«Ακούω τα τραγούδια μας για δουλειά, όχι για διασκέδαση»

Οταν ο Mike Scott σχημάτισε τους Waterboys ήταν το μοναδικό μέλος του συγκροτήματος, που ηχογράφησε το μεγαλύτερο μέρος του ομώνυμου ντεμπούτου τους, το 1983, μόνος στο στούντιο. Από τότε έχουν συγκεντρώσει περισσότερα από 85 μέλη – ο Scott πιστεύει ότι αυτό είναι ένα ρεκόρ, ξεπερνώντας άλλα συγκροτήματα όπως οι Fall και οι Santana. Το αγγλικό-ιρλανδικό, ουαλικό και σκωτσέζικο γκρουπ έχει παρουσιάσει πολλούς ταλαντούχους sidemen, συμπεριλαμβανομένου του Karl Wallinger, ο οποίος έφυγε μετά το «This Is The Sea» του 1985 και του μακροχρόνιου βιολιστή τους, Steve Wickham. Ξεκίνησαν την καριέρα τους ακολουθώντας την «Big Music», το anthem rock, που ακουγόταν σαν συνδυασμός Van Morrison και U2. Το «Fisherman’s Blues» του 1988 σηματοδότησε μια στροφή προς την ιρλανδική φολκ, ενώ το «Dream Harder» του 1993 περιείχε έναν αμερικανικό mainstream rock ήχο.

Κι όμως οι Waterboys, από τα πλέον αγαπημένα συγκροτήματα του ελληνικού κοινού, που εμφανίζονται στις 22 Ιουνίου στο Ηρώδειο, στα 40 χρόνια της παρουσίας τους, παρά τις εναλλαγές τους, παραμένουν από τις μεγάλες σταθερές της μουσικής. Ενδιαφέροντες και βαθιά καλλιτεχνικοί. Ο χρονικογράφος των Waterboys, Ian Abrahams, όρισε τη «Μεγάλη Μουσική» ως «… μια μυστικιστική γιορτή του παγανισμού. Εξυμνεί τη βασική και πρωτόγονη θεότητα που υπάρχει σε όλα (“τους ωκεανούς και την άμμο”), θρησκευτικά και πνευματικά, παρουσιάζει τον σημαντικό ρόλο της Μητέρας Γης και έχει προγονική προσέγγιση στη θρησκεία. Και, τέλος, αγκαλιάζει τη θηλυκή πλευρά της θεότητας». Ο ήχος τους, ροκ και φολκ, ανάλογα με τις περιόδους της δημιουργίας, παραμένει αναγνωρίσιμος, φρέσκος και ζωντανός.

Οι στίχοι των Waterboys δείχνουν επιρροές από διαφορετικές παραδόσεις. Ο πρώτος είναι ο ρομαντικός νεοπαγανισμός και ο εσωτερισμός συγγραφέων όπως οι Yeats και Dion Fortune. Στη θεματολογία τους είναι παρών και ο έλληνας θεός Πάνας, ο οποίος μπορεί να παρατηρηθεί τόσο στο «The Pan Within» όσο και στο «The Return of Pan». Ο Pan εμφανίστηκε επίσης στο εξώφυλλο του άλμπουμ για το «Room to Roam». Από τη θεματολογία τους δεν λείπουν οι ιθαγενείς Αμερικανοί αλλά και ο χριστιανισμός.

Στα σαράντα αυτά χρόνια έχουν κυκλοφορήσει 15 στούντιο άλμπουμ, 2 live, 9 συλλογές, 3 Eps και 29 singles. Από το 1983 έως σήμερα, μόνο… Νεροκουβαλητές δεν υπήρξαν οι Waterboys, όπως μεταφράζεται στη slang το όνομά τους.

