Ποιος πληρώνει {LF}τα σπασμένα;

Αρκετοί ήταν εκείνοι που εξεπλάγησαν με τις αντιδράσεις απέναντι στα κυβερνητικά μέτρα κατά του bullying και ακόμα περισσότεροι με την άποψη του Γιώργου Τσίπρα, ο οποίος διερωτήθη, όταν το παιδί μου σπάει τρία τζάμια και δύο θρανία «είναι σωστό να είμαι υποχρεωμένος να το πληρώνω εγώ ο γονιός; Να συνεχίσουμε να τα πληρώνουμε όλοι μας. Αυτή η αντίληψη περί ατομικής ευθύνης, δεν πρόκειται να λύσει απολύτως τίποτα». Μετά τον σάλο επιχείρησε να ανασκευάσει, επαναλαμβάνοντας όμως και πάλι πως «είναι λάθος να πληρώνει ο γονιός και να εγκαλείται για αυτό που κάνει το παιδί του», υποστηρίζοντας πως πρέπει να συνεχίσει να ισχύει αυτό που ισχύει σήμερα. Εν ολίγοις, να πληρώνουν τους βανδαλισμούς που κάνει ένας μαθητής, όλοι οι φορολογούμενοι. Την ίδια στιγμή το κόμμα τάχθηκε κατά της αυστηροποίησης των τιμωριών για το bullying. Οπως ανέφερε η αρμόδια τομεάρχης Ράνια Θρασκιά «η κυβέρνηση επιλέγει αναχρονιστικές μεθόδους, προκρίνοντας ως λύση στο φλέγον αυτό ζήτημα την αυστηροποίηση των ποινών και την τιμωρία». Συμπληρώνοντας πως η αποβολή σε μαθητές που κάνουν bullying θα οδηγήσει «σε κατηγοριοποίηση τους μαθητές στο σχολικό περιβάλλον και αυξάνει την πιθανότητα να εκδηλώσουν αντικοινωνική στάση» (!!) Οτι δηλαδή ο ξυλοδαρμός, ο εξευτελισμός, ο εκφοβισμός ενός μαθητή από συμμαθητή του δεν αποτελεί ήδη αντικοινωνική στάση, αλλά θα τον σπρώξει σε αντικοινωνική στάση η τιμωρία για την πράξη του αυτή. Αφωνοι.

Στην πραγματικότητα, βέβαια, πρόκειται για μια βαθύτερη ιδεολογική διαμάχη. Εχει κυρίως να κάνει με έναν στρεβλώς αντιλαμβανόμενο δικαιωματισμό, που οδηγεί στην ιεράρχηση ως σημαντικότερων των δικαιωμάτων του θύτη έναντι αυτών του θύματος. Σε αυτή την κατεύθυνση είναι η πάγια αντίθεση του κόμματος στην αυστηροποίηση των ποινών, η ευνοϊκότερη ποινική μεταχείριση εγκληματιών που επεφύλασσε η περιβόητη τροποποίηση του ποινικού κώδικα λίγο πριν από τις εκλογές του 2019, αλλά και το χάιδεμα της τρομοκρατίας από κομματικά στελέχη και της «καλής βίας» που βαφτίστηκε κάποτε «δίκαιη οργή». Αντί να συζητάμε για τις ζωές αθώων παιδιών που καταστρέφονται από ανήλικους τραμπούκους, αντί να ζητάμε αυστηρά μέτρα πρόληψης και αποτροπής, συζητάμε αν κάποιος ανήλικος που θα ξεφτιλίσει έναν συμμαθητή του, θα τον σπάσει στο ξύλο, θα τον στείλει στο νοσοκομείο, θα τον κάνει να φοβάται να πάει σχολείο, θα νιώσει ότι «κατηγοριοποιείται» αν το σχολείο του δώσει αποβολή! Αναρωτιέμαι πώς θα αισθάνεται ο 15χρονος από την Αρτα που συμμαθητής του χτυπούσε το κεφάλι στη σιδερένια καγκελόπορτα του σχολείου και έμεινε παράλυτος, όταν ακούσει ότι δεν θα έπρεπε να αποβληθεί ο δράστης από το σχολείο γιατί θα νιώσει «κατηγοριοποίηση στο σχολικό περιβάλλον».

Την ίδια στιγμή έχει ιδιαίτερη αξία η αναφορά πως «αυτή η αντίληψη περί ατομικής ευθύνης, δεν πρόκειται να λύσει απολύτως τίποτα». Η ατομική ευθύνη, που αποτελεί τη βάση της Δημοκρατίας, φέρνοντας στο επίκεντρο τον πολίτη, έχει προ πολλού δαιμονοποιηθεί από κάποιους ως φιλελεύθερη προσέγγιση. Υπό την έννοια ότι αντιμετωπίζει το άτομο ως αυτόνομο ηθικό υποκείμενο και όχι ως τμήμα του ευρύτερου συνόλου, το οποίο οφείλει να προστατεύεται και να καθοδηγείται από το κράτος. Ενα κράτος που κατά τους ίδιους θα έπρεπε στην πανδημία να πληρώνει δωρεάν self test επειδή κάποιοι αρνούνταν να αναλάβουν την ατομική –και κατ’ επέκταση κοινωνική– ευθύνη να εμβολιαστούν. Που πρέπει να πληρώνει τα σπασμένα θρανία, εργαστήρια, βιβλιοθήκες. Ως γνωστόν βέβαια «το κρατικό χρήμα, είναι τα λεφτά των φορολογουμένων» όπως θα θύμιζε κάποια από το παρελθόν, αλλά και πάλι θα αρχίζαμε την άκαιρη συζήτηση περί φιλελευθερισμού. Τη στιγμή που αθώα πλάσματα υποφέρουν, παιδικές ζωές καταστρέφονται.

Είναι το μόνο που θα έπρεπε να μας ενδιαφέρει να σταματήσει.