Θα υπάρξουν {CR}και άλλα βήματα

Δύο εβδομάδες πριν η κ. Ολγκίν Κουέγιαρ κατέθεσε στον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ την έκθεσή της μετά το πέρας του πρώτου(;) κύκλου της αποστολής της στην Κύπρο. Παρά το γεγονός ότι συναντήθηκε λίγο αργότερα και με την ελληνική ομάδα στην Ουάσιγκτον στο περιθώριο των εορτασμών για τα 75 χρόνια του ΝΑΤΟ, δεν υπάρχει τούτη την ώρα καμία επίσημη ενημέρωση για το περιεχόμενο των ιδεών και των προτάσεών της. Στη Λευκωσία, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος έσπευσε να δηλώσει ότι η έκθεση δεν περιλαμβάνει ένα νέο σχέδιο επίλυσης του Κυπριακού αλλά προτάσεις για τα επόμενα βήματα της διαδικασίας – αφήνοντας να εννοηθεί ότι θα υπάρξουν και άλλα βήματα και άλλη διαδικασία και επομένως δεν είμαστε ακριβώς στην τελευταία ευκαιρία…

Την ίδια στιγμή, μας ταλαιπώρησαν λίγο οι φίλοι μας στην ανοικτή θάλασσα νότια της Κάσου. Είναι σαφές ότι, παρά την ειλικρινή προσπάθεια και των δυο πλευρών στο Αιγαίο να κρατήσουν χαμηλά τους τόνους και να διατηρήσουν την ηρεμία στο Αιγαίο, καμία από τις δυο χώρες δεν έχει κάνει πίσω ουδέ κατά κεραία από τις αρχικές της θέσεις. Η συγκέντρωση πολεμικών πλοίων γύρω από το ιταλικό ερευνητικό σκάφος είναι το άμεσο αποτέλεσμα των διασταυρούμενων οριοθετικών γραμμών που προκύπτουν από την ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία για την οριοθέτηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης του 2020 και το μνημόνιο συνεργασίας μεταξύ της Τουρκίας και της λιβυκής κυβέρνησης τον Νοέμβριο 2019. Η αναταραχή στο συγκεκριμένο σημείο θα μπορούσε ενδεχομένως να αποφευχθεί με την επέκταση της ελληνικής αιγιαλίτιδας ζώνης προς τον νότο στα 12 ναυτικά μίλια αλλά είναι προφανές ότι η επιτηρούμενη από τον στόλο συζήτηση θα μεταφερθεί λίγο πιο κάτω. Εύλογο το ερώτημα: αν αυτά συμβαίνουν στη φάση της έρευνας, τι θα γίνει αλήθεια όταν θα πρέπει να ποντιστεί το ηλεκτρικό καλώδιο που θα διασυνδέει την Κύπρο με την Ελλάδα και την υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ενωση; Και υπενθυμίζεται ότι όσο η νομιμότητα του σε κάθε περίπτωση πρωτότυπου τουρκολιβυκού μνημονίου δεν κρίνεται ενώπιον ενός διεθνούς δικαιοδοτικού οργάνου, οι συμβαλλόμενοι συνεχίζουν να το επικαλούνται.

Υπάρχει σχέση ανάμεσα στις δύο διαδικασίες; Τόσο ο έλληνας πρωθυπουργός όσο και ο κύπριος πρόεδρος, συμμετέχοντας στη σεμνή επιμνημόσυνη τελετή για τα 50 χρόνια της κυπριακής τραγωδίας, τόνισαν την ανάγκη εξομάλυνσης των διμερών ελληνοτουρκικών σχέσεων ώστε να διευκολυνθεί και η επανέναρξη των πολυμερών συνομιλιών στην Κύπρο. Μπορεί η διασύνδεση να λειτουργήσει και αντιστρόφως; – σηκώνουμε λίγο τους τόνους εκεί που ξέρουμε τα όρια ώστε να προετοιμάσουμε μια ομαλότερη συνέχεια, ενδεχομένως με μια μικρή υποχώρηση, λίγες εβδομάδες μετά; Δύσκολα θα μπορούσε να διακρίνει κανείς μια τόσο άμεση σχέση συγκοινωνούντων δοχείων. Αλλά επειδή η κατάσταση στο πεδίο είναι σοβαρά πιο περίπλοκη, δεν σημαίνει ότι η υποκείμενη σύνδεση δεν είναι παρούσα και ισχυρή. Και όλα τούτα ενώ παρακολουθούμε την καλοκαιρινή διαπραγμάτευση για τη νέα Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις Βρυξέλλες και στις πρωτεύουσες της Ευρώπης ενώ το μεγάλο reality show των αμερικανικών εκλογών τώρα αρχίζει στα σοβαρά. Δεν θα βαρεθούμε αυτούς τους μήνες.

Η Μαρία Γαβουνέλη είναι καθηγήτρια Διεθνούς Δικαίου στη Νομική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, γενική διευθύντρια του ΕΛΙΑΜΕΠ