Οι νέες ταραχές στη Γαλλία

Ενα περιπολικό της αστυνομίας σταματά για έλεγχο έναν δεκαεπτάχρονο, τον Ναέλ. Ελεγχόμενος και ελεγκτές διαπληκτίζονται, το αυτοκίνητο κινείται και ένας από τους αστυνομικούς πυροβολεί και σκοτώνει τον νεαρό. Ολα δείχνουν ότι ο αστυνομικός υπερέβη το νόμιμο όριο βίας που του επιτρέπεται. Το περιστατικό έγινε αφορμή να ξεσπάσει ακόμα ένα κύμα αντικρατικής – αντισυστημικής βίας, που από τα προάστια και από κάποιες περιφερειακές πόλεις (στη Μασσαλία πυρπολήθηκε η μεγαλύτερη δημόσια βιβλιοθήκη της πόλης και στη Ναντέρ βανδαλίστηκε το Μνημείο του Ολοκαυτώματος) μεταφέρθηκε στο κέντρο του Παρισιού.

Τα περιστατικά θυμίζουν κατά πολύ τα συμβάντα στην Ελλάδα το 2008, μετά τον φόνο του νεαρού Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου από αστυνομικό στα Εξάρχεια. Μία από τις ομοιότητες είναι η στάση της ριζοσπαστικής Αριστεράς: κι εδώ ο ΣΥΡΙΖΑ, κι εκεί το Αριστερό Κόμμα του Μελανσόν, αν και δεν συμμετέχουν επισήμως στις καταστροφές και στις λεηλασίες, αναγνωρίζουν την αιτία των ταραχών. «Οι σκύλοι του καθεστώτος καλούν για ηρεμία. Εμείς καλούμε για δικαιοσύνη», έγραψε ο Μελανσόν στο Twitter. Στην Ελλάδα, η επίσημη εφημερίδα του ΣΥΡΙΖΑ, σχεδόν έναν μήνα μετά το ξέσπασμα των επεισοδίων, είχε δημοσιεύσει κάλαντα αφιερωμένα στις καταστροφές: «Ω έλατο, ω έλατο, τι ωραία που αρπάζεις. Μπάτσους γεμάτο στα κλαριά…».

Ο βασικός «σκύλος του καθεστώτος» είναι βεβαίως ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος, πολιτικά, ίσως δεν έχει δώσει την απαιτούμενη σημασία στα βαθύτερα προβλήματα που καταλήγουν συνεχώς σε περιστατικά ακραίας βίας – το πρώτο τέτοιου τύπου ήταν το 2005, οπότε και παρατηρήθηκε η πρώτη μεγάλη βίαιη εξέγερση των προαστίων. Η Γαλλία σωρεύει μεγαλύτερες εντάσεις από τις ελληνικές, αλλά και εκεί και εδώ στις ταραχές συμβάλλουν επαναστατημένα παιδιά καλών οικογενειών, με τη βοήθεια νέων από χαμηλά κοινωνικά στρώματα, ανάμεσα στα οποία και αρνούμενοι να ενσωματωθούν οικονομικοί μετανάστες ή παιδιά τους, το αίτημα των οποίων είναι περισσότερο μηδενιστικό παρά διεκδικητικό, τύπου: τα θέλω όλα και τα θέλω τώρα.

Η Γαλλία, ασφαλώς, έχει ένα ακόμα οξύτερο ζήτημα που πυροδοτεί, σαν θρυαλλίδα, την κοινωνική βία: ομάδες πληθυσμού που προσδιορίζονται από την πίστη στο Ισλάμ, συχνότατα, είναι φορείς μηδενιστικής βίας, αδιαφορίας για τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου και οπαδοί μιας νέας εβραιοφοβίας, στο όνομα του αντισιωνισμού. Αυτοπροσδιοριζόμενοι ταυτοτικά, συνδέονται εύκολα με άλλες κλειστές κοινότητες κοινών χαρακτηριστικών στον χώρο του ριζοσπαστισμού και, με διακηρυγμένο τον θαυμασμό των ριζοσπαστών της Αριστεράς, επιδιώκουν να βάλουν μπουρλότο στην κοινωνική συναίνεση.