Ο ΑΡΧΗΓΟΣ. Καλοί, χρυσοί και άγιοι οι Waterboys, αλλά για να μην κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας, αν δεν υπήρχε ο Mike Scott δεν θα υπήρχε ούτε το γκρουπ. Κι αυτό δεν έχει να κάνει με το γεγονός ότι εκείνος τους ίδρυσε και αποτελεί εδώ και πέντε δεκαετίες τον κινητήριο μοχλό τους. Ο 65χρονος – γεννήθηκε στις 14 Δεκεμβρίου 1958, στο Εδιμβούργο της Σκωτίας – τραγουδιστής, τραγουδοποιός, κιθαρίστας, πιανίστας (παίζει επίσης μπουζούκι και hammond) αποτελεί καθαρόαιμη rock ‘n’ roll, με τη σημασία του αρχετυπικού ορισμού του όρου. Πολύ γνωστός για τις ριζικές αλλαγές του στα μουσικά είδη, ο ίδιος κάνει λόγο για «ανορθόδοξη καριέρα», παραμένει στοχαστής και φιλόσοφος. Οχι μόνο της μουσικής αλλά και της ζωής.

Αντισυμβατικός δεν φλερτάρει με την εμπορική φήμη, γράφει υπέροχα και τραγουδά με πεποίθηση, για να εκφραστεί παρά να εντυπωσιάσει. Στη συνέντευξή του στα «Πρόσωπα», με αφορμή τη συναυλία της 22ας Ιουνίου, σημείωσε μεταξύ άλλων ότι άρχισε να ακούει country, folk και old-style gospel μουσική. Ενθουσιασμένος από τις δυνατότητες να γράψει και να παίξει αυτά τα διαφορετικά είδη μουσικής, χωρίς να επαναλαμβάνεται και χωρίς συνταγές, άνοιξε δρόμους όχι μόνο στη μουσική αλλά και στους ακροατές του.

Τελευταία δουλειά του γκρουπ, το άλμπουμ «All Souls Hill» (2022), το οποίο απέσπασε διθυραμβικές κριτικές με το περιοδικό «Mojo» να το χαρακτηρίζει «πολυπρόσωπο, διασκεδαστικό και συγκινητικό». Αλλά στη συνέντευξη δεν φάνηκε να δίνει ιδιαίτερη σημασία στους παραπάνω χαρακτηρισμούς. «Το άλμπουμ αυτό ουσιαστικά δημιουργήθηκε την εποχή του lockdown, τότε που είχαμε την επιδημία του κορωνοϊού. Θυμάσαι, ήταν η εποχή που ο καθένας ήταν μόνος του, δεν μπορούσαμε να βρεθούμε όλοι μαζί κ.λπ. Δεν μπορώ να πω ότι είναι από τα αγαπημένα μου άλμπουμ». Οχι που θα δίσταζε ο Mike Scott να εκφράσει την άποψή του, έστω και αν είναι εις βάρος του.

Στη συνέντευξη είπε ότι από όλο το υλικό των Waterboys, πέντε είναι μόνο (;) τα άλμπουμ που του αρέσουν. «Πρόκειται για τα “This is the sea”, “Fisherman’s Blues”, “Modern Blues”, “Where the action is” και “An appointment with Mr. Yeats”. Αυτές πιστεύω ότι είναι οι καλύτερες δουλειές που έχουμε κάνει. Και αυτό συμβαίνει επειδή μου αρέσουν σχεδόν όλα τα τραγούδια τους. Ή μάλλον όλα τα τραγούδια τους». Φορώντας το καουμπόικο καπέλο του, στυλ που έχει καθιερώσει πλέον εδώ και χρόνια, μιλάει μέσω βιντεοκλήσης, από την οικία του στο Δουβλίνο, στην Ιρλανδία. Οπως σημειώνει, «πήγα εκεί για κάποιους μήνες, έμεινα 5 χρόνια και αποφάσισα να κάνω το Δουβλίνο την πόλη μου και την Ιρλανδία πατρίδα μου. Εχω ρίζες εδώ πια. Αλλωστε και το διαβατήριό μου είναι ιρλανδικό».

ΤΟ ΜΠΟΥΖΟΥΚΙ. Πίσω από το γραφείο του, βρίσκεται σε περίοπτη θέση κρεμασμένο ένα μπουζούκι. Καταρχήν δεν προκαλεί στον βαθμό που σε κάποιες συνθέσεις των Waterboys / Mike Scott υπάρχουν και κάποιες… πενιές. Αυτό όμως δεν μας εμποδίζει να τον ρωτήσουμε για το όργανο, το οποίο το αγόρασε «από τη Θεσσαλονίκη, το 2000. Το όργανο (σ.σ.: τα μπουζούκια εισήχθησαν στην ιρλανδική παραδοσιακή μουσική τη δεκαετία του 1970, από τον Johnny Moynihan και τον Alec Finn, και έγιναν δημοφιλή από τους Andy Irvine και Dónal Lunny) υπάρχει και στην παραδοσιακή ιρλανδική μουσική. Εχω όμως ακούσει ελληνική παραδοσιακή και λαϊκή μουσική. Θυμάμαι, προς τα τέλη της δεκαετίας του ’90 ήταν, είχα έρθει με την πρώτη μου γυναίκα για τον μήνα του μέλιτος, όλο μπουζούκι και κλαρίνο ακούγαμε».

