Επιδοτήσεις

Την πρώτη τετραετία, ο Πρωθυπουργός μπορούσε να δηλώνει με άνεση πως η κυβέρνησή του «έδωσε πολλά χρήματα», «με τρόπο σχεδόν σοσιαλιστικό», προκειμένου να αντιμετωπίσει μια σειρά από κρίσεις. Μπορούσε επειδή πράγματι την περίοδο της πανδημίας ανακοινώνονταν το ένα μετά το άλλο οριζόντια μέτρα, ενώ αργότερα ο κατάλογος των διάφορων passes ολοένα και μεγάλωνε.

Στα 800άρια των λοκντάουν και τις επιστρεπτέες προκαταβολές προστέθηκαν τα passes για τα καύσιμα και τους νέους, η επιταγή ακρίβειας, οι επιδοτήσεις των λογαριασμών του ηλεκτρικού ρεύματος, του πετρελαίου θέρμανσης, εκείνη στην αντλία για το πετρέλαιο κίνησης και πάει λέγοντας.

Η – για να το πούμε κομψά – επίδραση του κεϊνσιανισμού στο μητσοτακικό μοντέλο διακυβέρνησης ήταν τέτοια, που μέχρι κι οι πιο αριστεροί ριζοσπάστες θιασώτες τού «δώσ’ τα όλα» κατηγορούσαν την κυβέρνηση πως «ξοδεύει πολύ περισσότερα απ΄ όσα πρέπει» με την επιδοματική της πολιτική. Φυσικά, δεν ανησυχούσαν για το περιεχόμενο των κρατικών ταμείων. Τους προβλημάτιζε το εκλογικό αποτύπωμα το οποίο ενδεχομένως θα άφηναν οι παρεμβάσεις αυτού του είδους.

Μέθοδοι

Εύλογα, όπως αποδείχθηκε, αφού τα ποσοστά που έγραψε η ΝΔ σε λαϊκές συνοικίες της πρωτεύουσας στις περσινές εθνικές εκλογές επιβεβαίωσαν όσους προέβλεπαν ότι οι παροχές – ακόμη κι αν απέχουν πολύ απ΄ τα ποσά τα οποία μοίραζε το κράτος στις εποχές της ευδαιμονίας – θα μετρήσουν υπέρ του κυβερνώντος κόμματος (γιατί ψηφοφόροι με χαμηλά εισοδήματα θα αναγνωρίσουν έστω την προσπάθεια της κυβέρνησης να ενισχύσει τους οικογενειακούς τους προϋπολογισμούς).

Σήμερα, ένα ερώτημα σαν κι αυτά που διατύπωναν πολλοί μεταξύ 2020 και 2023 επέστρεψε: φτάνει η επιδότηση των λογαριασμών ρεύματος του Αυγούστου για να μετριάσουν οι κυβερνητικοί τη δυσαρέσκεια που προκαλεί η ακρίβεια; Θεωρητικά, η προηγούμενη εμπειρία δείχνει ότι τέτοιες κινήσεις ευνοούν μακροπρόθεσμα την εικόνα της κυβέρνησης. Από την άλλη, όμως, το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών αποκάλυψε πως η τελευταία δεν αποτελεί προς το παρόν εξαίρεση στον κανόνα της δεύτερης τετραετίας – τον κανόνα που θέλει το πολιτικό κόστος κάθε δύσκολης για τους κυβερνώντες στιγμής να συσσωρεύεται με τις περασμένες αλλά όχι ξεχασμένες ζημιές. Η κάλπη είναι μακριά, αλλά η στιγμή που το πρωθυπουργικό γραφείο ίσως κληθεί να επανεφεύρει τον κυβερνητικό εαυτό, βρίσκοντας νέες μεθόδους διαχείρισης κρίσεων, μοιάζει κοντά.