ΣΥΝΑΥΛΙΑΚΕΣ ΣΚΗΝΕΣ ΚΑΙ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΤΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ

Σπάνια στο παρελθόν μού κίνησαν το ενδιαφέρον οι διαγωνισμοί τραγουδιού της Eurovision. Απέφευγα να τις παρακολουθήσω γιατί τις θεωρούσα ξεπερασμένες και ρηχές, όχι μόνο για το επίπεδο των τραγουδιών αλλά και για την όλη σκηνική αντιμετώπιση. Εντυπωσιακά, αλλά σχετικά αδιάφορα εφέ που δεν είχαν σχέση με τα θεαματικά σκηνικά, σχεδιασμένα από αρχιτέκτονες και designers των μεγάλων ροκ συναυλιών, που κατέφθαναν με αμέτρητα καμιόνια στους χώρους εγκατάστασης. Είχα τη χαρά να παρακολουθήσω τη μαγεία του στησίματος αυτών των λυόμενων πολυσύνθετων δομών, όπως με τη συναυλία των Pink Floyd στο Ολυμπιακό Στάδιο το 1989, και στη συνέχεια απόλαυσα το μαγικό τελικό αποτέλεσμα που προέκυψε με την αξιοποίηση της τότε σύγχρονης τεχνολογίας.

Αυτή τη φορά, εντελώς τυχαία, κάτι περίεργο με τράβηξε ενώ δούλευα στον υπολογιστή μου, όταν η τηλεόραση στο βάθος του χώρου παρουσίαζε χωρίς ήχο τη φετινή Eurovision, στο Μάλμε της Σουηδίας. Γρήγορες εναλλαγές εντυπωσιακών εικόνων μού κίνησαν το ενδιαφέρον και πλησίασα στην οθόνη. Ανοιξα τον ήχο, εντυπωσιάστηκα και παράλληλα προβληματίστηκα με τον σκηνικό χώρο και την επαναστατική ψηφιακή δυνατότητα να συγκροτούνται εντελώς διαφορετικές και ετερόκλητες αρχιτεκτονικές μεταλλάξεις, μέσα από μια τεχνολογία που αρχικά τη ζήλεψα και αναζήτησα τη φωτογραφική μου μηχανή. Ενιωσα ότι έχουμε περάσει πια, ανεπιστρεπτί, σε μια εποχή που νέοι άνθρωποι χειρίζονται την τεχνολογία με μεγάλες αδιανόητες ταχύτητες και απίστευτη ακρίβεια στις γρήγορες εναλλαγές, διαμορφώνοντας χώρους με εντυπωσιακά αλλά και ευαίσθητα χαρακτηριστικά.

Ομολογώ ότι εντυπωσιάστηκα από αυτή την προωθημένη ψηφιακή αρχιτεκτονική που εκφράστηκε από τους δημιουργούς του σκηνικού στο Malmö Arena. Τον γερμανό designer και σκηνογράφο Florian Andreas Wieder και τον δανό designer φωτισμού και ψηφιακής οθόνης Fredrik Stormby, που κατάφεραν να ορίσουν γραμμές και επίπεδα και τελικά εναλλασσόμενους χώρους που αγκάλιασαν τους καλλιτέχνες και τις ερμηνείες τους, αξιοποιώντας πάνω από δύο χιλιάδες προβολείς led ή λέιζερ, 1.000 τετραγωνικά μέτρα ψηφιακών οθονών, στο δάπεδο, στο πίσω φόντο και πάνω σε 5 κύβους LED αναρτημένους από την οροφή, μαζί με 204 τόνους κινούμενου τεχνικού εξοπλισμού. Και με 26 κάμερες στρατηγικά τοποθετημένες για να απαθανατίζουν κάθε στιγμή, με απίστευτες εναλλαγές των λήψεων, κατάφεραν να φέρουν το τηλεοπτικό κοινό πιο κοντά στη δράση. Επανέφεραν επίσης μέσω ολογραμμάτων ολοζώντανους τους ABBA στη σκηνή μετά από 50 χρόνια και αξιοποιώντας την τεχνητή νοημοσύνη παρουσίασαν μια τεχνικά άρτια οργάνωση, χωρίς να ξεφύγει ούτε δευτερόλεπτο, μετά από συστηματική προετοιμασία επί τέσσερις εβδομάδες για τον προγραμματισμό όλων αυτών των συστημάτων. Σε έναν βαθμό μάς ταξίδεψαν σε απρόσμενους εναλλασσόμενους χώρους, που δημιουργούν συναισθήματα και ενεργοποιούν το φαντασιακό μας.

