Η Τροχαία είναι απούσα

Τα φετινά Χριστούγεννα ήταν ευτυχισμένα για την Ελλάδα. Οι οικονομικοί δείκτες είναι καλοί, οι προβλέψεις για τη χώρα ευοίωνες, η σχέση μας με την Τουρκία υπό έλεγχο – ο κόσμος οργάνωσε την ανάπαυλα των διακοπών του χωρίς περισπασμούς. Αιφνίδια θλιμμένες γιορτές έκαναν μόνο όσοι χτυπήθηκαν από έκτακτα συμβάντα που έπληξαν τις ζωές τους – κι ανάμεσά τους, οι συγγενείς των πολλών τροχαίων δυστυχημάτων των τελευταίων ημερών, με πολλούς νεκρούς, οι περισσότεροι εκ των οποίων είναι νέοι.

Αν και ο σεβασμός των προσωπικών δεδομένων των θυμάτων τροχαίων δεν επιτρέπει τη δημοσιοποίηση των ιστοριών των θυμάτων ούτε των αιτίων των δυστυχημάτων, η σχεδόν κοινή φρασεολογία των ανακοινώσεων της αστυνομίας οδηγεί σε μια κοινή αιτία για τα δυστυχήματα: υπερβολική ταχύτητα, πιθανόν μέθη, ενώ πιθανότατα τα θύματα δεν φορούσαν ζώνη. Οι αιτίες δηλαδή παραπέμπουν στην ευωχία των εορτών. Το οποίο σημαίνει ότι νέα παιδιά βγήκαν να χαρούν τις γιορτές, οδήγησαν χωρίς να τηρούν τους κανόνες και έπεσαν θύματα της αδεξιότητας ή της απροσεξίας τους. Οικογένειες βυθίστηκαν στη θλίψη επειδή νέοι άνθρωποι αγνόησαν απαραίτητους κανόνες οδηγικής συμπεριφοράς, ενώ τα αρμόδια όργανα του κράτους δεν τους εντόπισαν και δεν τους εμπόδισαν να οδηγήσουν με αυτόν τον τρόπο.

Δεν θέλει πολλή φιλοσοφία, όλοι ξέρουμε ότι τέτοιου τύπου δυστυχήματα συμβαίνουν συνεχώς. Δεν οφείλονται στις οδικές υποδομές, τις τελευταίες δεκαετίες έχουν βελτιωθεί ιδιαίτερα. Οφείλονται στο ότι πολλοί οδηγοί παραβαίνουν τους νόμους και η Τροχαία είναι απούσα.

Δεν θα κουραστώ να το γράφω: μεγάλο μέρος των θανάτων σε αυτοκινητιστικά δυστυχήματα, όχι τόσο στις εθνικές οδούς αλλά κυρίως στους δρόμους αστικών κέντρων, οφείλεται στην οδηγική συμπεριφορά πολλών και στην αδιαφορία ή την αδυναμία του κράτους να επιβάλει τους κανόνες. Στο περιστατικό με τον τύπο που πυροβόλησε τους τρεις Κρητικούς στο Γκάζι, μάθαμε κατόπιν από τη μαρτυρία του συνοδηγού του ότι ήταν τύφλα έχοντας πιει τα πάντα. Και πριν από μέρες έγινε δημοφιλής είδηση η σύλληψη ενός επιχειρηματία της νύχτας, ο οποίος παρέβη όλον τον κώδικα πριν συλληφθεί.

Γιατί συμβαίνουν όλα αυτά; Επειδή ο εντοπισμός και η σύλληψη παραβατών του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας δεν είναι ο κανόνας αλλά η εξαίρεση. Τα αλκοτέστ επαναλαμβάνονται στα ίδια σημεία σχεδόν τις ίδιες ημέρες – οι περισσότεροι ξέρουν τι να αποφύγουν. Η παραβίαση κόκκινων σηματοδοτών παραμένει αιτία επικινδυνότητας των αθηναϊκών δρόμων, ολόκληρο το εικοσιτετράωρο – δεν είμαι σίγουρος ότι θα αλλάξει αυτή η πραγματικότητα όταν λειτουργήσουν οι κάμερες σε φανάρια. Και η υπερβολική ταχύτητα στην ουσία δεν αστυνομεύεται – σε πολλές περιπτώσεις το κυνήγι της υπερβολικής ταχύτητας κατέληξε σε εμπλοκή των αστυνομικών με τους καταδιωκόμενους με οδυνηρή κατάληξη.

