Πριν από τέσσερα χρόνια και σαν χθες, η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία. Η εισβολή εξελίχθηκε σε μια παταγώδη αποτυχία αλλά οι δυο χώρες συνεχίζουν να πολεμούν με τεράστιες απώλειες και καταστροφές.
«Η σωστή πλευρά της Ιστορίας» ήταν προφανής από την πρώτη στιγμή. Σε καμία περίπτωση με τον κτηνώδη εισβολέα αλλά με τον αδύναμο αμυνόμενο που ανθίσταται ηρωικά.
Τα πολλά λόγια λοιπόν είναι φτώχεια.
Απολύτως φυσιολογικά η δημοκρατική Ευρώπη και μαζί η χώρα μας συντάχθηκαν με τον αμυνόμενο. Κι εξίσου φυσιολογικά γύρισαν την πλάτη στα κτήνη.
Σε έναν πόλεμο για τον πολιτισμό πολεμάς στο πλευρό των πολιτισμένων. Δεν είσαι «ισαποστάκιας», ούτε «ναιμεναλλάς».
Μαθαίνουμε τώρα ότι οι Αμερικανοί είχαν πάρει χαμπάρι τις ετοιμασίες των Ρώσων αλλά μάλλον τις υποτίμησαν ή δεν έδωσαν σημασία.
Δεν συμβαίνει πρώτη φορά. Υποθέτω ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες τους πάσχουν από κάποια χρόνια αδυναμία αξιολόγησης όσων μαθαίνουν. Είχε συμβεί και στο Βιετνάμ και στο Αφγανιστάν και στο Ιράν και στο Ιράκ και με τη λεγόμενη «αραβική άνοιξη», ακόμη και με την 11η Σεπτεμβρίου.
Εδώ έχασαν την πτώση όλης της Σοβιετικής Ενωσης, στην Ουκρανία θα πέσουν μέσα;
Αλλά δικό τους θέμα. Ο Πούτιν το πλήρωσε και (παρά την αντίθετη κρατούσα άποψη στον ευρωπαϊκό χώρο…) νομίζω ότι δύσκολα θα μπλεχτεί εύκολα σε άλλη περιπέτεια τουλάχιστον την επόμενη δεκαετία.
Κρατάμε όμως δύο διδάγματα.
Πρώτον, την επιβεβαίωση ότι η Ρωσία δεν ήταν ποτέ Ευρώπη κι ότι το ιστορικό χάσμα με την ευρωπαϊκή δημοκρατία διευρύνθηκε ακόμη περισσότερο.
Δύσκολα θα επουλωθεί σε κάποιον ορατό ορίζοντα.
Δεύτερον, ότι η Αμερική δεν είναι πλέον μια ασφαλής και αξιόπιστη σύμμαχος. Ισως λόγω του ανεκδιήγητου προέδρου της αλλά δεν τον έβγαλε με κλήρωση. Τον ψήφισαν δεκάδες εκατομμύρια Αμερικανοί.
Αυτόν ήθελαν, αυτόν διάλεξαν.
Τα υπόλοιπα είναι άλλα λόγια ν’ αγαπιόμαστε. Η μεταπολεμική γεωπολιτική ισορροπία αποτελεί παρελθόν. Οι διεθνείς δεσμεύσεις είναι θέμα καλαμπουρτζήδων.
Και ο καθένας κάνει τα κουμάντα του σε έναν αβέβαιο, ασταθή και ταραγμένο κόσμο.
Φυσικά η ρωσική διείσδυση στις δυτικές κοινωνίες είναι επικίνδυνη. Εμεινε πολλά χρόνια αναπάντητη στον βωμό της ψευδαίσθησης ότι «οι Ρώσοι είναι σαν εμάς» ή έστω συνεννοήσιμοι.
Δεν είναι. Κι ούτε θα γίνουν στο ορατό μέλλον.
Θέλω να υποθέτω λοιπόν ότι οι αυταπάτες και οι ψευδαισθήσεις έχουν πλέον διαλυθεί. Κι ότι όλοι στην Ευρώπη είμαστε υποχρεωμένοι να κοιτάξουμε τον καθρέφτη της αλήθειας.
Χωρίς να ξεχνάμε ούτε στιγμή πως αυτή την επίγνωση την οφείλουμε στον ηρωισμό και την αυτοθυσία της Ουκρανίας.
