Ευρωπαϊκή Ασφάλεια

Απέναντι στην επιθετικότητα του Βλαντίμιρ Πούτιν κατά της Ουκρανίας και την αποσταθεροποίηση της Ατλαντικής Συμμαχίας από τον Ντόναλντ Τραμπ, ένα εμβρυακό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ασφαλείας διαμορφώνεται χωρίς ιδιαίτερη προετοιμασία. Το αν θα αποδειχθεί αρκετά ισχυρό για να προστατεύσει τις φιλελεύθερες δημοκρατίες της Ευρώπης και να αποτρέψει τη Ρωσία χωρίς τη στρατιωτική υποστήριξη των ΗΠΑ, μπορεί πολύ σύντομα να φανεί.

Το ΝΑΤΟ δημιουργήθηκε υπό την ηγεσία των ΗΠΑ για να κρατήσει μακριά τη Σοβιετική Ενωση, καταπνίγοντας ταυτόχρονα τους μακροχρόνιους ανταγωνισμούς μεταξύ των ευρωπαϊκών δυνάμεων. Η Συμμαχία παρέμεινε ενωμένη στον Ψυχρό Πόλεμο και προσείλκυσε νέα μέλη από την Κεντρική Ευρώπη μετά την κατάρρευση της κομμουνιστικής κυριαρχίας. Ωστόσο η προοπτική αποδέσμευσης των ΗΠΑ απειλεί τώρα να αφήσει την Ευρώπη χωρίς τον πυρηνικά οπλισμένο προστάτη της.

Καθώς ο Τραμπ αγωνίζεται να καταλήξει σε συμφωνία με τον Πούτιν εις βάρος της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας, οι ευρωπαίοι ηγέτες ανακάλυψαν με απογοήτευση ότι ούτε το ΝΑΤΟ ούτε η ΕΕ είναι σε θέση να παράσχουν εγγυήσεις ασφαλείας για το Κίεβο. Ενας «συνασπισμός των προθύμων» ένωσε τις δυνάμεις χωρών για να προσπαθήσουν να ενισχύσουν τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι και να συγκεντρώσουν μια πιθανή δύναμη ασφαλείας για την Ουκρανία σε περίπτωση κατάπαυσης του πυρός. Στον πυρήνα του βρίσκεται μια ομάδα πέντε ευρωπαϊκών δυνάμεων – το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία, η Γερμανία, η Πολωνία και η Ιταλία – που ονομάζεται E5, η οποία έχει τα φόντα ενός ανθεκτικού αν και άτυπου συμβουλίου ασφαλείας.

Μεταξύ αυτών, οι πέντε χώρες έχουν το μεγαλύτερο μέρος της ευρωπαϊκής οικονομικής παραγωγής, στρατιωτικές δυνάμεις και πολιτική επιρροή. Η Βρετανία και η Γαλλία είναι οι μόνες πυρηνικές δυνάμεις της Ευρώπης και μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Η Γερμανία έχει τη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης και μόλις χαλάρωσε το συνταγματικό της φρένο χρέους για να απελευθερώσει μια τεράστια αύξηση στις αμυντικές δαπάνες. Η Πολωνία έχει τις υψηλότερες αμυντικές δαπάνες στο ΝΑΤΟ αναλογικά με το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν της και σύντομα θα έχει τον μεγαλύτερο στρατό της Ευρώπης.

Λονδίνο και Παρίσι πρωτοστάτησαν στην προσπάθεια να περιορίσουν τον Τραμπ και να τον εμποδίσουν να ξεπουλήσει την Ουκρανία, ενώ οργανώνουν μια ευρωπαϊκή κινητοποίηση για να στηρίξουν το Κίεβο. Ενα de facto Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ασφαλείας βρίσκεται ήδη σε λειτουργία προσπαθώντας να περιορίσει τη ζημιά από τη γεωπολιτική καταστροφική επιρροή του Τραμπ και να αποτρέψει ένα κενό ασφαλείας στην Ευρώπη. Αυτό θα ήταν ένα πραγματικό στρες τεστ για το εάν οι Ευρωπαίοι μπορούν να διαχειριστούν οι ίδιοι την ασφάλειά τους σε έναν όλο και πιο αυθαίρετο κόσμο «αρπακτικών» μεγάλων δυνάμεων.

Ο Paul Taylor είναι συνεργάτης στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Πολιτικής (European Policy Centre)