Διέξοδος ανάπτυξη

Ο τομέας της αγροδιατροφής αποτελεί ένα σημαντικό πυλώνα της γεωργικής ανάπτυξης σε περιφερειακό επίπεδο. Η χώρα μας διαθέτει μια μοναδική βιοποικιλότητα που συνδυάζεται με εξαιρετικής ποιότητας αγροδιατροφικά προϊόντα. Ο χαρακτηρισμός αυτών ως προϊόντων υψηλής ποιότητας και θρεπτικής αξίας, μέσω των εφαρμογών εξελιγμένων τεχνολογιών, αναδεικνύει τα μοναδικά τους χαρακτηριστικά και συμβάλλει στην αναγνωρισιμότητα και την αύξηση της ζήτησής τους. Τα παραδοσιακά και βιολογικά προϊόντα αγροδιατροφής είναι ένας από τους σημαντικότερους εξαγωγικούς τομείς της Ελλάδας, με έντονη παρουσία στην Ευρώπη και αυξανόμενη παρουσία στην Αμερική. Η Ελλάδα παρουσιάζει μεγάλη και μοναδική βιοποικιλότητα (> 5.500 φυτά, εκ των οποίων 1.200 ενδημικά, 15.000 είδη ζώων, από τα οποία 3.500 ενδημικά), με αποτέλεσμα να έχει τη δυνατότητα παραγωγής μοναδικών και με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά αγροδιατροφικών και αλιευτικών προϊόντων, που δεν είναι δυνατόν να προκύψουν σε άλλες περιοχές του διεθνούς χάρτη. Οι επιχειρήσεις του πρωτογενούς τομέα στις περιφέρειες της χώρας κατέχουν σημαντικό ρόλο στη θεματική της αγροδιατροφής. Ο κλάδος της μεταποίησης αποτελεί τον σημαντικότερο δευτερογενή κλάδο, όπου η πλειοψηφία των μεταποιητικών μονάδων της χώρας ασχολείται κυρίως με την επεξεργασία των προϊόντων του πρωτογενούς τομέα.

Η εκπαίδευση των αγροτών και ιδιαίτερα των νέων είναι μια σημαντική προτεραιότητα για την αναβάθμιση του παραγωγικού μοντέλου της χώρας, με στόχο την παραγωγή ποιοτικών και ασφαλών τελικών προϊόντων και ταυτόχρονα τη μείωση του κόστους παραγωγής όσον αφορά τη χρήση αγροχημικών εφοδίων, ενέργειας και υδατικών πόρων. Η οργάνωση και υλοποίηση χειμερινών σχολείων σε όλες τις αγροτικές περιοχές της χώρας για τη μεταφορά της επιστημονικής γνώσης και την κατάρτιση των αγροτών στα διεπιστημονικά πεδία των επιστημών της αγροδιατροφής και περιβάλλοντος αποτελεί μια αναγκαία δράση. Οι αγρότες θα έχουν τη δυνατότητα να αποκτήσουν θεωρητικές και εμπειρικές γνώσεις τις οποίες θα μπορέσουν να αξιοποιήσουν και εφαρμογές των οποίων θα μπορέσουν να μεταφέρουν σε όλο το εύρος της ζωικής και φυτικής παραγωγής. Βασικός στόχος των χειμερινών σχολείων είναι κυρίως η παροχή γνώσης στις σύγχρονες εξελίξεις των επιστημών και την εφαρμογή τεχνικών και μεθοδολογιών στους τομείς:

α) εφαρμογής μεθοδολογιών και τεχνολογιών προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος,

β) ορθής χρήσης αγροχημικών ουσιών και φυτοπροστατευτικών ενώσεων,

γ) εφαρμογής καινοτόμων διαδικασιών παραγωγής και μεταποίησης αγροδιατροφικών προϊόντων,

δ) καλλιέργειας φυτών και εκτροφής παραγωγικών ζώων σε συνθήκες αειφορίας για την ανάπτυξη ποιοτικών χαρακτηριστικών στα τελικά τους προϊόντα,

ε) ανάπτυξης διατροφικών μεθόδων μειωμένου περιβαλλοντικού αποτυπώματος στη ζωική παραγωγή,

στ) εφαρμογής αρχών και εφαρμογών κυκλικής παραγωγής και οικονομίας,

ζ) υγιεινής και ασφάλειας γεωργικών προϊόντων και τροφίμων.

Σημαντικής προτεραιότητας είναι επίσης η βελτίωση της ανθεκτικότητας του γεωργικού τομέα απέναντι σε ακραία φαινόμενα όπως η ξηρασία, οι καύσωνες και οι πλημμύρες. Ταυτόχρονα, εξαιρετικής σημασίας είναι η αξιοποίηση πρακτικών που μπορούν να οδηγήσουν σε χαμηλότερες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και άλλων ατμοσφαιρικών ρύπων και στην καλύτερη διαχείριση του εδάφους, της γης και των υδάτινων πόρων, που με τη σειρά της θα συμβάλει στη διατήρηση των τοπικών οικοσυστημάτων και της βιοποικιλότητας. Τέλος, σημαντικής προτεραιότητας δράσεις είναι εκείνες που στοχεύουν στη διατήρηση των μεθόδων βιολογικής γεωργίας και κτηνοτροφίας σε επιλέξιμες εκτάσεις, στην προστασία εδαφών από τη διάβρωση με εφαρμογή βελτιωμένων πρακτικών φυτοκάλυψης και στην προστασία νησιωτικών και ορεινών γεωργικών συστημάτων υψηλής περιβαλλοντικής σημασίας.

Ο Τριαντάφυλλος Αλμπάνης είναι ομότιμος καθηγητής, πρώην πρύτανης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων