάτων, τις παραβιάσεις ερυθρού σηματοδότη, την παράνομη στάθμευση και τη μη χρήση κράνους. Τα δεδομένα τους θα διαβιβάζονται σε κρίσιμα δημόσια συστήματα ελέγχου (της Τροχαίας και του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης), επιτρέποντας τόσο την επιβολή κυρώσεων όσο και τη βελτιστοποίηση των συγκοινωνιών, από τον σχεδιασμό των δρομολογίων έως την εξυπηρέτηση των επιβατών.
Πάντως, η ακύρωση του διαγωνισμού αναδεικνύει τις δομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα μεγάλα ψηφιακά έργα στον δημόσιο τομέα. Με τον διαγωνισμό για τις 1.000 κάμερες να παραμένει σε εκκρεμότητα και άλλα συναφή έργα να οδηγούνται σε δικαστικές εμπλοκές, η μετάβαση σε ένα πλήρως ψηφιοποιημένο σύστημα διαχείρισης της κυκλοφορίας φαίνεται να απομακρύνεται χρονικά.
