Υγρή ξηρασία

«Μην αμελήσετε. Πάρτε μαζί σας νερό. Το μέλλον μας θα έχει πολλή ξηρασία». Ετσι έκλεισε ο Μιχάλης Κατσαρός το ποίημα «θα σας περιμένω». Ο ίδιος ήταν λαμπρός θαμώνας της μετεμφυλιακής ξηρασίας. Μιας παράδοξα, εύφορης πολιτικής ξηρασίας, που πότιζε, δεν στέγνωνε τις ψυχές. Πολλοί αριστεροί θρηνούν, αλλά σκέφτομαι ότι πιθανόν καλά κάνει ο Θεός και τιμωρεί με λύπη. Η οίηση είναι αμαρτία ιδίως για τους βαπτισμένους «ανεξίθρησκους», αμαρτία, σχεδόν με τη βιβλική έννοια. Και η αμαρτία έχει τις κατατεθειμένες στην Ιστορία απαντήσεις: αυτοβασανισμοί, αυτοτραυματισμοί και τύφλωση.

Σήμερα, οτιδήποτε εκστομίσει κανείς για την Αριστερά γίνεται νόμιμο, έγκυρο και κυρίως πιστευτό. «Γι’ αυτούς τρέχαμε;» ή «άξιζε τον κόπο;» αναρωτιούνται πολλοί και πολλές στη βάση (και όχι στο στελεχιακό αερόστατο). Μια τέτοια μελαγχολική αμφιβολία, αδικεί βέβαια ολόκληρο το αριστερό εγχείρημα, την ιστορία του αριστερού διαβήματος, ακόμα και την προσωπική, οργανωτική ή ιδεολογική επένδυση σ’ αυτό. Ομως είναι δίκαιο να θεωρείς εμπλουτισμό του «κινήματος» τη συμμετοχή, τη στράτευση και το αντίθετό τους, να θεωρείς την απομάκρυνση, τη διαφωνία, το πάγωμα, την απένταξη κ.λπ. ακόμα μια μεγάλη ιστορική αποστολή, ακόμα μια έφοδο στα χειμερινά ανάκτορα; Γιατί αυτό πλέον μοιάζει με τέχνασμα, το να μεταστρέφεις συνεχώς, προβλήματα αναλυτικής πολιτικής αδυναμίας ή εγωισμού ή ιδιοτέλειας, σε μανιφεστική κατασκευή και σε ιερολογία. Να μεταμφιέζεις, να σκηνοθετείς, να μη διορθώνεις. Να μη διαβάζεις το πραγματικό, αλλά να επινοείς κάποιο περιληπτικό ομοίωμά του.

Μήπως τελικά το «σωστό» κλείνεται μέσα τους ισχυρισμούς των αντιπάλων, δηλαδή σε απλούστερα πράγματα, όπως η βουλιμία, η καπάτσα και αποφασιστική κάρπωση της εξουσίας, το μοίρασμα των θέσεων και των αγαθών σε δικούς σου, που βλέπουμε να υλοποιείται πολλά χρόνια στον κόρφο της ελληνικής πολιτικής σκηνής; Ή μήπως τελικά το σώμα της Αριστεράς έγινε διάφανο και, το κυριότερο, έγινε διαπερατό όχι εξαιτίας του πολέμου, αλλά εξαιτίας της νωθρότητας και του σεχταρισμού και της συνολικής αβλεψίας της; Μήπως δηλαδή η τωρινή κρίση του ΣΥΡΙΖΑ είναι απλώς οι κορφές της βαθύτερης κρίσης που καταλαμβάνει την Αριστερά και δεν πρόκειται για μια ακόμα ήττα, για μια ακόμα (φορμαλιστική) διάσπαση; Μήπως πρόκειται για αποσυγκρότηση, αποσυναρμολόγηση του αριστερού σώματος, γιατί έχει αλλάξει δομικά ο λήπτης του μηνύματος, ο ψηφοφόρος, και δεν πρόκειται απλώς για προβληματικό και αδύναμα εκπεμπόμενο μήνυμα;

Αλλάζουν οι μορφές, χέρια, πόδια μετατοπίζονται, διασπώνται οι μύες, το κεφάλι είναι ανφάς και προφίλ συγχρόνως, μια θραύση συμβαίνει, σαν να πρόκειται για έργο αναλυτικού κυβισμού. Κομμάτια και θρύψαλα, χωρίς την ιδιοφυΐα του Πικάσο να συνδέσει και να δομήσει. Οι καγχασμοί και κομπασμοί των αντιπάλων δεν «πιάνουν» το πρόβλημα, αφού το βλέπουν φίλαθλα. «Σας νικήσαμε». Βέβαια η έρημος και η ερημιά, τυπικά χαρακτηριστικά της πολιτικής, συμπεριλαμβάνει όλες τις πολιτικές φυλές και περιοχές. Θα το δούμε καθαρότερα οσονούπω.

Πολλοί αριστεροί αλλάζουν αμέσως θέμα αν πλησιάσει η κουβέντα στην Αριστερά. Πριν από λίγους μήνες οι ίδιοι άνθρωποι ήταν εύφλεκτοι, ισχυρίζονταν, πάλευαν να υποκαταστήσουν την ήττα και την απογοήτευση με μια εξήγηση. Ενα διανοητικό παιχνίδι, που ναι μεν δεν δίνει όλες τις απαντήσεις, αλλά σταθεροποιεί. Σήμερα δεν βλέπουν. Εχουν απλώς αποφασίσει, την κουτουλιά στον τοίχο.

Ο Δημήτρης Σεβαστάκης είναι καθηγητής στη Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΕΜΠ