Μισός αιώνας {LF}και ένας μήνας

Σε λίγες ώρες από σήμερα συμπληρώνεται μισός αιώνας ζωής για ένα κόμμα που άλλαξε όχι μόνο την πολιτική ζωή του τόπου, αλλά και τον τόπο τον ίδιο. Το ΠΑΣΟΚ ταυτίστηκε με το αίτημα ενός λαού για κοινωνική δικαιοσύνη, ο Ανδρέας Παπανδρέου τόλμησε και κατάφερε να εκφράσει την αγωνία για καλύτερη ζωή, ισότητα, χωρίς διακρίσεις και αποκλεισμούς. Σε πείσμα όσων ακόμη και σήμερα διαβάζουν επιλεκτικά την Ιστορία, τα επιτεύγματα του ΠΑΣΟΚ δεν ήταν προϊόν της συγκυρίας, αλλά αποτύπωμα των ιδεών που εκείνο εξέφρασε, αποτέλεσμα της πολιτικής του πρότασης. Η διαχρονική θέση του ΠΑΣΟΚ ως πυρήνα της Δημοκρατικής Παράταξης δεν είναι απλώς σχηματική, αλλά ουσιαστική.

Πενήντα χρόνια μετά, η σπουδαιότερη πρόκληση για το ΠΑΣΟΚ είναι να πείσει πως όλοι οι λόγοι που το διέκριναν, είναι ακόμη εδώ. Να αποδείξει, με άλλα λόγια, ότι μπορεί να επιτελέσει τον ιστορικό του ρόλο ως εκφραστής των συλλογικών αιτημάτων, των επιδιώξεων για ευημερία συλλογική, βιώσιμη και δίκαιη. Κι όλο αυτό να μη γίνει με όρους παρελθοντικούς, αναδρομικούς, αλλά στο εδώ και το τώρα, με οδηγό το αύριο. Ενα κόμμα δεν εκφράζει τις μάζες και τα κινήματα, στο όνομα του παρελθόντος. Οσα έγιναν πριν έχουν αξία μόνο ως αφετηρία για όσα είναι να γίνουν μετά. Αυτή είναι η βαθύτερη έννοια της «συνέχειας».

Σε αυτό το ιστορικό ορόσημο, η εσωκομματική εκλογική διαδικασία – όποια κι αν ήταν η αιτία και η αφορμή να κινηθεί – οφείλει να αναδείξει πολιτική ουσία και να δημιουργήσει πολιτική αξία. Σε αυτήν την προσπάθεια, κρίσιμες είναι οι προγραμματικές θέσεις, αλλά και έννοιες, όπως η ηθική, η συνέπεια, η ειλικρίνεια. Η επιμονή στο ιδεολογικό και αξιακό πλαίσιο της παράταξης. Αν σήμερα μιλάμε για το ΠΑΣΟΚ και γίνονται εκλογές για την ηγεσία του, είναι γιατί πρώτα και κύρια το ΠΑΣΟΚ υπάρχει και έχει αυξήσει την επιρροή του. Απέναντι σε αφηγήματα που το ήθελαν εύκολο αντικείμενο απορρόφησης, τον βολικό εταίρο, το Κίνημα, μέσα από πολλές δυσκολίες, όλα τα τελευταία χρόνια, κατάφερε να περιφρουρήσει την αυτονομία του, όχι με όρους αμυντικούς, αλλά ως θετική ανα-νοηματοδότηση των βασικών του αρχών. Μέσα από τον προοδευτικό λόγο του, τις μεταρρυθμιστικές προτάσεις του, την υπεράσπιση του κοινωνικού κράτους, της περιφερειακής ανάπτυξης, των αγαθών της υγείας, της παιδείας, της εργασίας. Σταθερά απέναντι στις ανισότητες, στη συγκέντρωση της εξουσίας σε λίγους, στα ολιγοπώλια ισχύος και επιρροής, στην τοξικότητα, στον λαϊκισμό, στην ατιμωρησία, στις άδικες πολιτικές της ΝΔ.

Με θέσεις που δεν είναι απλώς διαχειριστικές, αλλά ιδεολογικές. Το ΠΑΣΟΚ του αύριο οφείλει να συνεχίσει να αγωνίζεται για τη λαϊκή κυριαρχία, που αξιώνει περισσότερη και καλύτερη δημοκρατία, με ισχυρούς θεσμούς διαφάνειας και λογοδοσίας, μια δημοκρατία συμμετοχική, όπου τον πρώτο λόγο θα τον έχουν οι πολίτες και όχι τα οικονομικά συμφέροντα. Να πρωτοπορεί στην κοινωνική απελευθέρωση από τη μισαλλοδοξία και τα στερεότυπα, στοχεύει σε μια κοινωνία ανοικτή και συμπεριληπτική, που δεν θα αφήνει κανέναν έξω από τα τείχη, στο όνομα διακρίσεων. Να οραματίζεται μια χώρα εθνικά ανεξάρτητη, πυλώνα σταθερότητας και ειρήνης, με δυνατή φωνή, συνεκτικό σχεδιασμό και μια γνήσια πατριωτική εξωτερική πολιτική  δυναμισμού, εξωστρέφειας.

Πενήντα χρόνια μετά, οι ιδέες επιμένουν να ορίζουν το πολιτικό παράδειγμα, την περπατησιά μας προς το μέλλον. Είναι καθήκον μας να συνεχίσουμε να τις κρατάμε όχι μόνο ως παρακαταθήκη, αλλά και ως πυξίδα. Και τον μήνα που έρχεται, και τους πολλούς που θα έρθουν μετά.

Ο Δημήτρης Μάντζος είναι βουλευτής Επικρατείας – κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής