Βάση

Πώς θα μπορούσε να έρθει η λύτρωση του ΣΥΡΙΖΑ απ’ τα εσωκομματικά του βάσανα; Σύμφωνα με την Ολγα Γεροβασίλη, μέσα από μια νέα κομματική κάλπη. Ο πρόεδρος, εξήγησε, αντί να καλεί την ενδοσυριζαϊκή αντιπολίτευση να τον προκαλέσει, θα πρέπει να πάρει «την ευθύνη του ηγέτη» και να ζητήσει από τα μέλη να αποφασίσουν τι χρειάζεται το κόμμα. Το σκεπτικό της ακούγεται εύλογο.

Ωστόσο, η ανάδειξη αρχηγού από τη βάση θα ήταν λυτρωτική εφόσον εκείνη κατορθώσει να διαλέξει κάποιον ο οποίος δεν θα προσελκύει μόνο τους εναπομείναντες προσηλυτισμένους στον ΣΥΡΙΖΑ. Η μέχρι τώρα εμπειρία έχει δείξει ότι τις περισσότερες φορές μέλη και φίλοι ενός κόμματος στηρίζουν τον λάθος υποψήφιο, αυτόν που δυσκολεύεται να απευθυνθεί στο σύνολο του εκλογικού σώματος.

Τα παραδείγματα μέσα στην εικοσαετία που ελληνικές πολιτικές δυνάμεις άνοιξαν η μια μετά την άλλη την πιο κρίσιμη εσωτερική τους διαδικασία στους πολίτες είναι αρκετά. Ομως, το τελευταίο δωδεκάμηνο η συζήτηση για τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα αυτού του τρόπου εκλογής ηγεσίας γίνεται επίκαιρη ύστερα από κάθε αριστερό καβγά.

Δικλίδες

Παρότι με την πάροδο των ετών οι κομματικές έδρες βελτιώνουν τις οργανωτικές λεπτομέρειες, ώστε να ενισχύουν τη διαφάνεια – και άρα και το κύρος – των εσωκομματικών εκλογών, η περσινή συριζαϊκή αναμέτρηση έχει θέσει εν αμφιβόλω όλο το εγχείρημα. Ηδη πολιτικοί αναλυτές αναρωτιούνται αν είναι πράγματι η καλύτερη λύση για ένα κόμμα να μην αναθέτει στο ανώτατό του όργανο, το συνέδριο, να βρει το πρόσωπο που θα ενσαρκώσει τις ιδέες και τις προτάσεις του.

Σύμφωνα με μια σχολή σκέψης, ο δρόμος που έχουν πάρει ΠΑΣΟΚ, ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει επιστροφή. Οποιος επιχειρηματολογήσει εναντίον της προσφυγής στην ετυμηγορία των κομματικών βάσεων, θα κατηγορηθεί για ελιτισμό, αφού η θέση του θα υπονοεί πως οι μηχανισμοί έχουν ορθότερο κριτήριο απ’ αυτά τα εκλεκτορικά σώματα.

Ο αντίλογος, που επικαλείται το παράδειγμα του μεταπολιτικού ο οποίος βρέθηκε επικεφαλής της αξιωματικής αντιπολίτευσης, λέει ότι στο συγκεκριμένο μοντέλο ανάδειξης προέδρου ελλόχευε ο κίνδυνος του σόου πολύ πριν εμφανιστεί ο φωτογενής ομογενής. Γιατί εκείνο που μετρούσε περισσότερο ήταν το νούμερο των ψηφισάντων – η εικόνα, δηλαδή, του κόμματος που είτε ενδιαφέρει την κοινή γνώμη, είτε δεν την αφορά. Πάντως, όπως κι αν γίνεται κανείς αρχηγός, απαιτούνται δικλίδες που εμποδίζουν τα λάικ να υπερτερήσουν της επιδοκιμασίας.