Σήμα κινδύνου

Τελευταίο στη σειρά των επεισοδίων μέσα από τα οποία ξετυλίγεται εδώ και μήνες το σίριαλ της αποσύνθεσης του ΣΥΡΙΖΑ, η επαναφορά του Παύλου Πολάκη στην Κεντρική Επιτροπή του κόμματος ολοκληρώνει απλώς έναν κύκλο εγείροντας πλείστες όσες απορίες για τον τρόπο με τον οποίο σκέφτεται, λειτουργεί και αντιδρά η ηγεσία του κόμματος. Μέχρι πρότινος φιλοδοξούσε να μονοπωλήσει την εκπροσώπηση της Αριστεράς δίνοντάς της μια νέα πνοή και επεκτείνοντας την ηγεμονία της στο σύνολο της Κεντροαριστεράς.

Η ταχύτητα της σημερινής δημοσκοπικής συρρίκνωσής της είναι ανάλογη  με την ταχύτητα με την οποία αυξήθηκε η εκλογική επιρροή την εποχή που ο ΣΥΡΙΖΑ μετεξελισσόταν  από ένα περιθωριακό ρεύμα διαμαρτυρίας σε ένα κυρίαρχο κόμμα εξουσίας. Το επίτευγμα αυτό θα ήταν ακατόρθωτο, αν δεν συνέπιπτε με την οικονομική κρίση και με την εμφάνιση στο πολιτικό στερέωμα του άστρου του Αλέξη Τσίπρα.

Ωστόσο η πολιτική και οικονομική συγκυρία άλλαξε ενώ τα προπατορικά  αμαρτήματα του τελευταίου υπήρξαν μοιραία τόσο για τον ίδιο όσο και για  την παράταξή του:  η βιασύνη που επέδειξε ενόψει της ανόδου του στην εξουσία, η συνεργασία του με τους ΑΝΕΛ, η προχειρότητα της προετοιμασίας του για τη διακυβέρνηση, η ελλιπής ανάλυση των λόγων που οδήγησαν στην εκλογική συντριβή του 2019 ήταν μόνο  μερικά από αυτά,  για να μην αναφέρουμε και τα άλλα που αφορούσαν τόσο στις σχέσεις με τους εταίρους της Ευρωπαϊκής Ενωσης όσο και στις σχέσεις του με την ελληνική κοινωνία και οικονομία.

Συμπυκνώθηκαν όλα στις συνέπειες που είχε η επιβολή του τρίτου Μνημονίου και των όρων της εφαρμογής του. Η σκιά που έπεσε πάνω στην ικανότητα της ριζοσπαστικής Αριστεράς να αντιλαμβάνεται την πραγματικότητα, να προσαρμόζεται στις ανάγκες της εποχής  και να επικοινωνεί ακόμα και με τις κοινωνικές τάξεις των οποίων ήθελε να είναι ο προνομιακός συνομιλητής υπήρξε βαριά. Η εκλογική  κατάρρευση του ΣΥΡΙΖΑ στις λαϊκές γειτονιές των μεγάλων αστικών κέντρων υπήρξε εξάλλου  το επιστέγασμα της  πιο παταγώδους και καταλυτικής της πολιτικής  δυναμικής της αποτυχία της.

Διαδεχόμενος τον Αλέξη Τσίπρα ο Στέφανος Κασσελάκης  δημιούργησε προς στιγμή την αίσθηση ότι θα μπορούσε να δώσει το φιλί της ζωής σε έναν πολιτικό σχηματισμό που ναι μεν ερχόταν από μακριά, αλλά έδειχνε ότι η ανήκεστος βλάβη που είχε υποστεί ασκώντας την εξουσία δεν θα του επέτρεπε να πάει πολύ μακρύτερα. Κυρίως  εξαιτίας της απώλειας του  λεγόμενου ηθικού πλεονεκτήματος αλλά και του χρόνου που απαιτεί η αναπλήρωσή του από τα πλεονεκτήματα μιας αναμφισβήτητης κυβερνησιμότητας. Πολύ περισσότερο που έχει αποδειχτεί ότι η «φρεσκάδα» που απέπνεε ο Κασσελάκης δεν αρκεί  προσώρας να υπερκαλύψει τις ελλείψεις του σε εμπειρία, παιδεία και πολιτική τεχνογνωσία. Οι  ελλείψεις και στα τρία αυτά επίπεδα υπονομεύουν τόσο τα χαρίσματα όσο και τις ηγετικές φιλοδοξίες οποιουδήποτε, ακόμα και στους κόλπους όσων  προσβλέπουν σε  ρηξικέλευθες ηγεσίες και νέα πρόσωπα  για να αναστρέψουν τις γενικευμένες τάσεις απαξίωσης των πολιτικών θεσμών και κομμάτων.

Ωστόσο το σήμα κινδύνου που στέλνουν οι εξελίξεις στον ΣΥΡΙΖΑ δεν αφορούν μόνο στην αξιωματική αντιπολίτευση. Αφορούν στο σύνολο του κομματικού συστήματος της Μεταπολίτευσης, που φαίνεται να πνέει τα λοίσθια. Οι δημοσκοπικές επιδόσεις των λεγόμενων συστημικών κομμάτων είναι αρκετές για να σημάνουν γενικό συναγερμό.  Αλλά ούτε η αμερικανοποίησή τους, όπως τη φαντάζεται ο Στέφανος  Κασσελάκης εμπνεόμενος από το Δημοκρατικό Κόμμα τις καταστατικές αλλαγές που θέλει να επιφέρει στον ΣΥΡΙΖΑ, ούτε η ιδιωτικοποίησή τους κατά τα εταιρικά πρότυπα του ιδιωτικού τομέα που μοιάζουν να συγκινούν τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης μπορούν να δράσουν ως ελιξίριο της νιότης πολιτικών οργανισμών που έχουν ολοκληρώσει τον κύκλο τους. Πλην όμως το κενό που θα δημιουργηθεί με την αποδόμηση του ΣΥΡΙΖΑ δεν προοιωνίζεται τίποτα το υγιές για μια Δημοκρατία που πάσχει από έλλειψη ισορροπιών και αντιβάρων.

Ο Γιώργος Σεφερτζής είναι πολιτικός επιστήμονας – αναλυτής