Λύσεις ή κραυγές;

Η μεγάλη αναταραχή στο Σαχέλ, τη Μέση Ανατολή, και την Ουκρανία, αλλά και η ενίσχυση κάποιων ακροδεξιών σχηματισμών στην Ευρώπη, έχουν ξαναφέρει στην πρώτη γραμμή το ζήτημα της διαχείρισης της μεταναστευτικής πρόκλησης. Η παγίδα ήταν και παραμένει, οι πολιτικές δυνάμεις του ορθού λόγου να παρασυρθούν μακριά από μια πολιτική λύσεων σε μια ρητορική κραυγών.

Οποιος το επιχείρησε, όπως ο Σούνακ στη Βρετανία ή ο Νεχάμερ στην Αυστρία, και έχασε και την Ακροδεξιά ενίσχυσε. Δυστυχώς, έχει παρατηρηθεί ότι πολλές κυβερνήσεις, στην προσπάθειά τους να αποδείξουν ότι συμμερίζονται τις εύλογες ανησυχίες των πολιτών από τη μεταναστευτική έξαρση, υιοθετούν μια ρητορική αναντίστοιχη με τις δυνατότητες εφαρμοστέας πολιτικής, στον βαθμό που τα ευρωπαϊκά κράτη παραμένουν κράτη δικαίου.

Ο Ορμπαν είναι η εξαίρεση για πολύ συγκεκριμένους λόγους, που έχουν να κάνουν, τόσο με την εξάρτηση της ουγγρικής δικαιοσύνης από την εκτελεστική εξουσία, όσο και με το περίκλειστο της Ουγγαρίας, που δεν διαθέτει θαλάσσια σύνορα, καθώς τα χερσαία φυλάσσονται πολύ πιο εύκολα και χωρίς τους κινδύνους απώλειας ζωής που έχει κανείς στη θάλασσα. Το πιο σημαντικό, όμως, είναι το γεγονός ότι ο Ορμπαν μπορεί και «παρασιτεί» σε βάρος των γειτόνων του, όπως η Αυστρία, που συνεχίζουν να σέβονται τις διεθνείς συμβάσεις. Με λίγα λόγια, η Ουγγαρία δεν καταγράφει, ούτε δέχεται αιτήσεις ασύλου από τους παράνομα εισελθόντες, και τους αφήνει να διέρχονται ακατάγραφοι προς την Αυστρία, προκειμένου να μην έχει υποχρέωση να τους πάρει πίσω, βάσει του Δουβλίνου. Το αν αυτό μπορεί να συνεχιστεί, έχει να κάνει με το κατά πόσο οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι θα συνεχίσουν να ανέχονται τον συγκεκριμένο «λαθρεπιβάτη».

Η πολιτική της ιταλικής κυβέρνησης είναι μια ενδιαφέρουσα περίπτωση, καθώς η Μελόνι γρήγορα εγκατέλειψε τις προεκλογικές κορόνες της και υιοθέτησε μια πολιτική που προσπαθεί να αποφύγει τους κινδύνους για την ανθρώπινη ζωή στη Λαμπεντούζα και το ευρύτερο νότιο θαλάσσιο μέτωπο, ενώ ταυτόχρονα επιδιώκει τις διακρατικές συνεργασίες.

Για την Ελλάδα, ίσως περισσότερο απ’ ό,τι στην υπόλοιπη Ευρώπη, η αποτελεσματική διαχείριση της μεταναστευτικής πρόκλησης περνά τόσο μέσα από την αποτροπή της παράνομης μετανάστευσης όσο και μέσα από τη διάνοιξη νόμιμων εναλλακτικών οδών λελογισμένης μετανάστευσης, με όρους και κανόνες. Σημειωτέον ότι, σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, στην Ελλάδα ο μεταναστευτικός πληθυσμός έχει, τα τελευταία χρόνια, μειωθεί, τόσο σε απόλυτους αριθμούς όσο και ως ποσοστό του συνολικού πληθυσμού της χώρας. Επιπλέον, η αποτροπή της παράνομης μετανάστευσης, εξαιτίας της γεωγραφικής ιδιομορφίας του τεράστιου θαλάσσιου μετώπου, της προτεραιοποίησης της προστασίας της ανθρώπινης ζωής, αλλά και του σεβασμού των διεθνών συμβάσεων που η χώρα έχει υπογράψει, προϋποθέτει τη στενότερη δυνατή ευρωπαϊκή συνεργασία, αλλά και τη συνεργασία με τις εκτός ΕΕ όμορες χώρες, όπως η Τουρκία και η Αίγυπτος, για την πάταξη τόσο της παράνομης διακίνησης όσο και την επιτάχυνση των επιστροφών όσων καταχρώνται το σύστημα ασύλου. Ολα αυτά, η νόμιμη μετανάστευση από τη μια και η διακρατική συνεργασία για την καταπολέμηση της παράνομης, από την άλλη, δεν μπορεί, εξ ορισμού, να τα πετύχει η Ακροδεξιά, που είναι συλλήβδην ξενόφοβη και δεν πιστεύει στις διεθνείς συνεργασίες. Κατά συνέπεια, δεν μπορεί να προσφέρει λύση, ιδίως για μια χώρα όπως η Ελλάδα, με τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά και ιδιαιτερότητες της μεταναστευτικής πρόκλησης που αντιμετωπίζει.

Ο Δημήτρης Καιρίδης είναι βουλευτής ΝΔ, Β1 Βόρειος Τομέας Αθηνών