Τα τραγούδια των Waterboys δεν τα ακούει όμως. «Το κάνω μόνο όταν… στήνουμε κάποια συναυλία και πρέπει οι νέοι μουσικοί που συνεργάζονται μαζί μας να τα μάθουν. Ακούω τα τραγούδια μας για δουλειά, όχι για διασκέδαση. Χωρίς να σημαίνει ότι στη δουλειά δεν μπορεί να υπάρχει διασκέδαση».

Δεν πρόκειται να χάσει τον ύπνο του για την είσοδο της τεχνητής νοημοσύνης στη μουσική, όπως μας λέει, «αν και οι μηχανές πάντα υπήρχαν στη μουσική. Ποιος θα φανταζόταν πριν από δεκαετίες την παρουσία των drum machines. Ολο αυτό όμως με την AI (Artificial Intelligence) δεν μπορώ να ξέρω πώς θα εξελιχθεί».

Αυτό που ξέρει σίγουρα είναι ότι στο Ηρώδειο μάς περιμένει «rock ‘n’ roll show με παλιά και νέα τραγούδια».

Η τρέχουσα σύνθεση

z Mike Scott – φωνητικά, κιθάρα, πιάνο (1981-1994, εκτός γκρουπ 1995-1997, 1998-σήμερα)

z Steve Wickham – ηλεκτρικό βιολί, μαντολίνο (1985-1990, 2001-σήμερα)

z Ralph Salmins – τύμπανα (2011-σήμερα)

Brother Paul Brown – πλήκτρα, φωνητικά (2013-σήμερα)

z Aongus Ralston – μπάσο (2016-σήμερα)

z Zeenie Summers – φωνητικά (2017-σήμερα)

z Jess Kavanagh – φωνητικά (2017-σήμερα)

Τα καλύτερα των Waterboys

l «Α Life on Sundays» (Room to Roam, 1990). Μπορεί το άλμπουμ να αποτυγχάνει σε μεγάλο βαθμό να ανταποκριθεί στην επιτυχία του «Fisherman’s Blues» αλλά το «A Life of Sundays» ξεφεύγει από το ιρλανδικό folk. Το χνούδι στη φωνή του Scott ακούγεται σαν αμερικανικό κολεγιακό ροκ.

l «This Is The Sea» (This Is The Sea, 1985). Για τους περισσότερους οπαδούς των Waterboys, το ζήτημα του καλύτερου άλμπουμ τους είναι μια κούρσα δύο αλόγων μεταξύ της μεγαλοπρεπούς Big Music του «This Is The Sea» και της απλούστερης folk του «Fisherman’s Blues». Το «This Is The Sea» θυμίζει στο τέλος του το «People Get Ready» του Curtis Mayfield όπως ακριβώς έκανε ο Van Morrison στο τέλος του «Madame George» στο «Astral Weeks».

l «Love And Death» (Dream Harder, 1993). Ο Scott αγκάλιασε έναν πιο αμερικανικό ήχο στο άλμπουμ του 1993. Οπως και στο ντεμπούτο τους, μία δεκαετία νωρίτερα, ο Scott είναι το μόνο επίσημο μέλος του συγκροτήματος. Οι στίχοι επηρεασμένοι από τον W. B. Yeats. Το riff που διατρέχει το κομμάτι πανέμορφο.