Βρίσκω πολύ ενδιαφέρουσα την προσέγγιση του συγγραφέα Πασκάλ Μπρικνέρ, ο οποίος μιλώντας στη «Φιγκαρό» εξηγεί ότι τέτοιου τύπου εντάσεις οφείλονται στην εμφάνιση, τα τελευταία είκοσι χρόνια, «μιας θορυβώδους ακραίας Αριστεράς, φιλικής προς τους ακραίους ισλαμιστές, λυσσωδώς αντισιωνιστικής, δηλαδή αντιεβραϊκής, η οποία οραματίζεται, ελλείψει “επαναστατικής ωρίμανσης των συνθηκών”, την πρόκληση συνεχών εξεγέρσεων. Αφού η Ανυπότακτη Γαλλία του Μελανσόν και οι οικολόγοι αποτυγχάνουν να κυβερνήσουν τη Γαλλία, στόχος είναι τουλάχιστον να την κάνουν ακυβέρνητη».

Η Ελλάδα έζησε με ένταση την αντίστοιχη εξέγερση και τα αδιέξοδα που έφερε. Ευτυχώς, και ενώ όλα έδειχναν ότι θα εγκλωβιζόμασταν στην αριστερή στασιμότητα του ΣΥΡΙΖΑ, υπήρξε ένας πολιτικός, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος έδωσε προοπτική και δημοκρατικό περιεχόμενο στην απόρριψη του χάους και στη διεκδίκηση της κανονικότητας. Στη Γαλλία, η συγκυρία δεν επιτρέπει ανάλογες προοπτικές – γι’ αυτό και, όσο η μηδενιστική κοινωνική βία κορυφώνεται με την ευλογία των ριζοσπαστών της ταυτότητας και της Αριστεράς, τρίβουν τα χέρια τους η Λεπέν και τα ακροδεξιά σχήματα.

«Τα σοβαρά γραφόμενα του Αρτεμιδώρου»

Με τον Αρτεμίδωρο, τον σοφιστή που αναφέρει στον τελευταίο στίχο του ποιήματός του «Μάρτιαι Ειδοί» ο Καβάφης, συνέκρινε τον διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος, Γιάννη Στουρνάρα, ο Κωνσταντίνος Τασούλας, πρώην και επόμενος πρόεδρος της Βουλής, όταν, την περασμένη Παρασκευή, του παρέδωσε την έκθεση για τη νομισματική πολιτική της περιόδου 2022-2023. Αισιόδοξη μεν η έκθεση, προβλέπει ανάπτυξη πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο τα επόμενα τρία χρόνια, ωστόσο περιγράφει δυσπραγίες που απαιτούν μεταρρυθμίσεις. Τις ανέφερε ο πρόεδρος της Βουλής: καθυστερήσεις στη Δικαιοσύνη, γραφειοκρατία στο Δημόσιο, ανισορροπίες στην αγορά εργασίας, έλλειψη διασύνδεσης της επιστημονικής έρευνας, μεγάλη φοροδιαφυγή, ατελείς υποδομές και δίκτυα. Η έκθεση περιγράφει ακόμα την ανάγκη δημοσιονομικής σύνεσης: δεν είναι εποχή για σπατάλες.

Ο Στουρνάρας, σε ρόλο του καβαφικού Αρτεμιδώρου, προειδοποίησε – και ο Τασούλας, ως βαθύς αναγνώστης του Καβάφη, υπογράμμισε: είναι καιρός για συμμάζεμα. Μην την πατήσουμε όπως ο Ιούλιος Καίσαρας ο οποίος, αν και ο Αρτεμίδωρος τον είχε προειδοποιήσει να είναι προσεκτικός την ημέρα των Μάρτιων Ειδών, εκείνος δεν έδωσε σημασία. Ωσπου, εκείνη την αποφράδα ημέρα, να τον δολοφονήσουν ο Βρούτος και ο Κάσσιος…