H ώρα των πόλεων

Μία ιδιαιτερότητα της Συνόδου Κορυφής για το Κλίμα COP28 είναι ότι φιλοξενείται σε μία από τις μεγαλύτερες παγκοσμίως χώρες παραγωγής πετρελαίου – τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Το γεγονός αυτό έχει εντείνει τις συζητήσεις και ανησυχίες για τον πιθανό αντίκτυπο στις αποφάσεις που θα ληφθούν σχετικά με το χρονοδιάγραμμα κατάργησης των ορυκτών καυσίμων και τη δέσμευση κεφαλαίων για την ενίσχυση των αναπτυσσόμενων οικονομιών.

Μία δεύτερη – πιο ενθαρρυντική, όμως – ιδιαιτερότητα της φετινής διάσκεψης είναι ότι για πρώτη φορά αποφασίστηκε να διεξαχθεί, στο πλαίσιο του επίσημου προγράμματος, μία Σύνοδος Τοπικής Κλιματικής Δράσης στις 1 και 2 Δεκεμβρίου ύστερα από πρωτοβουλία του προέδρου της COP28 Σουλτάν αλ Τζαμπέρ και του ειδικού απεσταλμένου του ΟΗΕ για το Κλίμα, Μάικλ Μπλούμπεργκ.

Ως αποτέλεσμα, περισσότεροι από 200 δήμαρχοι απ’ όλο τον κόσμο βρίσκονται στο Ντουμπάι, εντάσσονται επίσημα στη διαδικασία της COP και αποκτούν θέση στο κεντρικό τραπέζι των συζητήσεων για την αντιμετώπιση των κλιματικών προκλήσεων. Αναγνωρίζεται έτσι ο κρίσιμος ρόλος των τοπικών Αρχών και γίνεται ένα σημαντικό βήμα για την ενίσχυση της πολυεπίπεδης συνεργασίας, στοιχείο – κλειδί για την επιτάχυνση και αποτελεσματικότητα της κλιματικής δράσης.

Το 2015, ήταν πάλι ο Μ. Μπλούμπεργκ μαζί με τη δήμαρχο του Παρισιού Αν Ινταλγκό που φιλοξένησαν τη Σύνοδο των Δημάρχων για το Κλίμα στο περιθώριο – και όχι στο πλαίσιο – της COP21, όπου εγκρίθηκε η ιστορική Συμφωνία του Παρισιού. Τότε ήταν που πόλεις και τοπικές κυβερνήσεις θέσπισαν για πρώτη φορά φιλόδοξους στόχους μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και δεσμεύτηκαν να αναπτύξουν μακροπρόθεσμες κλιματικές στρατηγικές.

Σήμερα, οκτώ χρόνια μετά, και έχοντας αποδείξει ότι η δράση τους είναι καθοριστική για την επίτευξη των παγκόσμιων στόχων, κορυφαίοι δήμαρχοι προσέρχονται στο Ντουμπάι για να διεκδικήσουν στενότερη συνεργασία με τις εθνικές κυβερνήσεις, αύξηση χρηματοδότησης και ενίσχυση των αρμοδιοτήτων τους.

«Οι πόλεις είναι εκεί όπου, σε μεγάλο βαθμό, η μάχη για το κλίμα θα κερδηθεί ή θα χαθεί», τόνιζε πριν από λίγα χρόνια ο γ.γ. του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες στο Συνέδριο Δημάρχων του Δικτύου Πόλεων C40. Με το 70% των παγκόσμιων εκπομπών να απορρέουν από δραστηριότητες στις πόλεις και με πρόβλεψη ότι σχεδόν επτά στους δέκα ανθρώπους θα κατοικούν σε αστικά κέντρα μέχρι το 2050, οι επιλογές που θα γίνουν στις αστικές υποδομές τις επόμενες δεκαετίες – κατασκευές, στέγαση, ενεργειακή απόδοση, παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και μεταφορές – θα έχουν τεράστια σημασία στην πορεία των εκπομπών.

Οι εκθέσεις του ΟΗΕ και η ολοκλήρωση του πρώτου παγκόσμιου απολογισμού για την επίτευξη του στόχου του Παρισιού μαρτυρούν ότι βρισκόμαστε εκτός τροχιάς και η ανθρωπότητα βιώνει ήδη τις συνέπειες της υπερθέρμανσης. Βάσει των αποφάσεων που θα ληφθούν στην COP28, οι χώρες καλούνται να αναθεωρήσουν εθνικές πολιτικές και στόχους μέχρι το 2025.

Βασικό αίτημα των πόλεων στην COP28 είναι οι κυβερνήσεις να δεσμευτούν να συμπεριλάβουν την τοπική δράση και διάσταση στη διαδικασία επικαιροποίησης των εθνικών στόχων και σχεδίων δράσης. Η δέσμευση στην πολυεπίπεδη συνεργασία και η έμπρακτη αναγνώριση των φιλόδοξων προσπαθειών των τοπικών Αρχών για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης πρέπει να αντικατοπτρίζονται στα τελικά συμπεράσματα της φετινής Συνόδου.

Ο Στέλιος Διακουλάκης είναι αναπληρωτής διευθυντής Ευρώπης του Παγκόσμιου Δικτύου Πόλεων για την Κλιματική Αλλαγή C40 Cities