«Fisherman’s Blues» (Fisherman’s Blues, 1988). Το εναρκτήριο ομότιτλο κομμάτι αποτυπώνει και την αλλαγή σε σχέση με την προηγούμενη εργασία του γκρουπ. Ο Scott βρίσκει μια διαφυγή διασχίζοντας τον ωκεανό  «μακριά από την ξηρά / και τις πικρές αναμνήσεις της». Αρχισε να γράφει το τραγούδι στο πίσω μέρος της κάρτας επιβίβασής του κατά τη διάρκεια μιας πτήσης, εμπνευσμένος από τη φθίνουσα σχέση με τον μάνατζερ του συγκροτήματος.

l «A Pagan Place» (A Pagan Place, 1984). Διφορούμενη αμφισβήτηση της διαδικασίας εκχριστιανισμού ενός παγανιστικού πολιτισμού. Είναι υπέροχο με τα σόλο τρομπέτας ενώ ο Scott παράγει το μεγαλύτερο μέρος της έντασης του κομματιού με την ακουστική κιθάρα του.

l «When Ye Go Away» (Fisherman’s Blues, 1988). Λεπτή, λαμπερή lead κιθάρα ιδανική για το τραγούδι. Η κομψή απλότητά του το κάνει να μοιάζει με παραδοσιακό λαϊκό τραγούδι.

l «December» (The Waterboys, 1983). Ανοίγει τον πρώτο δίσκο των Waterboys και συμπυκνώνει τον πρώιμο ήχο της μπάντας, ένα υβρίδιο των U2 και του Van Morrison.

l «We Wil Not Be Lovers» (Fisherman’s Blues, 1988). Το ξέφρενο βιολί του Steve Wickham συναντά τη χαρισματική φωνητική απόδοση του Scott

l «And A Bang On The Air» (Fisherman’s Blues, 1988). Ο Scott αφηγείται τη ρομαντική του ιστορία σε αυτό το μακρύ κομμάτι που ναι μεν είναι απλό αλλά οι μελέτες των μίνι χαρακτήρων του Scott είναι συναρπαστικές.

l «The Whole Of The Moon» (This Is The Sea, 1985). Bouncy riff πιάνου είναι ένα τέλειο σκηνικό για τον μυστικισμό του Scott και παραδίδει μερικούς από τους πιο όμορφους στίχους του: «I saw the rain-dirty valley / You saw Brigadoon». Aπό τα τραγούδια ύμνοι  των middle 80s. Το τραγούδι ξεκίνησε σαν ένα σκαρίφημα στο πίσω μέρος ενός φακέλου που σκάρωσε για να εντυπωσιάσει ο 26χρονος τότε Mike την κοπέλα του, καθώς περπατούσαν μαζί σε έναν δρόμο της χειμωνιάτικης Νέας Υόρκης και να της αποδείξει πόσο εύκολα γράφει στίχους

l «She Tried To Hold Me» (Book of Lightning, 2006). «Προσπάθησε να με κρατήσει, προσπάθησε να με κρατήσει, δεν ήξερε, η αγάπη αφήνεται… Μου είπε ότι δεν ήμουν ρεαλιστής…». Τραγούδι χωρισμού κατά Mike Scott.

l «You In The Sky» (Book of Lightning, 2006). «Εσύ μόνος απ’ όλους, εσύ στον ουρανό, θέλω να μάθω γιατί τα σύννεφα μπαίνουν ανάμεσα σε σένα και σε μένα. Ο Scott μπαίνει στη σφαίρα του σπαραγμού φέρνοντας στον νου το πνεύμα μιας από τις επιρροές του. Αυτήν του Hank Williams.

«Nearest Thing To Hip» (Modern Blues, 2014). Εδώ ο Scott ενδύεται τον μανδύα του Ray Davies, καρφώνοντας απόλυτα την ανάγκη για ατομικότητα.

l «Long Strange Golden Road» (Modern Blues, 2014). «Κρατήστε το ποτάμι στα δεξιά σας και την εθνική οδό στον ώμο σας». Ο Mike Scott δίνει συμβουλές μέσα από τις προκλήσεις της ζωής.

l «Love Walks In» (Out Οf Αll Τhis Blue, 2017). «Οταν μπαίνεις στο δωμάτιο, η αγάπη μπαίνει μαζί σου. Και είμαι τόσο ερωτευμένος μαζί σου, μαζί σου». Ανεξάρτητα από τις ανατροπές της ζωής, αυτό το τραγούδι χαρακτηρίζει την άνεση του να έχουμε κάποιον που αγαπάμε στη ζωή μας.