Και τώρα τι;

Ο πόλεμος ξαναγύρισε στη Μέση Ανατολή. Η αποκρουστικής αγριότητας επίθεση της Χαμάς σε άμαχους πολίτες του Ισραήλ τινάζει στον αέρα τις προσπάθειες ειρήνευσης και συνεργασίας στην ευρύτερη περιοχή. Είναι προφανής η απελπισία του παλαιστινιακού πληθυσμού, που έβλεπε τις αραβικές χώρες της ευρύτερης περιοχής να αναγνωρίζουν η μία μετά την άλλη με τις συμφωνίες του Αβραάμ το δικαίωμα του κράτους του Ισραήλ να υπάρχει, χωρίς να επιλυθεί το δικό τους πρόβλημα. Είναι όμως εξίσου σαφές ότι δεν πρόκειται για τον καλόν αγώνα της ανεξαρτησίας: οι θρησκόληπτοι φανατικοί που σκότωναν αδιακρίτως νέα ζευγάρια σε ανοικτό πάρτι στην έρημο ή γυναίκες και μωρά στα σπίτια τους προσπαθούν να επιβάλλουν τον μισογυνικό, αυταρχικό μεσαίωνα του ισλαμικού κράτους στις ακτές της Μεσογείου – σπρώχνοντας ακόμη πιο μακριά τις ελπίδες του λαού τους για ειρήνη και ευημερία.

Η θέση της Ελλάδας δεν θα μπορούσε να είναι παρά στο πλευρό του Ισραήλ, της μόνης δημοκρατίας στην περιοχή, ακόμη και ίσως ιδίως όταν η ίδια παλεύει με τα υπόγεια ρεύματα του φανατισμού στο δικό της πολιτικό σώμα. Με τις εσωτερικές διαμάχες παραμερισμένες για την ώρα, η νέα κυβέρνηση εθνικής ενότητας μπορεί να συγκεντρωθεί στον αγώνα επιβίωσης που την περιμένει. Ταυτόχρονα όμως μετρά τους φίλους της, οι οποίοι οφείλουν να τη βοηθήσουν να κερδίσει την ειρήνη.

Η Ελλάδα έχει έναν ρόλο να παίξει. Ξεκινώντας από τις τριγωνικές συμφωνίες με την Κύπρο, το Ισραήλ και την Αίγυπτο, η χώρα μας έχει πλέον στέρεες γραμμές επαφής και συνεργασίας και με τις χώρες του Κόλπου, γεγονός που της επιτρέπει να μεταφέρει μηνύματα και να διευκολύνει τη συνεννόηση μεταξύ αυτών που θέλουν να πάψουν να είναι εχθροί αλλά δεν έχουν γίνει ακόμη φίλοι. Αλλωστε η φωνή αυτοσυγκράτησης και λογικής ακούγεται πολύ καλύτερα σε όσους κινδυνεύουν να χάσουν τα απτά πλεονεκτήματα της συνεργασίας παρά σε όσους προσδοκούν την επόμενη ζωή διά του μαρτυρικού θανάτου, των άλλων συνήθως.

Είναι αλήθεια ότι η ενεργειακή συνεργασία τέθηκε ήδη σε αναστολή καθώς το Ισραήλ ζήτησε από την Chevron να σταματήσει τις εργασίες της στην περιοχή ενώ οι συζητήσεις για διασύνδεση με τη Σαουδική Αραβία δεν συνεχίζονται. Το μεγάλο θύμα του πολέμου είναι βέβαια η προσπάθεια αποκατάστασης των σχέσεων μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ. Από τους εναγκαλισμούς και την πιθανότητα κοινής εκμετάλλευσης ενός νέου αγωγού φυσικού αερίου, περάσαμε στην κατά μέτωπο επίθεση στις ΗΠΑ για την παρουσία του νέου τους αεροπλανοφόρου στην περιοχή και την αναφανδόν υποστήριξη της Χαμάς από τον τούρκο πρόεδρο. Αν υποτεθεί ότι ο ρεαλισμός των αγορών θα απαιτήσει τη συμπόρευση στο μέλλον, ο χρόνος αυτός μετακινείται ήδη και η αμοιβαία καχυποψία θα κάνει καιρό να ξεπεραστεί. Αντιθέτως, οι προσπάθειες διασύνδεσης των δικτύων με την Αίγυπτο με την πόντιση υποβρυχίων καλωδίων προς την Ελλάδα και από ελληνικές εταιρείες μπορεί και να ενταθεί για να εξασφαλίσει την επόμενη ημέρα. Καθώς οι πύλες της κόλασης ξανανοίγουν, πράττουν καλώς όσοι επενδύουν στην ειρήνη.

Η Μαρία Γαβουνέλη είναι καθηγήτρια Διεθνούς Δικαίου στη Νομική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και γενική διευθύντρια στο Ελληνικό Ιδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ)