Η λεπτή τέχνη της συναίνεσης

ΟΚ, η κυβέρνηση πολιτικά παίζει μόνη της. Το λένε και οι αντίπαλοί της. Και τα μεγάλα ποσοστά των εθνικών εκλογών του 2023 διαμόρφωσαν δύο εικόνες αλλά και δύο πραγματικότητες: Πολιτική ισχύ και ηγεμονία. Και ολίγη από αλαζονεία. Το δεύτερο δυστυχώς φαίνεται πως επικράτησε στη συζήτηση για την επιστολική ψήφο.

Εδώ για να συνοψίσουμε, η κυβέρνηση αρχικά κέρδισε μια ευρεία συναίνεση για την εν λόγω ψήφο και μόνον για τις ευρωεκλογές. Δεν της αρκούσε. Εφερε με τροπολογία την επέκταση της ψήφου στις εθνικές. Και μάλιστα επιχείρησε να μετακινήσει την ευθύνη στην… αντιπολίτευση επειδή η τελευταία και δικαίως άρθρωσε διαφωνία και ζωηρή αντίρρηση ακόμη και θέματα συνταγματικότητας. Οι συναινέσεις όμως δεν είναι θέμα του ενός. Ούτε καν του κυρίαρχου.

Η συναίνεση είναι καταρχάς κοινός τόπος. Είναι το σημείο που γίνεται μια σύνθεση. Δεν σύρεται κάποιος πίσω από μια πρωτοβουλία. Συμφωνεί με αυτή ή όχι και άρα έχουμε συναίνεση. Αν η κυβέρνηση έχει άλλη ανάγνωση για τις συναινέσεις, καλό είναι να το ξανασκεφτεί. Κι όλο αυτό όχι απλώς επειδή η επέκταση της ψήφου – και για τις εθνικές εκλογές – προϋποθέτει 200 ψήφους. Δεν είναι τεχνικό το θέμα. Και οι συναινέσεις επίσης πέραν από κοινός τόπος δεν είναι αριθμητικό ζήτημα. Είναι βαθιά πολιτικό. Και τώρα στην επέκταση της επιστολικής, όπως πολύ σωστά τα έγραψε στα «ΝΕΑ» χθες ο συνταγματολόγος Κώστας Μποτόπουλος, τίθεται και θεσμική παράμετρος.

Η τροπολογία όμως κόντεψε να τινάξει στον αέρα και το αρχικό κυβερνητικό πλάνο, που πάντως πέρασε χθες από τη Βουλή. Και το ερώτημα εδώ πέραν του χειρισμού είναι πώς προσεχώς σε άλλες τομές, νομοσχέδια, πρωτοβουλίες, η κυβέρνηση θα ζητήσει συναινέσεις. Επίσης η ίδια η επιστολική ψήφος πυροδοτεί ερωτήματα. Γιατί να μη δοκιμαστεί αρχικά στις ευρωεκλογές και να δρομολογηθεί αν είναι ολοκληρωμένα μέχρι τις εθνικές κάλπες και μάλιστα τότε να έλθει με πιο συμπαγές και ολοκληρωμένο πλαίσιο; Αν αρχικώς κερδήθηκε η συναίνεση, αυτή κράτησε μια μέρα. Και προφανώς όχι λόγω της στάσης της αντιπολίτευσης. Δυναμιτίζει όμως όλο αυτό το πολιτικό κλίμα;

Η κυβέρνηση δεν κινδυνεύει σήμερα. Πολιτικά καταγράφει ανθεκτικότητα. Και ξεδιπλώνει τις ατζέντες της. Καλώς ή κακώς. Η κίνηση όμως τέτοιου τύπου δεν αναιρεί απλώς κάθε εμπιστοσύνη των άλλων πολιτικών δυνάμεων. Βοηθάει να βρεθεί και πεδίο συνεννόησης όσων την αντιπολιτεύονται. Εστω τακτικά. Ή έστω να ομονοούν πως η κυβέρνηση έχει και αλαζονικές όψεις. Συχνά πάνω σε μια τέτοια παραδοχή, επιταχύνεται και ο τόπος για αναζήτηση πολιτικής λύσης. Σήμερα προφανώς κάτι τέτοιο μοιάζει μακρινό. Κανείς όμως στην Πολιτική – και γενικά – δεν είναι αήττητος.

Κοινά

Ολα τα μάτια ήταν χθες στραμμένα στον Μάκη Βορίδη. Θα φύγει από την κυβέρνηση επειδή διαφωνεί με το νομοσχέδιο για τα ομόφυλα ζευγάρια; Ή θα μείνει επειδή υπάρχει και η οδός της αποχής στην ψηφοφορία στη Βουλή, μια θέση που εκ των πραγμάτων πριμοδότησε και ο ίδιος ο Μητσοτάκης;

Υπερισχύει προς το παρόν η παραμονή του, η αποχή του για το νομοσχέδιο και όλα καλά. Και ο υπουργός δεν δείχνει να παραιτείται από τις καταβολές του. Και ο νόμος εκτός απροόπτου θα περάσει τον Φεβρουάριο. Και σε όλα τα κοινά συνεχίζει με επιτυχία να μιλάει η κυβέρνηση. Είπατε τίποτε;

Ψυχανάλυσέ το

Ο λόγος της ψυχανάλυσης έχει διαχυθεί πλήρως στον δημόσιο λόγο. Στο μετρό είσαι και ακούς απ’ τον δίπλα για «ενσυναίσθηση», για «τοξικότητα» για το «πώς δουλεύεις με τον εαυτό σου». Ο νέος λόγος έχει κυριαρχήσει και στα κοινωνικά δίκτυα. Τα πάντα μοιάζουν ένα απέραντο ντιβάνι. Και πίσω από την όντως θετική εξέλιξη της επιστήμης και την όλο και πιο απενοχοποιημένη αναζήτηση ψυχαναλυτικής βοήθειας από τον μέσο Ελληνα, κάτι έχει πάει στραβά σε όσα συζητούμε.

Ψάχνετε το κλειδί του νέου λόγου; Μα δεν είναι οι θεραπευτές, οι σοβαρές συνεδρίες, η επιστήμη της Ψυχολογίας. Είναι μια κακώς νοούμενη ανάγνωση των διαφόρων οδηγών αυτοβελτίωσης. Που συμβάλλουν στην αυτοχειροτέρευση της γλώσσας.