«Τι περιμένουμε από τις ευρωεκλογές»

Η εκτιμώμενη μικρότερη πλειοψηφία των κεντρώων κομμάτων και η άνοδος της Ακροδεξιάς θα κάνει δυσκολότερη τη λήψη αποφάσεων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ενώ θα υπάρξει μετατόπιση σε λιγότερο προοδευτικές πολιτικές εκτιμούν, μεταξύ άλλων, τρεις αναλυτές που μίλησαν στα «ΝΕΑ Σαββατοκύριακο» εν όψει των ευρωεκλογών 6-9 Ιουνίου.

Σοφία Ρούσακ

Ερευνήτρια στη δεξαμενή σκέψης CEPS

«Πιο δύσκολη η λήψη αποφάσεων»

«Η γεωπολιτική κατάσταση είναι πολύ διαφορετική σήμερα σε σύγκριση με τις προηγούμενες εκλογές. Στην άμυνα η ΕΕ πρέπει να δράσει δια φορετικά από ό,τι πριν από πέντε χρόνια. Την ίδια στιγμή έχουμε άνοδο της Ακροδεξιάς, που δεν θέλει αμυντική συνεργασία, δεν θέλει διεύρυνση της ΕΕ. Ο συνδυασμός αυτός καθιστά τις επερχόμενες ευρωεκλογές πολύ σημαντικές, διότι οι γεωπολιτικές εντάσεις απαιτούν μια πιο ενοποιημένη ΕΕ, αλλά εσωτερικά έχουμε αυτές τις δυνάμεις, που είναι αντίθετες σε μια τέτοια ΕΕ. Επίσης τα κεντρώα κόμματα θα ρέπουν να συνεργαστούν με κόμματα της Ακροδεξιάς και ως αποτέλεσμα η πολιτική ατζέντα θα είναι λιγότερο προοδευτική, ενώ υπάρχει ο κίνδυνος να μην είναι σε θέση να λειτουργήσει η Ευρωβουλή. Οσο μικρότερη η πλειοψηφία των κεντρώων κομμάτων τόσο δυσκολότερη θα γίνει η λήψη αποφάσεων και τόσο πιο πολύ θα παρεμποδίζεται η Ευρωβουλή στην ικανότητά της να παρεμβαίνει» λέει η ερευνήτρια της CEPS. Ποιες πλειοψηφίες θα δημιουργηθούν πιθανώς; «Η πλειοψηφία μεταξύ ΕΛΚ, Σοσιαλδημοκρατών (S&D) και φιλελευθέρων Renew Europe θα παραμείνει, καθώς αναμένεται να έχουν μαζί πάνω από 50% των εδρών. Υπάρχει επίσης μια πιθανή δεξιά πλειοψηφία με ΕΛΚ, Ευρωπαίους Συντηρητικούς και Μεταρρυθμιστές (ECR), Ταυτότητα και Δημοκρατία (ID) και με ακροδεξιούς ευρωβουλευτές που δεν ανήκουν σε ομάδα, παρότι το ΕΛΚ δεν φαίνεται πως θα συνεργαστεί με το ID. Στις τελευταίες εκλογές υπήρχε επίσης οριακή πλειοψηφία προς τα αριστερά, S&D, Αριστερά (GUE/NGL), Πράσινοι, αλλά αυτή μάλλον δεν θα μπορέσει να αποτελέσει πλειοψηφία αυτή τη φορά. Στην επόμενη θητεία θα υπάρχουν αρκετές πλειοψηφίες, που θα δημιουργούνται ανάλογα με τα θέματα, μόλις ή γύρω στο 50%, γεγονός που θα καταστήσει την κατάσταση εντελώς απρόβλεπτη» λέει η Ρούσακ. Σχετικά με την προεκλογική ατζέντα επισημαίνει ότι «τα εθνικά κόμματα δεν προτάσσουν τα πραγματικά ευρωπαϊκά θέματα, μιλούν για ζητήματα που είναι πιο οικεία στους ψηφοφόρους, διότι θέλουν περισσότερες ψήφους ή δεν τα χρησιμοποιούν σωστά, όπως κάνουν τα ευρωσκεπτικιστικά κόμματα με την Πράσινη Συμφωνία».

Λουίζ Κουάριτς

Συνεργάτιδα στο Jacques Delors Centre

«Μια πιο συντηρητική Ευρωβουλή»

«Το ποιος εκλέγεται στην Ευρωβουλή έχει πραγματικό αντίκτυπο. Η δομή της θα επηρεάσει ποιες πολιτικές θα είναι προτεραιότητα τα επόμενα πέντε χρόνια. Το S&D και το ΕΛΚ είναι πιθανό να μη χάσουν πολλές έδρες σε σύγκριση με το 2019, αλλά τότε είχαν ένα αρκετά κακό αποτέλεσμα, οπότε θα πρέπει να βασιστούν σε άλλες ομάδες, όπως τη Renew Europe, για να έχουν πάλι πλειοψηφία.

