Η Ουκρανία και η Ευρώπη

Μαζικό χτύπημα με πυραύλους και drones κατά τη διάρκεια της προχθεσινής νύχτας εναντίον του Κιέβου είναι το καινούργιο κατόρθωμα του βρώμικου πολέμου που κάνει ο Πούτιν στην Ουκρανία. Τουλάχιστον 10 πολίτες δολοφονήθηκαν σε χτύπημα με βαλλιστικό πύραυλο σε πολυκατοικία. Χτυπήθηκαν και άλλες πόλεις, το Χάρκοβο, το Παβλογράντ, το Ζιτόμιρ… Κι όλα αυτά, λίγες ώρες μετά την αποτυχία της συνάντησης των υπουργών Εξωτερικών στο Λονδίνο, ασφαλώς ως επίπτωση του τελεσιγράφου που έστειλε ο Τραμπ στον πρόεδρο Ζελένσκι της Ουκρανίας, από τον οποίο ζητάει να εκχωρήσει άνευ όρων στη Ρωσία την Κριμαία – κι αυτό μάλιστα να είναι η αρχή παραχωρήσεων που δεν έχουν τέλος.

Η πρόταση αυτή εκ μέρους του Τραμπ είναι χυδαία, όχι επειδή πρωτίστως καταργεί την ουσία των αμερικανικών παρεμβάσεων στα διάφορα σημεία του κόσμου ούτε διότι επιστρέφει τις διεθνείς σχέσεις στον 19ο αιώνα, όταν κυριαρχούσε η ισχύς των κρατών και ουδείς έκανε αναφορά σε οτιδήποτε είχε σχέση με διεθνές δίκαιο. Είναι χυδαία επειδή είναι φιλοπουτινική. Υποστηρίζει, δηλαδή, ένα καθεστώς που έχει φαλκιδεύσει κάθε ιδέα δημοκρατικής ελευθερίας, διώκει τους αντιπάλους του, έχει εξουδετερώσει κάθε θύλακο κριτικής των πεπραγμένων του και, επιστέγασμα, κάνει έναν άδικο πόλεμο.

Και είναι διπλά χυδαία επειδή προχωρά στην υλοποίηση μιας πολιτικής επιλογής με πολλαπλές επιπτώσεις: μιας επιλογής ρήξης εντός του δυτικού κόσμου, μιας επιλογής ρήξης των ΗΠΑ με την Ευρώπη και την Ευρωπαϊκή Ενωση. Διαλύοντας μια συμμαχία στηριγμένη σε κοινές δημοκρατικές αξίες, που οικοδομήθηκε από την εποχή του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και στη συνέχεια – μια συμμαχία το αποτέλεσμα της οποίας, εκτός από την ευημερία, οδήγησε στην παγκοσμιοποίηση, που σήμανε έναν μικρότερο κόσμο ο οποίος έδωσε ευκαιρίες ανάπτυξης σε πολλές περιοχές του πλανήτη, μείωσε καθοριστικά την ακραία φτώχεια και περιόρισε τους πολέμους.

Επειδή είναι προφανές ότι η Ουκρανία δεν μπορεί να αποδεχτεί προτάσεις παραχώρησης εδαφών σε μια δύναμη που θα συνεχίσει να είναι επιθετική – και μαζί της αυτό δεν μπορεί να το κάνει δεκτό ούτε η Ευρώπη. Οι Ευρωπαίοι θεωρούν θεμελιώδες το μέλλον της Ουκρανίας, ως ανεξάρτητης χώρας προσδεδεμένης στο κοινό ευρωπαϊκό όραμα, και δεν έχουν διάθεση να την εγκαταλείψουν.

Οπως δεν έχουν διάθεση να εγκαταλείψουν τη βασική αρχή της ευρωπαϊκής ασφάλειας για περισσότερα από 50 χρόνια: ότι τα διεθνή σύνορα, όπως και αν χαράχτηκαν μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, δεν πρέπει να αλλάξουν με τη βία. Ειδικά η θέση αυτή είναι καθοριστική για την Ελλάδα, που ποτέ δεν θα ήθελε να αντιμετωπίσει μια Τουρκία με προχωρημένο αναθεωρητισμό, στα πρότυπα του ρωσικού.

Μπορεί όμως η Ευρώπη να αντιμετωπίσει μόνη της το κόστος της στήριξης στην Ουκρανία, χωρίς τις ΗΠΑ. Ακόμα κι αν είναι βαρύ κόστος, είναι υποχρεωμένη να το κάνει. Ενας σημαντικός πυρήνας μεγάλων ευρωπαϊκών χωρών, η Πολωνία, η Γερμανία, η Γαλλία, η Βρετανία, οι σκανδιναβικές και οι βαλτικές χώρες, βλέπουν την ασφάλεια της Ουκρανίας ως ζωτικής σημασίας για τη δική τους ασφάλεια και δηλώνουν διατεθειμένες να συνεχίσουν να βοηθούν το Κίεβο. Ακόμα κι αν δεν μπορούν ρεαλιστικά να βοηθήσουν την Ουκρανία να διώξει τους Ρώσους, μπορούν να επενδύσουν στην αμυντική προσπάθεια της Ουκρανίας που συνοδεύεται από την οικονομική αιμορραγία της Ρωσίας και τις τεράστιες απώλειές της σε ανθρώπινες ζωές.

Που σημαίνει ότι η Ουκρανία δεν είναι μόνη μετά την οριστική στροφή των ΗΠΑ του Τραμπ.