Οικονομολόγοι

Παίρνοντας αφορμή από το εισαγωγικό σημείωμα της Giga Bhat στην τελευταία έκδοση του περιοδικού του ΔΝΤ «F&D», επανέρχεται αυτό που είχε πει ο Κέινς: Ο σωστός οικονομολόγος πρέπει να είναι μαθηματικός, ιστορικός και πολιτικός φιλόσοφος.

Η φράση αυτή μας παραπέμπει στην ανάγκη επίλυσης των οικονομικών προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι, όπως είναι το εισόδημα, οι τιμές, το Ασφαλιστικό, το σύστημα υγείας, η δικαιοσύνη και η εκπαίδευση.

Και όσο οι απανωτές κρίσεις κάνουν τα πράγματα πιο περίπλοκα, οι οικονομολόγοι, ίσως, θα πρέπει να μάθουν να σκέφτονται «έξω από το κουτί», να δέχονται ανατρεπτικές μεταρρυθμίσεις, ακόμη και πειραματισμούς, έχοντας πάντα ένα σχέδιο, σε περίπτωση που δεν πετύχει η δοκιμή.

Η χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, η πανδημία του 2020 και οι γεωπολιτικές εξελίξεις στην Ουκρανία και στο Ισραήλ έχουν αλλάξει τα δεδομένα στην παγκόσμια οικονομία.

Ετσι, θέματα όπως οι δαπάνες άμυνας και ο τρόπος χρηματοδότησης, η προσέγγιση του δημόσιου χρέους, το Δημογραφικό και το Ασφαλιστικό, ο πληθωρισμός και η αγοραστική δύναμη ίσως θα πρέπει να τα δούμε με διαφορετικό τρόπο από ό,τι τα βλέπαμε μέχρι σήμερα. Ισως, μόνο η οικονομετρία και η κλασική προσέγγιση της νομισματικής πολιτικής να μην επαρκούν.

Σε αυτό το πλαίσιο θα πρέπει να κινηθούν και οι κυβερνήσεις, δηλαδή οι πολιτικοί. Η συζήτηση για τα μη κρατικά – μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια προκαλεί έντονους προβληματισμούς διότι αλλάζει κάτι που λειτουργούσε – όπως λειτουργούσε – μέχρι σήμερα. Η πίεση του Δημογραφικού στο Ασφαλιστικό και η ανησυχία για νέα αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης ίσως θα πρέπει να αντιμετωπιστούν διαφορετικά. Διότι το προσδόκιμο ζωής μπορεί να αυξάνεται, αλλά το παραγωγικό όριο ηλικίας παραμένει σταθερό. Ισως, θα έπρεπε να εξεταστεί η περίπτωση της μείωσης των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης για επιτάχυνση του ρυθμού ανανέωσης του εργατικού δυναμικού. Ή να λυθεί το Δημογραφικό.