«Επιτρέπουμε σε μια τεχνολογία να αναπτύσσεται χωρίς κανόνες»

Η βαρόνη Μπίμπαν Κίντρον είναι μια από τις πιο δυνατές φωνές σε παγκόσμιο επίπεδο για τα δικαιώματα των παιδιών στο ψηφιακό περιβάλλον και την απασχολεί έντονα τα τελευταία χρόνια το θέμα παιδί και ΑΙ. Εχει διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο παγκοσμίως στη θέσπιση προτύπων για την ασφάλεια και την ιδιωτικότητα στο Διαδίκτυο. Είναι μέλος της Βουλής των Λόρδων στο Ηνωμένο Βασίλειο, σύμβουλος στο Ινστιτούτο Δεοντολογίας που αφορά την ΑΙ στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, σύμβουλος του ΟΗΕ και ιδρύτρια του 5Rights. Είναι επίσης επισκέπτρια καθηγήτρια στη London School of Economics, όπου προεδρεύει του ερευνητικού κέντρου Digital Futures for Children, και συνεργάτρια στο Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης. Προτού γίνει μέλος της Βουλής των Λόρδων ήταν βραβευμένη σκηνοθέτρια.

Ποιος είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τα παιδιά που έρχονται σε επαφή με την τεχνητή νοημοσύνη;

Επιτρέπουμε σε μια τεχνολογία να αναπτύσσεται χωρίς κανόνες σχετικά με το ποιες υπηρεσίες ή ποιον σχεδιασμό μπορεί να χρησιμοποιήσει σε σχέση με τα παιδιά. Για παράδειγμα, υπάρχουν πολλές υπηρεσίες που δημιουργούν φίλους μέσω της ΑΙ – μερικές είναι ελεγκτικές, μερικές είναι σκόπιμα σεξουαλικές, μερικές οδηγούν τα παιδιά σε κύκλους απελπισίας – αλλά τα παιδιά αισθάνονται ότι είναι «φίλοι». Το να καθορίζει η ΑΙ την εμπειρία της ενηλικίωσης ανταγωνιζόμενη τον πραγματικό κόσμο θα μπορούσε να έχει αντίκτυπο από μη ρεαλιστικό έως επικίνδυνο.

Το βλέπετε ως μια μόδα που θα περάσει;

Η τεχνητή νοημοσύνη βρίσκεται στα σπάργανα και πολλοί πιστεύουν ότι στο μέλλον θα είναι αυτόνομη. Μπορεί να είναι διασκεδαστική ή και χρηστική υπό ορισμένες συνθήκες, αλλά είναι επίσης δύσκολο να την παρακολουθήσει ένας γονέας ή να την κατανοήσει ένα παιδί.

Πιστεύετε ότι θα ενισχύσει τη σκέψη τους ή θα την περιορίσει ακόμα περισσότερο;

Ειλικρινά, όσο περισσότερο αναθέτουμε σε «άλλους» τη γνώση μας τόσο λιγότερα γνωρίζουμε, αισθανόμαστε ή κατανοούμε πραγματικά. Δεν πρόκειται για καλό ή κακό αλλά μάλλον για χρήσεις και καταχρήσεις. Ενα από τα βασικά πράγματα αφορά τη μνήμη και τη φαντασία – αν δεν έχεις το ένα, είναι δύσκολο να έχεις το άλλο. Και αυτό θα μπορούσε να είναι μια μεγάλη απώλεια.

Θα είναι βοηθητική στο κομμάτι που αφορά την εκπαίδευση των παιδιών;

Η ανησυχία μου είναι ότι αναπτύσσεται χωρίς κανένα παιδαγωγικό πρότυπο ή συμβολή στην ανάπτυξη του παιδιού. Φυσικά θα μπορούσε να είναι σπουδαία, αλλά αν είναι ένας εμπορικός αγώνας δρόμου προς τον πάτο θα είναι μια τραγωδία.

Πολλοί επιστήμονες ανησυχούν γιατί βλέπουν να αναπτύσσεται και κάποιου είδους συναισθηματική σχέση με την ΑΙ και τους ανθρώπους. Αυτό είναι πιο εύκολο να συμβεί με τα παιδιά;

Ναι! Εχουν λιγότερη εμπειρία από τους ενηλίκους, άρα λιγότερα για σύγκριση, μέχρι τα 13-15 τους χρόνια δεν αντιλαμβάνονται πραγματικά τον κίνδυνο.

Οι εξελίξεις στο ψηφιακό περιβάλλον τρέχουν γρηγορότερα απ’ ό,τι η νομοθετική οριοθέτησή τους. Τι θα μπορούσε να γίνει ώστε να συμβαδίζει παράλληλα η τεχνολογική εξέλιξη με τους κανόνες μιας κοινωνίας;

Θα χρειαστεί είτε ένα μεγάλο ατύχημα με την τεχνητή νοημοσύνη είτε κάποια πολύ ισχυρή ηγεσία για να την επιβραδύνει με τέτοιον τρόπο ώστε να κατασκευαστεί σύμφωνα με δημοκρατικά συμφωνημένα πρότυπα. Ανησυχώ για το αν ο κόσμος θα υιοθετήσει αμερικανική τεχνολογία με αμερικανικούς νόμους ή τελικά κινεζική με κινεζικούς νόμους. Θα καλωσόριζα περισσότερη κυρίαρχη τεχνητή νοημοσύνη εντός της Ευρώπης τουλάχιστον, με τους κανόνες της.

Τα παιδιά που γεννιούνται σήμερα θα μεγαλώσουν σε έναν εντελώς ψηφιοποιημένο κόσμο και μεγάλο μέρος της πληροφορίας που θα λάβουν θα είναι μέσω τεχνητής νοημοσύνης. Αυτό πιστεύετε ότι θα μεταβάλει και τα συναισθήματά τους;

Ναι, αλλά το πώς είναι το ερώτημα που πρέπει να θέσουμε. Υπάρχει μεγάλη αξία στο παιχνίδι, στην ανθρώπινη αλληλεπίδραση, στη δημιουργικότητα, στον αθλητισμό, στα όνειρα, στη φαντασία – πρέπει να κρατήσουμε και αυτά.

Είναι ο τρόπος ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης υπαρξιακή απειλή για την ανθρωπότητα;

Ναι! Πρόκειται για μια ισχυρή τεχνολογία σε πολύ λίγα χέρια με μια δυναμική εμπορίου/εξουσίας παρά με μια δυναμική ανθρώπινης ευημερίας.