Η στείρωση των ζώων συντροφιάς είναι από τα πλέον συζητημένα θέματα της σύγχρονης κτηνιατρικής. Παρά την εκτενή βιβλιογραφία και τη διεθνή εμπειρία, στην Ελλάδα η συζήτηση παραμένει αποσπασματική, χωρίς ενιαίο επιστημονικό πλαίσιο αναφοράς. Το αποτέλεσμα είναι διαφορετικές πρακτικές, αντιφατικά μηνύματα προς τους «γονείς»-κηδεμόνες και συχνά σύγχυση γύρω από το τι πραγματικά ισχύει.
Σε επίπεδο κτηνιατρικής επιστήμης, η στείρωση έχει τεκμηριωμένα οφέλη: μείωση ορμονοεξαρτώμενων νεοπλασιών, πρόληψη παθήσεων του αναπαραγωγικού συστήματος και, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, θετική επίδραση στη συνολική υγεία και μακροβιότητα των ζώων. Παράλληλα, η σύγχρονη βιβλιογραφία αναγνωρίζει ότι η απόφαση δεν μπορεί να είναι απόλυτη, αλλά πρέπει να λαμβάνει υπόψη το είδος, τη φυλή, την ηλικία, το ιατρικό ιστορικό και πολλά άλλα. Κράτη όπως η Γερμανία, η Σουηδία και η Ολλανδία έχουν αναπτύξει εθνικές κατευθυντήριες οδηγίες μέσω επιτροπών, στις οποίες συμμετέχουν κτηνιατρικές σχολές και επαγγελματικοί φορείς. Οι οδηγίες αυτές δεν επιβάλλουν οριζόντιες πρακτικές, αλλά παρέχουν τεκμηριωμένα πλαίσια λήψης αποφάσεων για κτηνιάτρους και ιδιοκτήτες.
Αυτή η προσέγγιση λείπει από την Ελλάδα. Η δημιουργία μιας εθνικής επιστημονικής επιτροπής για τη στείρωση, που με τη συμμετοχή κτηνιατρικών σχολών, επαγγελματικών συλλόγων και της πολιτείας θα διαμορφώσει μια ενιαία εθνική γραμμή. Οχι ως ιδεολογική θέση, αλλά ως επιστημονική κατεύθυνση. Η επιτροπή αυτή θα είναι υπεύθυνη για τα ακόλουθα:
1. Καθορισμός εθνικών επιστημονικών κατευθυντήριων οδηγιών για τη στείρωση ζώων συντροφιάς.
2. Ορισμός κριτηρίων εξατομικευμένης ιατρικής απόφασης (π.χ. είδος, ηλικία, φύλο, ιατρικό ιστορικό κ.ά.).
3. Σύνδεση των κτηνιατρικών σχολών και των επαγγελματικών συλλόγων με ενιαίο πλαίσιο εκπαίδευσης.
4. Παρακολούθηση διεθνών εξελίξεων και τακτική επικαιροποίηση της εθνικής γραμμής.
5. Παροχή ενιαίας και αξιόπιστης πληροφόρησης προς την πολιτεία και τους πολίτες.
Η συζήτηση για τη στείρωση χρειάζεται τεκμηρίωση, συνέπεια και θεσμική σοβαρότητα, προκειμένου να υπηρετήσει πραγματικά την υγεία των ζώων και την αξιοπιστία της κτηνιατρικής πράξης.
Ποιοι θα συμμετέχουν
- Εκπρόσωποι των ελληνικών κτηνιατρικών σχολών.
- Εκπρόσωποι των επαγγελματικών κτηνιατρικών συλλόγων.
- Εκπρόσωποι της πολιτείας (θεσμικός συντονισμός).
- Επιστήμονες με εμπειρία στη δημόσια υγεία και πολιτική υγείας.
- Σύμβουλοι με γνώση των ευρωπαϊκών κατευθυντήριων οδηγιών.
Γιατί τώρα
Η Ελλάδα διαθέτει υψηλού επιπέδου κτηνιατρική επιστημονική γνώση, αλλά όχι ενιαία εθνική κατεύθυνση.
Η συζήτηση για τη στείρωση χρειάζεται να περάσει από τον δημόσιο θόρυβο στη θεσμική επιστημονική πολιτική – όπως ήδη συμβαίνει σε άλλες χώρες της Ευρώπης.
Ο καθηγητής Μιχάλης Κατσιμπούλας είναι πρόεδρος/διευθύνων σύμβουλος στο Αττικό Νοσοκομείο Ζώων, κτηνίατρος χειρουργός
