Ενας χρόνος… αλυσοπρίονο {CR}

Εκανε εκστρατεία κρατώντας ένα αλυσοπρίονο. Ενα χρόνο μετά την εκλογή του, ο Χαβιέρ Μιλέι παραμένει μια αμφιλεγόμενη προσωπικότητα. Η πολιτική του φιλοσοφία, βασισμένη στον ακραίο φιλελευθερισμό και την ελάχιστη κρατική παρέμβαση, έχει προκαλέσει αντιδράσεις αλλά και σημαντικές αλλαγές σε μια χώρα που παλεύει με χρόνια οικονομικά προβλήματα. Ο απολογισμός της προεδρίας του είναι θέμα οπτικής: αν και τα οικονομικά δείχνουν βελτίωση, η κοινωνική ανισότητα και η φτώχεια παραμένουν σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα.

Η Αργεντινή βρισκόταν σε δραματική κατάσταση το 2023. Ο ετήσιος πληθωρισμός είχε φτάσει στο 211%, το δημοσιονομικό έλλειμμα ήταν τεράστιο και το δημόσιο χρέος ξεπερνούσε το 90% του ΑΕΠ.

Το κεντρικό τραπεζικό σύστημα χρηματοδοτούσε αλόγιστα κρατικές δαπάνες, οδηγώντας την σε οικονομική κατάρρευση. Ο Μιλέι προχώρησε άμεσα σε δραστικά μέτρα λιτότητας, μειώνοντας τις κρατικές δαπάνες κατά 30% σε πραγματικούς όρους. Πέτυχε δημοσιονομικό πλεόνασμα από τον πρώτο μήνα της θητείας του, ενώ μείωσε τον μηνιαίο πληθωρισμό από 13% στο 3%. Η υποτίμηση του εθνικού νομίσματος και η αύξηση των εισαγωγικών δασμών συνέβαλαν στη βελτίωση της φερεγγυότητας της χώρας στις αγορές.

Η πολιτική του βασίζεται στην αρχή της ελάχιστης κρατικής παρέμβασης. Τη θεωρεί αναγκαία για την επίλυση των χρόνιων προβλημάτων της Αργεντινής. Οι αρχές του είναι τρεις:

Δημοσιονομική πειθαρχία με πλήρη εξάλειψη των ελλειμμάτων, διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις με κατάργηση διακανονισμών σε τομείς όπως η στέγαση, οι μεταφορές και οι εξαγωγές, αλλά και απελευθέρωση της αγοράς με υποστήριξη του ελεύθερου εμπορίου χωρίς προστατευτισμό, ακόμα και με χώρες όπως η Κίνα.

Μείωσε τον αριθμό των υπουργείων από 18 σε 8, ενώ κατήργησε ρυθμίσεις που, σύμφωνα με τον ίδιο, περιόριζαν την οικονομική ελευθερία.

Στα αποτελέσματα του πρώτου χρόνου Μιλέι προκύπτει οικονομική σταθερότητα. Η σταθεροποίηση του νομίσματος και η μείωση της εκτύπωσης χρήματος συνέβαλαν στη μείωση του πληθωρισμού. Ακόμη, η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των αγορών έχει μειώσει το ρίσκο χρεοκοπίας και ενθαρρύνει την επιστροφή κεφαλαίων.

Ωστόσο, οι πολιτικές λιτότητας είχαν σοβαρές κοινωνικές επιπτώσεις. Η φτώχεια αυξήθηκε από 40% το 2023 σε 53% το πρώτο εξάμηνο του 2024, ενώ η ανεργία παραμένει υψηλή. Η οικονομία συνεχίζει να βρίσκεται σε ύφεση.

Ο 54χρονος πολιτικός αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις, όπως η υπερτίμηση του πέσο. Εύκολα οι κεφαλαιακοί έλεγχοι μπορεί να οδηγήσουν σε νομισματική κρίση. Η κοινωνική αναταραχή είναι διαρκώς παρούσα αφού η αυξανόμενη φτώχεια και οι ανισότητες αποτελούν πηγή διαδηλώσεων. Οι εντάσεις στο πολιτικό σύστημα και η σύγκρουση με τον αντιπρόεδρό του απειλούν τη συνοχή της κυβέρνησης.