Η τεσσάρα στη Νέα Φιλαδέλφεια δεν ήταν απλώς ένα κακό αποτέλεσμα σε ένα ντέρμπι για τον Παναθηναϊκό. Δεν ήταν απλά μια συντριβή μιας ομάδας με μπάτζετ υψηλό και – διαχρονικά – μεγάλους στόχους. Μοιάζει με έναν αγωνιστικό καθρέφτη. Εναν καθρέφτη σκληρό, αμείλικτο, που δεν χαρίζεται σε κανέναν και δεν ωραιοποιεί τίποτα.
Το αθηναϊκό ντέρμπι στην «Αγια-Σοφιά» άφησε τον Παναθηναϊκό εκτεθειμένο, γυμνό από άλλοθι και δικαιολογίες, να κοιτάζει τις ρωγμές του και να συνειδητοποιεί πως το πρόβλημα δεν ήταν της… βραδιάς. Είναι βαθύ, δομικό και πολυεπίπεδο.
Το πρώτο ημίχρονο έμοιαζε με μια προσπάθεια να κρατηθούν τα προσχήματα. Ενταση, τρεξίματα, μια πίεση που υποσχόταν ανταγωνιστικότητα. Στο δεύτερο όμως, το οικοδόμημα κατέρρευσε σαν χάρτινος πύργος. Οχι με πάταγο, αλλά με εκείνον τον ήχο που κάνουν τα ποδοσφαιρικά δομικά υλικά, όταν έχουν ήδη σαπίσει από μέσα. Μετά το δεύτερο γκολ της ΑΕΚ, το παιχνίδι τελείωσε όχι επειδή σφύριξε ο διαιτητής, αλλά επειδή έσβησε η πίστη.
Η ευθύνη δεν είναι μονοσήμαντη. Δεν αναλύεται σε μία πρόταση, ούτε υπάρχει ο αποδιοπομπαίος τράγος για να του φορτώσουν όλες τις αγωνιστικές… αμαρτίες. Ωστόσο, κάθε ποδοσφαιρική αποτυχία ξεκινά από την κορυφή και εκεί επιστρέφει. Ο Γιάννης Αλαφούζος είναι ο άνθρωπος που χαράσσει τη ρότα και αυτός που την… έχασε. Οι αποφάσεις του, ο τρόπος διοίκησης, ο αποτυχημένος μεταγραφικός σχεδιασμός του καλοκαιριού, οι επιλογές προσώπων, όλα συνθέτουν το πλαίσιο μέσα στο οποίο κινείται η ομάδα.
Οταν το όραμα μένει στα λόγια και δεν μεταφράζεται σε ποδοσφαιρική ουσία, τότε το γήπεδο δεν συγχωρεί.
Μέσα στις τέσσερις γραμμές, τα ατομικά λάθη επανήλθαν σαν κακή συνήθεια. Λάθη ακριβά, από παίκτες που θα έπρεπε να αποτελούν στήριγμα και όχι ρήγμα. Σε ένα ντέρμπι, οι λεπτομέρειες είναι νόμος. Και ο Παναθηναϊκός παραβίασε τον νόμο ξανά και ξανά, πληρώνοντας βαρύ τίμημα. Δεν ήταν μόνο θέμα ποιότητας, αλλά και συγκέντρωσης, αποφασιστικότητας, πνευματικής αντοχής.
Εχασε τον δρόμο του ο Ράφα
Οι επιλογές του Μπενίτεθ στο ντέρμπι σήκωσαν – και δικαίως – τη σκόνη συζήτησης. Πειραματισμοί σε θέσεις – κλειδιά (Κώτσιρας αριστερό μπακ, Γεντβάι αντί Πάλμερ-Μπράουν ή Ινγκασον), ρίσκο με πίεση σε όλο το γήπεδο, διαχείριση που δεν προσαρμόστηκε όταν το ματς άρχισε να γλιστρά για τα καλά από τα χέρια του. Ενας προπονητής οφείλει να διαβάζει το παιχνίδι και να παρεμβαίνει. Εκεί, στο δεύτερο ημίχρονο, η εικόνα έμοιαζε με παραίτηση. Και η παραίτηση, στο ποδόσφαιρο, μεταδίδεται σαν ιός.
Η φυσική κατάσταση ήρθε να συμπληρώσει το παζλ της αποτυχίας. Η ένταση του πρώτου μέρους άδειασε τις μπαταρίες και, όταν χρειάστηκε δεύτερη ανάσα, αυτή δεν υπήρχε. Τα τρεξίματα χάθηκαν, οι αποστάσεις μεγάλωσαν, το γήπεδο έγινε απέραντο. Και σε ένα ντέρμπι, όποιος μένει από δυνάμεις, μένει και από ιδέες.
Απουσία ηγέτη
Πάνω απ’ όλα όμως, αυτό που πλήγωσε περισσότερο ήταν η ευμεταβλητότητα. Η έλλειψη μετάλλου. Οταν το παιχνίδι άρχισε να χάνεται, η ομάδα δεν αντέδρασε. Βραχυκύκλωσε. Νεύρα, βιασύνη, μαρκαρίσματα με το βλέμμα. Η εικόνα μιας ομάδας που δεν πίστευε ότι μπορούσε να γράψει διαφορετικά την ιστορία.
Η ποιότητα στο ρόστερ του Παναθηναϊκού είναι σε πολλά σημεία ανεπαρκής για το βάρος της φανέλας. Κάποιοι δεν μπορούν, άλλοι δεν αξίζουν, και λίγοι μένουν μόνοι σε ένα σύνολο χωρίς ισορροπία. Και μέσα σε όλα αυτά, απουσιάζει ο ηγέτης. Ο παίκτης που θα μιλήσει, θα φωνάξει, θα σύρει τους υπόλοιπους στη μάχη όταν όλα καταρρέουν. Ο αρχηγός που δεν μετριέται με δηλώσεις, αλλά με πράξεις.
Το ντέρμπι στη Νέα Φιλαδέλφεια ήταν ένα «μαύρο κουτί» που άνοιξε βίαια. Και όσα αποκάλυψε δεν είναι εύκολα να ξεχαστούν. Το ερώτημα πλέον δεν είναι τι πήγε στραβά, αλλά ποιος έχει το θάρρος να αλλάξει πραγματικά τούτη την πορεία.