Η φετινή Eurovision ανέδειξε μια νέα πτυχή που οφείλουμε να τη γνωρίσουμε και να τη δεχτούμε κριτικά. Οι εξελίξεις τρέχουν με τεράστιες ταχύτητες που τις ακολουθούν με επιτυχία οι νέοι άνθρωποι, αξιοποιώντας τη σύγχρονη ψηφιακή τεχνολογία που συνεχώς εξελίσσεται και διαχέεται σε όλους τους χώρους βελτιώνοντας τη ζωή μας.

TO NEO ZHTOYMENO. Τα επιτεύγματα αυτά, της μεγάλης ακρίβειας, του εντυπωσιασμού και των εναλλαγών, εκτός από τη σκηνογραφία έχουν εισβάλει και στην αρχιτεκτονική και αποτελούν το νέο ζητούμενο της εποχής. Ηδη στον τόπο μας οι έλληνες αρχιτέκτονες σε συνεργασία με lighting designers έχουν δώσει αξιοπρόσεκτα δείγματα αξιοποιώντας τη νέα αυτή τεχνολογία.

Η πολυβραβευμένη Ελευθερία Ντεκώ, εκτός από τον φωτισμό της Ακρόπολης, πρότεινε την εναλλαγή φωτεινών χρωματικών αποχρώσεων στις κατακόρυφες περιστρεφόμενες περσίδες στην όψη της νέας επέκτασης του Αεροδρομίου Ελευθέριος Βενιζέλος, προσδίδοντας μια νέα ενδιαφέρουσα νυχτερινή οπτική στο υπάρχον αδιάφορο κτίριο (βλ. εικόνα 2), σε συνεργασία με τους αρχιτέκτονες Αγγελική Αθανασιάδου,  Κατερίνα Βασιλάκου και Γιάννη Ρωμάνο των γραφείων AVW Architecture και Αλέξανδρου Ν. Τομπάζη.

Εναλλασσόμενοι και με δυνατότητα προγραμματισμού είναι και οι φωτισμοί του ανακαινισμένου Πύργου του Πειραιά, που πρόσφατα μάλιστα με αφορμή τη μεταφορά της ολυμπιακής φλόγας φωτίστηκε με τα χρώματα της γαλλικής σημαίας. Ενα ακόμη τεχνολογικό επίτευγμα ενταγμένο επίσης στις μεταβαλλόμενες περσίδες σκίασης της νέας όψης του κτιρίου (βλ. εικόνα 3), αποτέλεσμα της συνεργασίας του γραφείου PILA Architects με τον σύμβουλο αρχιτεκτονικού φωτισμού Αθανάσιο Ντανίλωφ, που εκτός των άλλων έχει μελετήσει και το νέο κτίριο The Wave που ξεχωρίζει στη Λεωφόρο Συγγρού, έργο των TSOLAKIS Architects. Ετσι φαίνεται να ξεπερνιέται ανεπιστρεπτί η άποψη ότι η αρχιτεκτονική δεν είναι ντεκόρ και απαγορεύεται να καταντά σκηνογραφία, σε μία εποχή που η τεχνολογία κυριαρχεί, εξελίσσεται και επιβάλλει καινούργιους δρόμους με στόχο τον εντυπωσιασμό και μία νέα εναλλασσόμενη οπτική αντίληψη να κυριαρχεί στο δομημένο περιβάλλον, ιδιαίτερα τη νύχτα, τόσο στο εξωτερικό όσο και στο εσωτερικό των κτιρίων.