Η πιο δύσκολη άσκηση

«Αμάν πια με την επικοινωνία! Ας ασχοληθούν λίγο και με την κανονική πολιτική». Το σχόλιο του φίλου μου στο τραπέζι της 25ης Μαρτίου βρήκε απήχηση στους συνδαιτυμόνες!

Ο κόσμος θεωρεί ότι τα τελευταία χρόνια οι πολιτικοί υπερασχολούνται με το πώς θα παρουσιάσουν στην κοινή γνώμη τις θέσεις τους. Αυτό έχει βάση, γιατί πλέον είναι πολύ σημαντικός ο ρόλος όλων των Μέσων αλλά θα ήταν λάθος να θεωρήσουμε ότι παλιότερα οι πολιτικοί έδιναν μικρότερη σημασία στο πώς θα περάσουν στους ψηφοφόρους τις αποφάσεις τους (ή τις υποσχέσεις τους). Δεν υπάρχει πολιτική χωρίς επικοινωνία. Αν δεν εξηγήσεις τι κάνεις, δεν θα έχεις συναίνεση. Ακόμη και οι δικτατορίες τα δίνουν όλα για την προπαγάνδα!

Αυτό που διαφοροποιεί το σήμερα από παλιότερες περιόδους είναι ότι πλέον η ίδια η επικοινωνιακή διαχείριση γίνεται «είδηση» και αντικείμενο συζήτησης. Οι δημοσιογράφοι αποκαλύπτουν ποιο είναι το επικοινωνιακό πλάνο των πολιτικών μας ενώ οι σύμβουλοι επικοινωνίας δίνουν συνεντεύξεις, μιλάνε ανοιχτά για την εμπειρία τους, ενίοτε γράφουν και βιβλία με το παρασκήνιο της δουλειάς τους. Ετσι οι πολίτες έχουν εξοικειωθεί με τα πρόσωπα και τις μεθόδους τους. Η αντιπολίτευση κατηγορούσε παλιά τον Ανδρέα Παπανδρέου ότι έφερε στη χώρα «μεθόδους της λεωφόρου Μάντισον», υπονοώντας ότι είχε και αμερικανούς συμβούλους. Σήμερα κανείς δεν χρειάζεται να υπονοήσει κάτι. Είναι γνωστό ότι ο Πρωθυπουργός συμβουλεύεται τον Σταν Γκρίνμπεργκ και όποιος θέλει να το ψάξει λίγο παραπάνω μπορεί να αναζητήσει στο Διαδίκτυο το μπλογκ του αμερικανού ειδικού στην πολιτική επικοινωνία. Παλιότερα, ο Γιάννης Λούλης δεν συμβούλευε μόνο τον Κώστα Καραμανλή αλλά έλεγε δημόσια και τι του πρότεινε για να κερδίσει τις εκλογές. Αυτή είναι μια πρακτική που ακολουθούν και οι Αμερικανοί και οι Γάλλοι ή οι Βρετανοί. Η επικοινωνιακή διαχείριση δεν είναι ένα «καλά κρυμμένο μυστικό των υπογείων» αλλά κάτι που θεωρείται απόλυτα φυσιολογικό να συμβαίνει.

Ομως αυτή η εξοικείωση δημιουργεί και μια κούραση – αυτό που εξέφρασε ο φίλος μου. Και η κούραση γίνεται ενόχληση, όταν όλα όσα συμβαίνουν στην πολιτική σκηνή μπορούν δίκαια ή άδικα να ερμηνευθούν από τους πολίτες ως παιγνίδια για τις εντυπώσεις. Ενα δημοσίευμα που αποκάλυψε ακριβώς ένα «επικοινωνιακό τέχνασμα», γίνεται τώρα αφορμή για πρόταση δυσπιστίας κατά της κυβέρνησης. Η κίνηση αυτή ερμηνεύεται ως ευκαιρία για να ανακάμψει επικοινωνιακά το κόμμα που χάνει τελευταία έδαφος στις δημοσκοπήσεις. Η υπόλοιπη αντιπολίτευση, για να μη μείνει πίσω σε επίπεδο εντυπώσεων, συντάσσεται με την πρόταση αλλά κάθε κόμμα προσπαθεί κάπως να διαφοροποιηθεί. Το ένα από αυτά πετάει και μια «βόμβα» που αμφισβητεί την ομαλή διεξαγωγή εκλογών στη χώρα, ακριβώς για να κάνει ακόμη περισσότερο επικοινωνιακό θόρυβο. Και κάποιοι από το κυβερνητικό στρατόπεδο δεν έχουν πρόβλημα να πουν δημόσια ότι ευχαρίστως δέχονται την πρόκληση της μάχης στη Βουλή γιατί θεωρούν ότι θα έχουν την ευκαιρία να θυμίσουν τις επιτυχίες της κυβέρνησης σε διάφορούς τομείς τελευταία.

Ολα αυτά γίνονται και λέγονται με αφορμή ένα δυστύχημα τρένου με δεκάδες νεκρούς…

Ας προσέξουν λοιπόν οι πολιτικοί μας. Η διαχείριση των συναισθημάτων του κόσμου είναι η πιο δύσκολη άσκηση. Και αυτό ακριβώς είναι το σημείο που η επικοινωνία συναντά την ουσιαστική πολιτική.

Ο Χάρης Γούλιος είναι επικοινωνιολόγος, διευθυντής Μάρκετινγκ του MEGA