«Είμαι καλά, δεν γκρινιάζω. Ευγνωμονώ τον Θεό που με έχει φέρει σε αυτή την ηλικία». Με αυτά τα λόγια η Νάνα Μούσχουρη υποδέχεται μία ακόμη κορυφαία διάκριση της ζωής και της καριέρας της, μια στιγμή βαθιά συγκινητική, καθώς συνδέεται με τη χώρα από την οποία ξεκίνησε το μεγάλο της ταξίδι στο εξωτερικό.
Η σπουδαία ερμηνεύτρια στις 13 Φεβρουαρίου θα τιμηθεί στα γαλλικά Γκράμι, τα «Victoires de la Musique», τον σημαντικότερο μουσικό θεσμό της Γαλλίας, που τελεί υπό την αιγίδα του γαλλικού υπουργείου Πολιτισμού. Στη μεγάλη βραδιά που θα πραγματοποιηθεί στη Seine Musicale, η Νάνα Μούσχουρη θα λάβει το τιμητικό «Victoire d’ Honneur» για την προσφορά της στο γαλλικό τραγούδι. Το ίδιο βραβείο έχουν λάβει στο παρελθόν κορυφαίες μορφές της γαλλικής μουσικής σκηνής, όπως οι Σαρλ Αζναβούρ, Σερζ Γκενσμπούρ, Τζόνι Χαλιντέι, Νταβίντ Γκετά, Τζέιν Μπίρκιν και ο Σαλβατόρε Ανταμό.
Η πορεία της Νάνας Μούσχουρη είναι συνυφασμένη με την έννοια της παγκόσμιας μουσικής γλώσσας. Από την Κρήτη, όπου είδε το φως της ζωής, σε ολόκληρο τον κόσμο, με σχεδόν 70 χρόνια καριέρας, πάνω από 1.600 τραγούδια σε 21 γλώσσες και περισσότερα από 300 εκατομμύρια πωλήσεις δίσκων, η φωνή της διέσχισε σύνορα, πολιτισμούς και γενιές καθιστώντας τη μία από τις πιο εμβληματικές διεθνείς προσωπικότητες. «Σε κάθε χώρα που πήγα, τη σεβάστηκα. Αυτός είναι και ο λόγος που θεωρώ ότι τα νέα παιδιά που εκπροσωπούν την Ελλάδα στη Γιουροβίζιον πρέπει να τραγουδούν στη γλώσσα τους, γιατί είναι γεμάτη από τις δικές τους συγκινήσεις και τη δική τους προσωπικότητα».
Το πρώτο βραβείο
Η ίδια γυρίζει πίσω στον χρόνο και θυμάται πως το πρώτο βραβείο της ζωής της το έλαβε το 1959 στην Ελλάδα, στο πρώτο Φεστιβάλ Ελληνικού Τραγουδιού, με το τραγούδι του Μάνου Χατζιδάκι «Κάπου υπάρχει η αγάπη μου». Οπως λέει, τότε άρχισε να χτίζεται μια πορεία που ήλπιζε να ξεκινήσει από τη χώρα της. Εναν χρόνο αργότερα, το 1960, ήρθαν «Τα παιδιά του Πειραιά» με τη Μελίνα Μερκούρη, μέσα από την ταινία «Ποτέ την Κυριακή» του Ζυλ Ντασσέν. Αφηγείται την ιστορία που έχει μείνει χαραγμένη στη μνήμη της: «Ο Ζυλ Ντασσέν περίμενε τη μουσική από τον Μάνο, ο οποίος καθυστερούσε, γεγονός που τον είχε θυμώσει. Τότε ο Μάνος μού έμαθε το τραγούδι, έπειτα κάλεσε τη Μελίνα, το παίξαμε και έτσι το έμαθε κι εκείνη». Η τεράστια επιτυχία της ταινίας αποτέλεσε αφετηρία για «να ανοίξει ο δρόμος ελλήνων καλλιτεχνών στο εξωτερικό. Τώρα που το φέρνω στο μυαλό μου ξανά, θα ήθελα να κάνω μια παράσταση αφιερωμένη στη Μελίνα καλώντας φίλους μου τραγουδιστές». Τονίζει ότι μέσα από αυτή τη συγκυρία «κυκλοφόρησαν και οι δικοί μου δίσκοι στη Γαλλία και έπειτα σε όλον τον κόσμο, με τον καλλιτεχνικό παραγωγό και σύζυγό μου, τον Αντρέ Σαπέλ».
Ισως γι’ αυτό η συγκεκριμένη βράβευση έχει για την ίδια ξεχωριστό βάρος. Η διεθνής της διαδρομή άρχισε από τη Γαλλία, μια χώρα που αναγνώρισε και τίμησε το έργο της, χωρίς ωστόσο να της απονείμει μέχρι πρότινος το «Victoire». Παρόλο που βέβαια τής έχουν απονεμηθεί, εκτός άλλων, οι τίτλοι «Ταξιάρχης», «Αξιωματικός» και «Ιππότης» της Λεγεώνας της Τιμής (2019, 2006, 1996, αντιστοίχως), όπως και ο τίτλος «Αξιωματικός των Γραμμάτων και Τεχνών» (1996). «Το πρώτο μου βραβείο το έλαβα στην Ελλάδα και τώρα, προς το τέλος, έρχεται από τη Γαλλία ένα βραβείο που αφορά το σύνολο της μουσικής καριέρας. Εχω τρομερό τρακ, λες και είναι η πρώτη φορά που βραβεύομαι».
Η σημασία της αγάπης
Από τότε που αντιλήφθηκε τον εαυτό της, η Νάνα Μούσχουρη το μόνο που ήθελε ήταν να τραγουδά. Το τραγούδι έγινε ο τρόπος της να εκφράζεται και να αναζητεί την αγάπη στη ζωή. Παιδί του πολέμου, της Κατοχής και του Εμφυλίου, θυμάται τη στιγμή που ρώτησε τον πατέρα της, καθώς έφευγε για το μέτωπο, «τι είναι πόλεμος, μπαμπά;». «Εκείνος δεν μου απάντησε τότε. Οταν επέστρεψε, μου είπε: “Σου χρωστάω μια απάντηση. Πόλεμος είναι όταν οι άνθρωποι δεν αγαπιούνται”».
Σε όλη της τη ζωή, όπως τονίζει, δεν είπε ποτέ «θέλω να γίνω σαν την τάδε». Το μόνο που αναζητούσε ήταν να βρει την αγάπη μέσα από τα τραγούδια. Ηθελε να τραγουδά καλά, νιώθοντας πάντα την ευθύνη της εκπροσώπησης της χώρας της. Η ίδια ευθύνη καθόρισε και τη στάση της σε κάθε χώρα που επισκέφθηκε. Τις σεβάστηκε όλες, τραγουδώντας σε 21 γλώσσες.
