Το βάρβαρο «έθιμο»

Μακάρι η μάστιγα, η αρχαιοελληνική μάστιξ, να ήταν απλώς το μαστίγιο, το καμτσίκι των χωριών, κι όλα να έμεναν εκεί. Αλλά δυστυχώς είναι η μεγάλη συμφορά, η καταστροφή, κάτι που μπορεί να μην έχει και γυρισμό. Η αλήθεια είναι ότι υποφέρουμε από πολλές μάστιγες στους καιρούς μας. Κι η μεγαλύτερη τις ημέρες του Πάσχα είναι αυτό το βάρβαρο «έθιμο», τα βεγγαλικά, τα βαρελότα, οι κροτίδες, οι αυτοσχέδιες βόμβες, αυτή η μεγάλη πληγή, που εκτός των άλλων σοβαρών συνεπειών της, σκορπάει πανικό και τρόμο.

Και τι… έθιμο είναι αυτό όταν τελικά μοιάζει με κατάρα; Γιατί κατάρα είναι να μην μπορεί να πάει κάποιος στην Ανάσταση, φοβούμενος ότι θα πάθει μια ζημιά, η οποία ενδεχομένως να είναι και ανεπανόρθωτη! Και δεν είναι υπερβολή. Ανθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους απ’ αυτό το… έθιμο που γίνεται για… πλάκα, άνθρωποι έχουν ακρωτηριαστεί ή έχουν υποστεί σοβαρά εγκαύματα που τους ταλαιπώρησαν για καιρό. Αλλοι πάλι χρειάστηκε να κάνουν απανωτά χειρουργεία για να αποκαταστήσουν σε κάποιον βαθμό τις σοβαρές βλάβες, ενώ υπήρξαν και καρδιοπαθείς που οδηγήθηκαν εσπευσμένα σε νοσοκομείο. Και δίπλα σε όλα αυτά, έχουν καταγραφεί πάμπολλοι θάνατοι ζώων που δεν άντεξαν το μεγάλο σοκ εξαιτίας των εκρήξεων.

Για μια ακόμα χρονιά στο σύνολο της ελληνικής επικράτειας έγινε ο κακός χαμός. Γέμισαν θάλαμοι νοσοκομείων εξαιτίας του… εθίμου και μάλιστα με βαριά τραυματισμένους, όπως ο άτυχος δεξιοτέχνης του κλαρίνου Αρης Μουγκοπέτρος, ο οποίος ακρωτηριάστηκε σε δύο του δάχτυλα επειδή νόμιζε ότι αυτό που κρατούσε στα χέρια του ήταν καπνογόνο αλλά επρόκειτο για κροτίδα.

Στα κλασικά βαρελότα ήρθε να προστεθεί και κάτι ακόμα που προκαλεί τρόμο. Οι ρίψεις μολότοφ (!) που συνοδεύουν το Χριστός Ανέστη! Οποιος είδε τις εικόνες μέσω της τηλεόρασης, τις ατέλειωτες εκρήξεις, τις φωτιές, τους πυκνούς καπνούς, αντιλαμβανόταν ότι κάπως έτσι είναι τα πράγματα στους αληθινούς πολέμους!

Αν ψάξει κανείς πίσω στον χρόνο, θα διαπιστώσει ότι κάθε Πάσχα γίνονται ακριβώς τα ίδια και λέγονται τα ίδια πράγματα. Και με τα ευχολόγια του τύπου «Οχι άλλο ματωμένο Πάσχα» δεν μαζεύεται αυτό το ακραίο φαινόμενο, μια πραγματική μάστιγα για όλη την κοινωνία.

Προφανώς δεν βοήθησε ούτε ο νόμος, αυτός περί κατασκευής, προμήθειας και χρήσης εκρηκτικών υλών. Προφανώς χρειάζονται σοβαρά μέτρα όχι απλώς για τη μείωση αλλά την εξάλειψη του βάρβαρου και πολύ επικίνδυνου φαινομένου.

Υπάρχουν περιοχές που έχουν επενδύσει στα πασχαλινά έθιμα, όπως είναι ο ρουκετοπόλεμος και οι χαλκουνάδες. Κι όσο εξειδικευμένοι και έμπειροι να είναι οι χειριστές, είναι απορίας άξιο το πώς έχει αποφευχθεί κάποια σοβαρή καταστροφή. Ακόμα και σπίτια έχουν κινδυνεύσει αλλά τίποτα δεν άλλαξε, ούτε όταν οι ίδιοι οι κάτοικοι περιοχών ζήτησαν από την αστυνομία να πάρει μέτρα. Κανείς δεν θέλησε να τα βάλει με το… έθιμο, ακόμα κι αν αυτό είναι άκρως επικίνδυνο!

Το θέμα δεν είναι να συλλαμβάνονται οι κατασκευαστές εκρηκτικών υλών. Γιατί κι αυτό έγινε αλλά ως μέτρο δεν απέδωσε αφού τα πάντα συνεχίστηκαν. Υπήρξαν – και υπάρχουν – πατεράδες που αγόραζαν στα παιδιά τους βεγγαλικά έτσι για το… καλό!

Του χρόνου βέβαια, τη νύχτα του Μεγάλου Σαββάτου – 11 Απριλίου 2026 – τα ίδια θα γίνουν. Πάλι τραυματίες, πάλι ακρωτηριασμένοι, πάλι θύματα του… εθίμου. Και κάποια στιγμή, αν δεν ληφθούν σοβαρά και αποτελεσματικά μέτρα, θα συζητάμε για κάποιο μεγάλο κακό εξαιτίας ενός εθίμου που αγγίζει τη βαρβαρότητα…