Τι δείχνει όλο αυτό; Οτι το ελληνικό κράτος αδυνατεί να επιβάλει τη νομιμότητα στους δρόμους. Οτι η Τροχαία δεν κάνει τη δουλειά της, κι αυτό γίνεται συνειδητά. Το κράτος δεν μπορεί να αστυνομεύσει τους δρόμους! Οχι μόνο τη μεγάλη παραβατικότητα, αλλά ούτε καν τις μικρές καθημερινές παραβάσεις – παραβίαση λεωφορειολωρίδων, παρκάρισμα σε πεζοδρόμια και σε διαβάσεις, κίνηση ανάποδα σε μονόδρομους.

Τι φταίει; Πολλά. Μια γενική χαλαρότητα στην επιβολή του νόμου συναντά τη συνήθεια. Οι υπηρεσίες αστυνόμευσης προτιμούν «τα γραφεία» από τους δύσκολους δρόμους. Οι παραβάτες γουστάρουν χαλαρότητα – αλλά κάθε τόσο οικογένειες μετράνε τις συνέπειές της. Αυτά είναι ώρα ν’ αλλάξουν.

Πολύ ορθώς ο πρωθυπουργός και η υπουργός Πολιτισμού (και σχεδόν όλα τα πολιτικά κόμματα) έκαναν δηλώσεις για τον τραγουδιστή Βασίλη Καρρά. Ηταν βαθύτατα λαϊκός, άμεσος και αγαπήθηκε πολύ – αυτό δεν μπορείς να μην το λάβεις υπόψη. Τα βασικά θέματά του, την καψούρα και την κλαψούρα, τα ανέδειξε με το δικό του ιδίωμα. Σκυλάδικο; Σκυλάδικο! Ουίσκι και γαρίφαλα. Το αντίστοιχο στον κόσμο του λεγόμενου έντεχνου είναι: βότκα και επανάσταση.

Πολύ εύηχα μεγάλα λόγια

Σαν καινούργιο κόμμα εμφάνισε τη Νέα Αριστερά ο πρόεδρος της ΚΟ της Νέας Αριστεράς, Αλέξης Χαρίτσης, στη συνέντευξή του στο χριστουγεννιάτικο «ΒΗΜΑ».

«Το σχέδιό μας», είπε, «είναι να συνδέσουμε τους μεγάλους στόχους της εποχής μας, την κλιματική δικαιοσύνη, την άμβλυνση των κοινωνικών ανισοτήτων και την ανάγκη για επανεκκίνηση της Δημοκρατίας μας, με απτά βήματα που αλλάζουν τη ζωή των ανθρώπων στο σήμερα». Αναφέρει ότι «η Δεξιά έχει επιβάλει την ατζέντα της. Χτίζει όρους ηγεμονίας στην ελληνική κοινωνία. Και αυτό πρέπει να μας προβληματίσει και να μας ενεργοποιήσει».

Πολύ εύηχα μεγάλα λόγια. Αλλά η Νέα Αριστερά δεν είναι νέο κόμμα και η κριτική της μένει στο κοινωνικό επίπεδο, αλλά δεν κάνει αναφορές στη φιλελεύθερη δημοκρατία. Στο ιδρυτικό κείμενο για την ίδρυση του νέου κόμματος, μεταξύ άλλων, αναφέρονται οι αξίες της Νέας Αριστεράς. Ποιες είναι; Η συλλογικότητα, η ισότητα, η δημοκρατία και η αλληλεγγύη.

Αξίες καλές και άγιες. Μόνο που απουσιάζει μία: η ελευθερία (μην πουν ότι η ελευθερία περιλαμβάνεται στη δημοκρατία που αναφέρουν, διότι και η ισότητα και η αλληλεγγύη και η συλλογικότητα περιλαμβάνονται στη δημοκρατία αλλά τις αναφέρουν ξεχωριστά). Οι πολίτες, που τους αγνοούν, φαίνεται ότι ξέρουν τι εκπροσωπούν.