Το Κέντρο μπροστά

Οι εκλογικές μάχες κερδίζονται με το Κέντρο και οι πολιτικές διακυβέρνησης επαναπροσδιορίζονται στο Κέντρο. Μετά τη δεκαετία της κρίσης, κατά την οποία δοκιμάστηκαν  οι αντοχές της Δημοκρατίας, του Κράτους Δικαίου,  της κοινωνικής συνοχής και της ευρωπαϊκής προοπτικής της χώρας, η επιλογή στο Κέντρο αποτελεί πλέον την πολιτική στάση ενός σημαντικού μέρους του εκλογικού σώματος, που διαμορφώνει κυβερνητικές πλειοψηφίες· ακόμα και «δανείζοντας» την ψήφο του σε άλλους χώρους, ελλείψει αυτοδύναμης εναλλακτικής πρότασης. Ιδιαίτερα στην Ελλάδα, οι κεντρώοι πολίτες που στήριξαν την παραμονή της Ελλάδας στην Ευρώπη, που διαμόρφωσαν και διεκδίκησαν την επόμενη μέρα, μετά από το «αντι-ΣΥΡΙΖΑ μέτωπο», σήμερα αναζητούν την αυτόνομη και διακριτή εκπροσώπησή τους.   Η αντίληψη ότι μπορεί να υπάρχουν κεντρώοι ψηφοφόροι, αλλά δεν υπάρχει ιδεολογικός και αυτόνομος κομματικός χώρος του Κέντρου έχει αρχίσει να δημιουργεί μια αντίφαση, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη.

Πράγματι, η «κεντροποίηση»  κομμάτων διαφορετικής πολιτικής αφετηρίας δημιουργεί μια νέα σύγχυση. Η μετατόπιση των κομμάτων του κεντροδεξιού και του κεντροαριστερού φάσματος προς το Κέντρο είναι μια διάχυτη τάση σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Αλλά φτάνει η ροπή για να ρυθμίσει τη δύναμη; Το Κέντρο σήμερα επανέρχεται ως υπερασπίσιμος πολιτικός χώρος για περισσότερη ελευθερία, ασφάλεια, ευημερία, προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών, αποτελεσματική καταπολέμηση της φτώχειας, στήριξη του κοινωνικού κράτους,  αντιμετώπιση των κρίσεων και προστασία των δημόσιων αγαθών. Στο Κέντρο αποκρυσταλλώνεται σήμερα η έκφραση των νέων κοινωνικών και πολιτικών διεργασιών, και καταγράφεται πλέον η στάση ενός ρευστού μεν, αλλά πολύ απαιτητικού εκλογικού σώματος.

Γι’ αυτό, είναι απαραίτητη η αυτοδύναμη ύπαρξή του ως θετική και συγκροτημένη πολιτική πρόταση. Οι κοινωνικές δυνάμεις που μπορούν να το θέσουν στο προσκήνιο δεν αρκούνται πλέον στην επικοινωνιακή μόνο αναβάθμιση της περίφημης «κανονικότητας», την οποία όμως δεν βιώνουν πραγματικά στην καθημερινότητά τους. Δεν ελκύονται πια από τις κυβερνητικές ασκήσεις ισορροπίας μεταξύ διαφορετικών εκλογικών ακροατηρίων για τη συνάθροιση «ικανοποιημένων πλειοψηφιών». Δεν στέκονται σιωπηρές απέναντι στην αύξηση της επιρροής λαϊκιστικής και  ρατσιστικής  Ακροδεξιάς, ούτε στη διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων ή στη συρρίκνωση του κοινωνικού κράτους. Δεν ικανοποιούνται με ημιτελείς μεταρρυθμίσεις και μικροπολιτικές διαχειρίσεις.

Αν συμφωνούμε ότι μόνο με το «Κέντρο κυβερνάται ο τόπος», τότε στις επερχόμενες ευρωπαϊκές εκλογές, αυτές οι δυνάμεις μπορούν να έχουν και πρέπει να διεκδικήσουν την αυτόνομη πολιτική έκφραση τους με «το Κέντρο μπροστά». Οι  δίκαιες αλλά και οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, οι στοχευμένες αλλά και οι προστατευτικές κοινωνικές πολιτικές που έχει ανάγκη η χώρα και οι πολίτες στην Ελλάδα και την Ευρώπη του 2030 είναι σήμερα το νέο στοίχημα για την εποχή των νέων (γεω)πολιτικών κινδύνων, της κλιματικής κρίσης και της τεχνητής νοημοσύνης.

Ο Θεόδωρος Π. Παπαθεοδώρου είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, πρ. υφυπουργός