Βασικός βραχίονας στη μετατροπή της χώρας μας στον «αρχιτέκτονα της νέας ευρωπαϊκής ενεργειακής ασφάλειας – όπως επεσήμανε πρόσφατα ο Πρωθυπουργός μιλώντας στο «Foreign Policy» – είναι το βαρύνουσας γεωστρατηγικής σημασίας λιμάνι της Αλεξανδρούπολης. Το σχετικό «μάστερπλαν» για την περιοχή προβλέπει πέραν της συνδέσεως λιμανιού, σιδηροδρόμου, αεροδρομίου και οδικού δικτύου σε έναν ενιαίο χώρο αναπτυξιακής δράσης, και τη διέλευση δύο στρατηγικών ενεργειακών και εμπορικών οδεύσεων.
Του Κάθετου Διαδρόμου – μέσω του πλωτού τερματικού σταθμού υγροποιημένου φυσικού αερίου FSRU που δύναται να διοχετεύσει αμερικανικό LNG σε χώρες της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης φτάνοντας ως την Ουκρανία και λειτουργώντας ως εναλλακτικός διάδρομος παροχής ενέργειας ενόψει του τερματισμού του ρωσικού φυσικού αερίου προς την ΕΕ το φθινόπωρο του 2027 – αλλά και του IMEC, με την Αλεξανδρούπολη να αναφέρεται ρητά στο σχετικό προσχέδιο του Υπερταμείου ως δυτική πύλη του μεγαλεπήβολου εμπορικού διαδρόμου προς την ΕΕ, ο οποίος φιλοδοξεί να ενώσει Ινδία, Μέση Ανατολή και Ευρώπη μέσω της ιδανικής γεωστρατηγικής θέσης που κατέχει στον χάρτη η Ελλάδα.
Σε συνδυασμό με την ενεργειακή στρατηγική που ξεδιπλώνεται σταδιακά γύρω από το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης τα τελευταία χρόνια με τη σφραγίδα του αμερικανικού παράγοντα, παράλληλα, το σημείο λειτουργεί σταθερά ως στρατηγική ασφαλής πύλη εισόδου για νατοϊκές μεταφορές κομβικής σημασίας για τους στόχους της Συμμαχίας. Με κυρίαρχη την παρουσία των ΗΠΑ στην περιοχή αλλά και με την ταυτόχρονη κινητικότητα που καταγράφεται και από άλλες συμμαχικές δυνάμεις, τα τελευταία πέντε περίπου χρόνια το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης αξιοποιήθηκε κατά κόρον ως σημείο διέλευσης νατοϊκού στρατιωτικού υλικού προς την Ευρώπη και την Ουκρανία.
Δύσκολη εξίσωση
Ο συνολικός σχεδιασμός αναβάθμισης και αναμόρφωσης της Αλεξανδρούπολης, σε συνδυασμό με την προοπτική του αναβαθμισμένου ρόλου που θα επιτελέσει η χώρα μας – ενόψει της ευρωπαϊκής απόφασης για ενεργειακή μετάβαση της ευρύτερης περιοχής από το ρωσικό φυσικό αέριο στο αμερικανικό LNG – προδιαγράφουν τη διεθνή σημασία που αποκτά το εν λόγω ελληνικό λιμάνι και ιδίως η επιτυχής έκβαση του στοιχήματος του Κάθετου Διαδρόμου, με τα χρονικά περιθώρια ως τον υποχρεωτικό τερματισμό των ρωσικών ροών (στο τέλος του 2026 για το υγροποιημένο ρωσικό αέριο και στις 30 Σεπτεμβρίου του 2027 για ρωσικές ροές μέσω αγωγών) να στενεύουν.
Και ενώ βάση του νέου ευρωπαϊκού κανονισμού, τα κράτη – μέλη οφείλουν να καταρτίσουν εθνικά σχέδια διαφοροποίησης και να τα υποβάλουν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως την 1η Μαρτίου, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου καλείται να λύσει τη δύσκολη εξίσωση της αποτελεσματικής λειτουργίας του Κάθετου Διαδρόμου μέσω της ευρείας σύσκεψης στην οποία θα συμμετάσχει στις 24 Φεβρουαρίου στην Ουάσιγκτον, από κοινού με τους ομολόγους του από τις χώρες του Κάθετου Διαδρόμου, τους διαχειριστές δικτύων φυσικού αερίου και τις ρυθμιστικές αρχές των χωρών του ενεργειακού πρότζεκτ καθώς και τους αμερικανούς υπουργούς Κρις Ράιτ και Νταγκ Μπέργκαμ που «τρέχουν» για λογαριασμό της αμερικανικής κυβέρνησης το έργο της διοχέτευσης αμερικανικού LNG διεθνώς και ειδικά στην Ευρώπη.
«Η επιτυχία του Κάθετου Διαδρόμο αλλάζει τις ισορροπίες, δημιουργεί εναλλακτικές διαδρομές για την Ευρώπη, αναβαθμίζει τον ρόλο της Ελλάδας ως αξιόπιστου ενεργειακού κόμβου στην περιοχή και περιορίζει τον ενεργειακό ρόλο της Τουρκίας», σημείωσε σχετικά ο Σταύρος Παπασταύρου προσθέτοντας: «Είναι ζήτημα εθνικού συμφέροντος και στρατηγικής επιλογής. Είναι κάτι παραπάνω από ένας διάδρομος φυσικού αερίου, είναι ένας διάδρομος εμπορίου, μεταφορών, διασύνδεσης». Οπως ο ίδιος χαρακτηριστικά επεσήμανε πρόκειται για σύνθετο εγχείρημα χωρίς προηγούμενο, με στρατηγικό βάθος. Γι’ αυτό και το στοίχημα του Κάθετου Διαδρόμου πρέπει πάση θυσία να κερδηθεί.
