Είναι αδίστακτος

Ο Ιλον Μασκ μετατρέπεται, λίγο ως πολύ, σε κάτι που μοιάζει με ένα μονοπρόσωπο αδίστακτο κράτος. Οι προθέσεις του εξυπηρετούν τον ίδιο και είναι έκνομες, ενώ οι πόροι τους οποίους διαθέτει σε εθνικό επίπεδο του επιτρέπουν να αγνοεί τον νόμο χωρίς συνέπειες. Για να το θέσουμε διαφορετικά, εάν τα δολάρια ήταν μέτρα, τότε τα χρήματα του Μασκ θα αρκούσαν για να τον πάνε στον πλανήτη Αρη και να τον φέρουν πίσω, τη στιγμή που ένας μέσος εκατομμυριούχος θα είχε απλώς τη δυνατότητα να κάνει ένα τουρ μετ’ επιστροφής από το Παρίσι στο Αμστερνταμ.

Η ανηθικότητα οποιουδήποτε ατόμου διαθέτει τόσο πλούτο είναι προφανής στους περισσότερους ανθρώπους που διαθέτουν τη στοιχειώδη ενσυναίσθηση. Στην περίπτωση του Μασκ, όμως, καθώς και των υπόλοιπων 14 με περιουσία άνω των 100 δισ. δολαρίων, το ζήτημα της ηθικότητας είναι σχεδόν δευτερεύον. Ο ατομικός τους πλούτος διαταράσσει την κοινωνία και αντιπροσωπεύει μια απειλή για τη δημοκρατία, με τον ίδιο τρόπο που οι οικονομικές επιστήμες θεωρούσαν πάντα ότι τα μονοπώλια είναι επικίνδυνα για μια εύρυθμη αγορά.

Επειδή δε η πλουτοκρατία και η προώθηση μιας ακραίας κοινωνικής ατζέντας στις ΗΠΑ δεν αρκούν, ο Μασκ έχει στρέψει την προσοχή του και σε άλλα κράτη. Στη διάρκεια του περασμένου εξαμήνου, έχει επιτεθεί σε ιταλούς δικαστές οι οποίοι έχουν μπλοκάρει το σχέδιο κράτησης των μεταναστών, έχει δώσει ώθηση στην παραπληροφόρηση και έχει πυροδοτήσει ταραχές στη Βρετανία, ενώ έχει συστηματικά αγνοήσει τη νομοθεσία της ΕΕ που αφορά στον έλεγχο του περιεχομένου και τον περιορισμό της παραπληροφόρησης στην πλατφόρμα Χ.

Στην περίπτωση των κρατών, όταν συμπεριφέρονται κατ’ αυτό τον τρόπο – ανάμειξη σε εκλογές, ενεργές εκστρατείες παραπληροφόρησης, χειραγώγηση των κοινωνικών μέσων – άλλα κράτη τα εγκαλούν ή φτάνουν ακόμη και να τους επιβάλουν κυρώσεις. Ο Μασκ δεν είναι απλώς ένας ιδιώτης ο οποίος έχει άποψη και υπερβολικά πολλούς ανθρώπους που τον ακολουθούν. Ο τεράστιος πλούτος του, ο έλεγχος του Χ και η νέα θέση που απέκτησε στην κυβέρνηση των ΗΠΑ τον τοποθετούν σε μια ξεχωριστή κατηγορία. Ετσι, τίθεται το ερώτημα πώς μπορεί να λυθεί ένα τέτοιου είδους πρόβλημα ή, έστω, ποιος είναι ο τρόπος για να το διαχειριστεί κανείς.

Ουδείς πρέπει να αμφιβάλει ότι σύντομα θα έρθει και η σειρά της ΕΕ. Αυτό δε που οφείλει η Ενωση στους πολίτες της δεν είναι να σταθεί ευπρεπώς ή να του καταφέρει ένα ήπιο χαστούκι σε απάντηση για τις διάφορες ενέργειες του Μασκ και του Χ που φέρονται να παραβιάζουν τον νόμο και βρίσκονται υπό διερεύνηση. Αυτό που πρέπει να κάνει είναι να δείξει, με αποφασιστικό και συνειδητό τρόπο, ότι ακόμη και αυτού του μεγέθους ο πλούτος δεν συνεπάγεται ασυλία, όπως επίσης και ότι ορισμένα πράγματα – στα οποία συμπεριλαμβάνεται και η δημοκρατία – δεν τίθενται προς πώληση.