Η συνολική στροφή προς ένα πιο συντηρητικό, πιο ευρωσκεπτικιστικό Κοινοβούλιο θα μπορούσε να αλλάξει τη δυναμική μεταξύ του Ευρωκοινοβουλίου, το οποίο είναι ιστορικά η πιο προοδευτική, φιλοευρωπαϊκή δύναμη, και του Συμβουλίου» λέει η Κουάριτς. Σχετικά με την Ακροδεξιά και τις εξελίξεις γύρω από το γερμανικό AfD και τη Μαρί Λεπέν εκτιμά ότι «η Λεπέν προσπαθεί να κάνει το κόμμα της πιο συμβατικό και οι επόμενες γαλλικές προεδρικές εκλογές φαίνονται πιο σημαντικές για αυτήν από ό,τι οι ευρωεκλογές και από το να έχει μια πιο ενωμένη Ακροδεξιά στην Ευρωβουλή. Φαίνεται ότι η Μελόνι ενδιαφέρεται περισσότερο για μια ενωμένη Ακροδεξιά, αλλά και οι δικές της επιλογές είναι πιο συμβατικές».

Παράλληλα, θεωρεί ότι «η άνοδος των ακροδεξιών κομμάτων και η συμμετοχή τους στις κυβερνήσεις ορισμένων κρατών-μελών καθιστά πιο δύσκολο για τα συμβατικά κόμματα να μη συνεργαστούν μαζί τους σε κανένα επίπεδο». Θυμίζει εξάλλου πως η Φον ντερ Λάιεν είπε ότι δεν θα συνεργαστεί με το ID, αλλά μπορεί να συνεργαστεί με το ECR, αρκεί να είναι υπέρ της Ευρώπης, της Ουκρανίας και του κράτους δικαίου.

Οσο για την προεκλογική ατζέντα, συμμερίζεται την άποψη ότι «τα κόμματα δυσκολεύονται να κάνουν περισσότερο ευρωπαϊκές εκστρατείες διότι ανησυχούν μη χάσουν ψήφους, καθώς οι πολίτες δεν σχετίζονται τόσο με τα ευρωπαϊκά όσο με τα εθνικά ζητήματα». Ξεχωρίζει, πάντως, ως κοινά ζητήματα, την κλιματική αλλαγή, τον πόλεμο στην Ουκρανία, τη μετανάστευση.

Τόμπιας Σµίνκε

Ιδρυτής της Europe Elects

«Ο άγνωστος παράγοντας των Πρασίνων»

«Είναι ενδιαφέρον ότι οι Πράσινοι ανέβηκαν κατά έξι έδρες σύμφωνα με την πιο πρόσφατη προβολή μας σε σύγκριση με αυτήν του Απριλίου. Το 2019 προβλεπόταν ότι θα είχαν φτωχό αποτέλεσμα και κατέληξαν να έχουν το καλύτερο αποτέλεσμα στην ιστορία τους, βέβαια είναι νωρίς να προβλέψουμε αν θα επαναληφθεί» λέει ο Σμίνκε για τις τάσεις που δημιουργούνται βάσει των πιο πρόσφατων στοιχείων της Europe Elects, η οποία συλλέγει τα αποτελέσματα δημοσκοπήσεων από τα κράτη-μέλη και κάνει «ευρωπαϊκή» προβολή.

Σύμφωνα με την πιο πρόσφατη προβολή το ΕΛΚ αναμένεται να κερδίσει 182 έδρες, μία λιγότερη από την αντίστοιχη πρόβλεψη του Απριλίου, 134 έδρες οι S&D, έξι λιγότερες, το Renew 85 έδρες, μία λιγότερη από τον Απρίλιο, το ECR φαίνεται να λαμβάνει 83 έδρες, οι Πράσινοι 54, η Αριστερά 43.

Ο Σμίνκε μάς πληροφορεί μάλιστα ότι ο αριθμός των υποψηφίων στις ευρωπαϊκές είναι 15.395 συνολικά στα 27 κράτη-μέλη. «Θα δούμε άνοδο των δυνάμεων που ανήκουν στην Ακροδεξιά, αλλά είναι ενδιαφέρον να δούμε τι ομάδες θα δημιουργήσουν τελικά στο Ευρωκοινοβούλιο, λέει. Θυμίζοντας «τη συνεργασία μεταξύ ΕΛΚ, ECR και ID που μπλόκαρε τον νόμο για τη βιοποικιλότητα» εκτιμά ότι «μπορεί να δούμε το ΕΛΚ να συνεργάζεται πιο συχνά με τις ακροδεξιές ομάδες».

Σχετικά με τάσεις που επικρατούν στα κράτη-μέλη ξεχωρίζει στη Γαλλία την άνοδο της Λεπέν, στη Γερμανία την άνοδο του AfD, στη Σλοβενία και τη Λετονία την ενίσχυση των Πρασίνων, όπως έγινε στην Κροατία. «Είναι ενδιαφέρουσα εξέλιξη διότι οι Πράσινοι είχαν δυσκολία στην Ανατολική Ευρώπη» λέει. Στην Ελλάδα λέει ότι δεν θα υπάρξουν εκπλήξεις όσον αφορά τα μεγάλα κόμματα, ενώ για τα πολύ μικρά κόμματα εκτιμά ότι «θα εισέλθουν στο Ευρωκοινοβούλιο η Νίκη και η Πλεύση Ελευθερίας», η οποία είναι, όπως μας πληροφορεί, «το μόνο από τα 209 κόμματα που προβλέπουμε ότι θα εισέλθουν στην Ευρωβουλή που δεν γνωρίζουμε σε ποια ομάδα θα ενταχθεί».