Η αξιοπρέπεια σώζει

Το 2013 συνάντησα φίλο που είχα να τον δω καιρό πολύ. Δέκα χρόνια μεγαλύτερος από εμένα, ανήκε «γενιά του ’50», στην πρώτη μετεμφυλιακή γενιά. Η σχέση με την Αριστερά ήταν οικογενειακή, τον κομμουνιστή πατέρα του είχε δολοφονήσει μετά την κατοχή και πριν την επίσημη έναρξη του εμφύλιου παραστρατιωτική ακροδεξιά συμμορία. Στέλεχος της ΕΔΑ ως τη δικτατορία, παρανομία, φυλάκιση, εξορία επί χούντας, μεταπολιτευτικά ιδιώτευσε.

Του είπα την ανησυχία μου ότι ο ΣΥΡΙΖΑ έρχεται στην εξουσία πάνω σε κύμα βίας και μου απάντησε με χαμόγελο που το γνώριζα καλά, το χαμόγελο όταν είχε πετύχει κάποιο σχέδιο του: «Μα τι λες τώρα! Ποιος νοιάζεται για τη βία; Εδώ παίρνουμε εκδίκηση, Δημήτρη μου!». Εκδίκηση, τι εκδίκηση; Δίστασε· «που μας κατηγορούσαν για τη συγκυβέρνηση του 1989 οι πασόκοι», ήταν η άσχετη αμήχανη απάντηση.

Δεν ήταν αλήθεια· ο ΣΥΡΙΖΑ θα έπαιρνε εκδίκηση για τη δολοφονία του πατέρα του, για τις οικογενειακές ταλαιπωρίες που ακολούθησαν, για τη φυλάκιση και την εξορία, για τις ευκαιρίες σταδιοδρομίας που έχασε – δεν ήταν κάποιος αποτυχημένος, αναγνωρισμένος επαγγελματίας στον κλάδο του.

Μου είχε καρφωθεί η φράση του φίλου μου και την επιβεβαίωσε ο Αλέξης Τσίπρας δύο χρόνια αργότερα όταν η πρώτη του κίνηση αμέσως μετά την ορκωμοσία του ως πρωθυπουργού -πριν πάει στο Μαξίμου, πριν περάσει από την Κουμουνδούρου- ήταν να καταθέσει λουλούδια στο μνημείο εκτελεσθέντων από τους ναζί στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής.Δεν ήταν θεατρική χειρονομία, πίστευε πως έγραφε ιστορία εκείνη την ώρα ως πρωθυπουργός. Ήταν ο εκδικητής άγγελος της ιστορία που δεν προχωρούσε με την πλάτη γυρισμένη στο μέλλον -όπως γράφει ο ηττοπαθής Μπένγιαμιν- αλλά τον έφερνε το κύμα, όπως είπε χθες. Η αναγνώριση της εθνικής αντίστασης από το ΠΑΣΟΚ? ήταν απλή οδοντόπαστα – τώρα, με αυτόν, θα έπαιρνε η Αριστερά εκδίκηση.

Ακολούθησαν όλα τα τραγικά και γελοία του 2015 που κανείς ιστορικός του μέλλοντος δεν μπορεί να τα κρίνει καλύτερα από εμάς που τα υποστήκαμε. Στο μέτρο των δυνατοτήτων του ο Αλέξης Τσίπρας προσπάθησε να υπηρετήσει την ιστορική του αποστολή, χρησιμοποιώντας όλα τα τεχνάσματα, όλες τις απατεωνιές, όλα τα βρώμικα όπλα της πολιτικής.

Κάποια στιγμή συνειδητοποίησε πως το κιβώτιο ήταν άδειο, πως είχε αδειάσει και ο ίδιος, πως είχε ηττηθεί όχι για τα λάθη του αλλά για αυτό που ήταν και επειδή είχε γύρω του αυτούς που είχε. Άλλοι εκδικητές, άλλοι άθλιοι καιροσκόποι που παρίσταναν τους εκδικητές.Και αποχώρησε αξιοπρεπώς – σπάνιο φαινόμενο στην πολιτική, θα του το αναγνωρίσει η ιστορία, όπως οφείλουμε να του το αναγνωρίσουμε και εμείς.